Шымкентте госпиталь мектебі ашылды: ауру балалар оқудан қалмайды

Шымкентте госпиталь мектебі ашылды: ауру балалар оқудан қалмайды

1 маусым 2026 жылы Шымкент қаласындағы Түркістан облысының Балалар ауруханасында «Smart School» атты госпиталь мектебі ресми түрде өз есігін ашты. Бұл оқу орны — онкологиялық аурумен күресіп жатқан балаларға арналған бірегей жоба. Ашық, жарық кабинет, мектеп парталары және заманауи оқу құралдары — бұл бөлме стационарда емделіп жатқан ерекше оқушыларды қарсы алуға толықтай дайын. Госпиталь мектебінің ашылуы — жай оқу бөлмесін ашу ғана емес, ол өз жанұясынан, достарынан, мектептен айырылып қалған балаларға қолдау білдіру және олардың болашаққа деген үмітін нығайту.

Балаларды стационарда ұзақ уақыт ұстап қалу — жай ғана медициналық мәселе емес. Ауыр аурумен күресетін бала өзін жалғыз сезінеді: сыныптастары мектепте оқыса, ол ауруханада жатады. Бұл психологиялық жара денелік ауырудан кем емес. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының зерттеулеріне сәйкес, ұзаққа созылған стационарлық емдеу балалардың психоэмоционалдық жағдайына теріс әсер етеді, сондықтан білім беру ортасы мен ойын-сауық мүмкіндіктерін қамтамасыз ету олардың сауығуын жеделдетеді. «Smart School» жобасы осы мәселені шешуге арналған тиімді және адамгершілікке толы бастама болып табылады.

Жоба Қазақстанда 2018 жылы басталды. Алғашқы госпиталь мектебі Алматы қаласындағы Республикалық балалар хирургиясы мен педиатрия орталығының базасында ашылды. Онкологиялық гематолог дәрігер Риза Боранбаеваның айтуынша, бұл жоба өзінің алғашқы орталығынан бастап үлкен жетістіктерге жетті. «Smart School»-да робототехника, ағылшын тілі, шахмат, шашки, ментальды математика сияқты пәндер бойынша сабақтар жүреді. Дәрігердің сөзімен айтсақ, бұл «өте жақсы жоба», себебі ол баланы ауру жайлы ойдан алшақтатып, оны дамытуға бағыттайды. Бүгінгі таңда бес жыл ішінде 5000-нан астам онкологиялық аурушаң бала бұл жоба аясында тегін білім алды. Шымкенттегі орталық осы желінің бесінші, мерейтой алаңы болды.

«Хэлп тудей» қоғамдық қорының өкілі Эльмира Әлиева жаңа госпиталь мектебі туралы: «Бұл жай ғана білім беру жобасы емес, бұл — балалар бара алмаған жерге өзі келетін мектеп» деп баса айтты. Жаңа кабинет бір уақытта 11-ден 15-ке дейін оқушыны қабылдай алады. Алдыңғы төрт орталықтан айырмашылығы — бұл орталықта оқу аймағынан бөлек шығармашылық аймақ да бар. Онда балалар билей алады, ойнай алады, суретке түсе алады. Бұдан басқа, жоба аясында әдеби клуб та ашылатын болды. Бұл балаларды тек оқыту ғана емес, олардың жан дүниесін байыту мен оларды өмірмен байланыстыру мақсатын көздейді.

Облыстық балалар ауруханасының басшысы Алтын Досанова бұл мектептің онкогематология бөлімінің 19 науқас баласына, сондай-ақ неврология бөлімінің оқушыларына да қолжетімді болатынын атап өтті. «Балаларға тексеру мен емдеу арасындағы уақытта осы мектепте сабақ алуға мүмкіндік беріледі» деді ол. Жүктемені бөлу және жеке кестені ескере отырып, мектептің жұмысы оңтайлы ұйымдастырылатын болады. Мұғалімдер мен тьюторлар баланың жағдайына, физикалық мүмкіндігіне, оқу бағдарламасына сай жеке тәсілмен жұмыс жасайды.

Жобада тағы бір ерекше бағдарлама — аурухана клоунадасы да қарастырылған. Мамандандырылған клоун-волонтерлер балаларды күлдіреді, олардың эмоционалдық кернеуін азайтады. Медицина саласындағы зерттеушілер мен психологтардың тұжырымдарына сүйенсек, балалар ауруханаларындағы клоунада бағдарламалары ауырсынуды сезіну деңгейін төмендетеді және емдеу процесін жылдамдатады. Нидерланд, Израиль, Германия сияқты елдерде бұл практика онжылдықтар бойы пайдаланылып келеді. Қазақстанда бұл тәжірибені мемлекеттік ауруханаларға тарату — өте маңызды қадам.

Осы жобаның маңыздылығын дәлелдейтін тағы бір факт бар: Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректеріне сәйкес, Орталық Азияда балалардың онкологиялық аурулармен сырқаттануы жыл сайын өсуде. Қазақстанда да бұл мәселе өткір тұр. Шымкент пен Оңтүстік Қазақстан өңірінде балалар арасындағы онкологиялық аурулардың тіркелу жиілігі өткен жылға қарағанда 12 пайызға өсті деген мәліметтер бар. Бұл жобаның уақтылы іске асырылуы — аймақ үшін аса маңызды. Мамандардың айтуынша, мектеп сабақтарымен ауырсыну мен үрейден алшақтайтын бала тезірек сауығады, себебі оның ойы болашаққа, мақсатқа, достарымен қайтадан кездесуге бағытталады.

Госпиталь мектебінің маңызы тек Шымкентпен ғана шектелмейді. Бұл жоба болашақта Қазақстанның барлық ірі қалаларына тарауы тиіс. Жоба авторлары мен демеушілері бесінші орталықтың ашылуын мерей той ретінде қарастырып, алтыншы, жетінші орталықтарды ашу жоспарларын жасап жатыр. «Хэлп тудей» қоры мемлекеттік органдарға, ірі бизнес өкілдеріне және халықаралық ұйымдарға бірлескен ынтымақтастық ұсынысын жолдады. Балалардың ауруымен күресетін кезінде олардың жанында білім болсын, шығармашылық болсын, достық болсын — бұл арман ертең шындыққа айналуы мүмкін. «Smart School» — бұл жай ғана мектеп емес, ол — үміт мектебі, өмір мектебі.