Шымкент жаңарады: қала күніне орасан зор инфрақұрылымдық жобалар ашылды

Шымкент жаңарады: қала күніне орасан зор инфрақұрылымдық жобалар ашылды

Қазақстанның үшінші мегаполисі Шымкент 19 маусым 2026 жыл күні қала мерекесін тарихи маңызды оқиғалармен атап өтті. Бір күн ішінде қалада бірден бірнеше ірі нысан пайдалануға берілді: жаңа әуежай ұшу-қону жолағы іске қосылды, үш жаңа саябақ ашылды, оның ішінде Қазақстанда бірінші болып ашылған жапондық саябақ та бар. Бұл оқиғалардың барлығы бір мерекенің аясында жүзеге асуы — қала дамуының қаншалықты жылдам қарқынмен жүріп жатқанының айқын дәлелі.

Шымкент соңғы жылдары Оңтүстік Қазақстанның ғана емес, бүкіл елдің дамып келе жатқан орталықтарының біріне айналды. 2018 жылы республикалық маңызы бар қалаға айналған Шымкент сол сәттен бастап жедел даму жолына түсті. Бүгінде қалада үш миллионнан астам адам тұрады, ол бойынша Алматы мен Астанадан кейін елдің үшінші мегаполисі болып есептеледі. Транспорттық инфрақұрылымды жетілдіру, жасыл аймақтарды кеңейту, халыққа қызмет көрсету деңгейін арттыру — осының бәрі соңғы жылдардың басым бағыты болып саналады. Биылғы қала күніне орай ашылған нысандар — осы стратегияның нақты жемісі.

Мерекенің басты жаңалығы — Шымкент халықаралық әуежайындағы жаңа ұшу-қону жолағы. Бұл жоба республика бірінші вице-премьер-министрі Нұрлыбек Налибаев пен қала әкіміне таныстырылды. Жаңа жолақ үш километрден астам ұзындықта және 75 метр енінде болады. Жолақ жоғары беріктіктегі жабынмен қапталады, ол кез келген санаттағы, оның ішінде ауыр жүк ұшақтары мен кең фюзеляжды лайнерлерді қабылдауға мүмкіндік береді. Шымкент қаласының жолаушылар көлігі және автожолдар басқармасының басшысы Ролан Ибрагимов жобаның маңыздылығын ерекше атап өтті: «Жаңа жолақ күрделі ауа-райы жағдайларында, тіпті нөлдік көрінімділікте де ұшақтардың қауіпсіз қонуын қамтамасыз ететін заманауи навигациялық жүйелермен жарақтандырылды. Бұл рейстердің кешігу қаупін едәуір азайтады және аса тұрақты авиациялық байланысты қамтамасыз етеді». Сонымен қатар, жоба аясында жолақтың маңындағы аумақта логистикалық хаб дамытылады. Жақын маңдағы темір жол да осы хабтың жұмысын жандандыруда пайдаланылады деп жоспарланған. Бұл шара Шымкентті Орта Азияның маңызды транзиттік торабына айналдыруда шешуші рөл атқаруы мүмкін.

Жаңа саябақтар туралы айтар болсақ, оның ішіндегі ең назар аударарлығы — Жапон саябағы. Ол «Кең баба» бұрынғы саябағының аумағында орнатылды. Аталмыш аумақ мемлекет меншігіне қайтарылғаннан кейін заңсыз нысандар бұзылып, жер толықтай қайта жоспарланды. Жаңа кеңістік жапон ландшафт өнерінің үздік дәстүрлерін сақтай отырып жасалды: сакура алеялары, тас бақшалар, кои балықтарымен толтырылған бассейндер, су жанындағы беседкалар, серуен жолдары мен этникалық ауыл пайда болды. Қала тұрғыны Айгүл Нұрмағамбетова «Парктің ішінде жүргенде өзіңді шынымен Жапонияда жүргендей сезінесің. Архитектура, өсімдіктер, сакура, бамбук — бәрі таңқалдырады. Акиматқа мұндай сыйлық үшін рақмет» деп пікірін білдірді. Авторлар атап өткендей, мұндай деңгейдегі жапондық тақырыптағы саябақ Қазақстанда тұңғыш рет ашылып отыр. Бұл жоба қалада жасылдандыру бағдарламасының бөлігі ретінде жүзеге асырылды және отбасылық демалысқа, мәдени шараларға арналған.

Тағы бір ірі нысан — бұрынғы «Қиял Әлемі» технопаркінің орнындағы жаңа City Park. Аумақ мемлекет меншігіне өткеннен кейін мұнда кешенді реконструкция жүргізілді. Саябақта жастар мен шығармашылық алаңдары, ашық амфитеатр, интерактивті фонтандар, мұз айдыны, спорт алаңдары, жасыл лабиринттер мен бақылау алаңдары орналасты. Жобаның негізгі қағидаттарының бірі — барлық азамат санаттары үшін қолжетімділік. Жаяу жүргіншілер жолдары, демалыс аймақтары мен инфрақұрылым нысандары мүгедектер, қарт адамдар және жас балалы отбасылар ыңғайлы пайдалана алатындай етіп жобаланды.

Республика бірінші вице-премьер-министрі Нұрлыбек Налибаев бүгінгі ашылым рәсіміне қатысып, мерекелік сөз сөйледі: «Шымкент — сенімді дамып, өсіп келе жатқан елімізің үшінші мегаполисі. Бүгін біз жаңа заманауи терминалды, жақын арада пайда болатын жаңа ұшу-қону жолағын көрдік, бұл авиациялық байланысты дамытуда қосымша мүмкіндіктер ашады. Қала барған сайын жасыл, ыңғайлы және өмір сүруге тартымды болып барады», — деп атап өтті ол. Сарапшылар да бұл пікірді қолдайды. Урбанист-сарапшылардың бағалауынша, соңғы үш жылда Шымкенттің жасыл аймақтары алты пайызға өсті, жан басына шаққандағы саябақ алаңы едәуір артты. Бұл деректер қала биліктерінің жарияланған мақсаттарынан асып жатқанын көрсетеді.

Шымкенттің қала күні — тек мереке емес, ол қаланың алдағы даму бағытын белгілейтін кезең. Ашылған нысандар арасында инфрақұрылымдық да, рекреациялық та объектілер бар. Бұл баланс — урбандалудың ең тиімді моделінің айқын белгісі. Аналитиктердің болжамынша, жаңа ұшу-қону жолағының пайдалануға берілуі аймақтың экономикасына оң серпін береді: транзиттік жүк ағымын ұлғайтады, туристік тартымдылықты арттырады, жергілікті бизнес үшін жаңа мүмкіндіктер ашады. Жапон саябағы мен City Park болса, Шымкентті елдің ішкі туризм картасындағы маңызды нүктеге айналдыруы мүмкін. Тұрғындардың алғашқы пікірлері де нысандардың жылы қабылданғанын байқатады. Адамдар мереке болмаса да парктерге келуді жалғастырып жатыр, фотолокациялар алдында кезек тұрып, жаңа кеңістіктерді игеруде. Ал алдағы жоспарларда қаладағы жасыл аймақтарды одан да кеңейту, велосипед жолдары мен жаяу жүргіншілер инфрақұрылымын дамыту белгіленген. Шымкент жаңарып жатыр — және бұл жаңарудың соңы болмайтыны анық.