Бәйдібек би – Төлеметов көшелері қиылысындағы жолайрық: қала инфрақұрылымын жаңғыртудың жаңа кезеңі
Бәйдібек би – Төлеметов көшелері қиылысындағы жолайрық: қала инфрақұрылымын жаңғыртудың жаңа кезеңі
16 маусым 2026 жыл. Шымкент қаласының орталық аудандарында жол инфрақұрылымын дамытуға бағытталған ауқымды жоба жүзеге асырылуда. Бәйдібек би мен Төлеметов көшелерінің қиылысында жолайрық құрылысы қарқынды жалғасып, жобаның маңызды кезеңдері бірінен соң бірі жүзеге асырылуда. Бұл нысан — қаладағы көлік қозғалысын реттеуге арналған стратегиялық маңызды объектілердің бірі болып табылады.
Аталған қиылыс — Шымкент тұрғындарының күнделікті тіршілігінде ерекше орын алатын транспорттық торап. Жыл бойы мұнда жүздеген мың көлік өтеді, ал жұмыс және мектеп сағаттарында кептелістер жиі туындайды. Соңғы бес жылдың ішінде бұл аймақта жол апаттарының саны 34 пайызға өскені тіркелген. Мамандардың бағалауы бойынша, осы қиылыстан күніне орта есеппен 120 мыңнан астам автокөлік өтеді. Сол себепті жолайрық салу бастамасы әдепкіде қалалық көлік жоспарлаушыларының тарапынан белсенді қолдау тапты.
Жобаның алғашқы идеясы 2022 жылы Шымкент қалалық әкімдігінің инфрақұрылым комитетінде талқыланды. Сол кезден бері техникалық-экономикалық негіздеме дайындалып, жер учаскелерін бөлу мәселесі шешілді, халықаралық тәжірибе мен жергілікті жол желісінің ерекшеліктері ескеріле отырып жобалау жұмыстары аяқталды. Инженерлер Алматы мен Астанадағы соңғы жылдары іске қосылған жолайрықтардың тәжірибесін мұқият зерделеді. Бүгінде бекітілген жоспар бойынша жұмыс барысы кезеңдермен жүргізілуде.
Қазіргі таңда, қаладан шығаберіс бағытында T.S. жанармай құю бекетінің тұсында көлікке арналған уақытша өткел ашылды. Бұл шешім — жол жұмыстары жүріп жатқан кезеңде де қала тұрғындарының орын ауыстыруына кедергі болмауы үшін қабылданған. Тиісті бағыттауыш белгілер орнатылған, қауіпсіздік шаралары толық қамтамасыз етілген. Жолаушылардың ыңғайлылығы мен қауіпсіздігі — жобаның басымдықтарының бірі екені осы қадамнан да айқын аңғарылады.
Жол жұмыстарының сапасын бақылау мәселесіне де айрықша назар аударылуда. Жүргізіліп жатқан барлық құрылыс жұмыстары Ұлттық сапа орталығы тарапынан тәуелсіз сараптамадан өткізіледі. Бұл — нысанның халықаралық стандарттарға сәйкестігін қамтамасыз ету мақсатында енгізілген механизм. «Біз тек жылдам салып қоймайтынымызды, сапалы салатынымызды дәлелдеуіміз керек. Ұлттық сапа орталығымен ынтымақтастық осы мақсатқа қызмет етеді», — деді жобаны басқаратын мердігер компанияның техникалық директоры Нұрлан Бекқалиев.
Қазіргі кезеңде жер дайындау және инженерлік жұмыстар белсенді жалғасуда. Жер астындағы коммуникацияларды ауыстыру, су бұру және электр желілерін жаңғырту жұмыстары аяқталуға жақын. Алдағы айларда тіректерді тұрғызу және негізгі конструкциялық бөліктерді монтаждау кезеңі басталады. Жоба жалпы үш кезеңнен тұрады: дайындық, негізгі құрылыс және аяқтау жұмыстары. Мамандардың есептеуінше, жобаның толық аяқталу мерзімі жыл соңына дейін жоспарланған.
Жолайрық іске қосылғаннан кейін бұл аумақтағы өзгерістер айтарлықтай болады деп күтілуде. Транспорт жүктемесін талдаған мамандар: жол өткізу қабілеті кемінде 40 пайызға артады, кептеліс уақыты орта есеппен 15-20 минутқа қысқарады, шуыл мен ауаны ластайтын зиянды заттардың шығарылуы едәуір азаяды деп болжайды. Қала тұрғыны, зейнеткер Зинаида Жарменова: «Бұл жерден өткен сайын кептелісте тұра беретінбіз. Жолайрық салынса, уақытымыз да, нервімізде де үнемделетін болады», — деп пікірін ортаға салды.
Сарапшылар бұл жобаны Шымкенттің ауқымды қала дамыту стратегиясының бір бөлігі ретінде бағалайды. Урбанист-зерттеуші Айгүл Сейткали: «Жолайрық — бұл тек жол инфрақұрылымы ғана емес, қала кеңістігін қайта форматтаудың бастауы. Іргелес аудандардың инвестициялық тартымдылығы артады, коммерциялық белсенділік оянады», — деді ол. Шынында да, Алматы мен Астананың тәжірибесі дәл осыны дәлелдейді: 2019-2023 жылдар аралығында іске қосылған жолайрықтар маңайындағы жылжымайтын мүлік бағасы 18-25 пайызға өскен. Шымкент үшін де ұқсас серпін күтілуде.
Жобаға деген қоғамдық пікір де оң. Әлеуметтік желілерде тұрғындар «#ШымкентДамуда» деген хэштегпен жолайрықтың фотосуреттерін белсенді жариялап, бастаманы қолдайтынын білдіруде. Алайда кейбіреулер уақытша кептелістер мен шу туралы алаңдаушылығын да жасырмайды. Әкімдіктің ресми өкілдері тұрғындарды бұл қиындықтардың уақытша сипат алатынын және жобаның барысы туралы ашық ақпарат беру сақталатынын мәлімдеді. Жол жұмыстары жайындағы хабарландырулар тұрақты түрде қалалық порталда жарияланып отырады.
Бәйдібек би – Төлеметов қиылысындағы жолайрық жобасы — Шымкенттің ертеңіне деген сенімнің бетон мен болат тілінде айтылған нақты дәлелі. Ол қаланың тек ауданын емес, тұрғындарының өмір сапасын да өзгертетін инфрақұрылымдық серпіліс болмақ. Жоба аяқталғаннан кейін Шымкент жол желісі деңгейі жағынан да орта азиялық мегаполистермен тең дәрежеде тұрар деп үміт артылуда. Бұл нысан — болашақтың ғана емес, бүгінгі Шымкенттің символы.
