Түркістан облысы кәсіпкерлікке бет бұрды: жаңа өндірістер, жұмыс орындары және өңірлік серпіліс

Түркістан облысы соңғы жылдары Қазақстанның ең жылдам дамып келе жатқан өңірлерінің бірі ретінде танылып отыр. 2026 жылдың 13 маусымында облыс әкімі Нұралхан Күшеровтің төрағалығымен өткен аппараттық кеңесте кәсіпкерлікті дамытудың өзекті мәселелері жан-жақты талқыланды. Осы кеңесте жарияланған деректер облыстың іскерлік белсенділігі жағынан елдің ірі мегаполистерімен иық тіресіп, бәсекелесуге шамасы жететінін айқын дәлелдеді. Кәсіпкерлерді қолдаудың жаңа бағдарламалары, іске қосылған жобалар мен жоспарланып отырған өндірістер — барлығы да өңірдің экономикалық болашағына деген сенімді нығайта түседі.
Бүгінгі таңда Түркістан облысында шағын және орта бизнес субъектілерінің саны 200 мыңнан асып кеткен. Бұл көрсеткіш бойынша облыс Алматы мен Астанадан кейін елімізде үшінші орынды иеленеді. Бұл жай ғана сан емес — бұл жылдар бойы жүргізілген мақсатты саясаттың, мемлекеттік қолдаудың және жергілікті тұрғындардың іскерлік рухының нәтижесі. Салыстыру үшін айтар болсақ, бес жыл бұрын облыстағы кәсіпкерлік субъектілерінің саны 130 мыңнан сәл ғана асатын еді. Демек, өсім айтарлықтай — шамамен 55 пайызға жуық. Сауда саласында да оң серпін байқалуда: ағымдағы жылдың бес айында тауар айналымының көлемі 156 миллиард теңгені құраса, физикалық көлем индексі 120 пайызға жақындады.
Кәсіпкерлік жобаларды ілесіп жүріп қолдау мәселесіне облыс басшылығы ерекше назар аударып отыр. Облыс әкімі Нұралхан Күшеров аппараттық кеңесте өзінің нақты позициясын білдірді: «Кәсіпкерлік жобаларды іске асырудың барлық кезеңдерінде — бастапқы сәттен бастап пайдалануға берілгенге дейін — үздіксіз бақылауды қамтамасыз ету қажет. Барлық жобалар күнделікті бақылауда болуы және белгіленген мерзімде іске асырылуы тиіс». Бұл сөздер жай риторика емес: облыс басшылығы бақылау жүйесін жетілдіру үшін арнайы цифрлық платформа енгізуді жоспарлап отыр, оның көмегімен әрбір жобаның іске асырылу барысын нақты уақыт режимінде қадағалауға болатын болады.
Биылғы жылдың басынан бері облыста жалпы құны 9,5 миллиард теңгені құрайтын 78 жоба пайдалануға берілді. Бұл жобалардың нәтижесінде 275 тұрақты жұмыс орны ашылды. Іске асырылған жобалардың қатарында сабын бен пластикалық ыдыс өндіретін кәсіпорындар, балық пен мақтаны қайта өңдейтін зауыттар, жиһаз бен құрылыс материалдары шығаратын өндірістер, сондай-ақ медицина саласындағы жобалар бар. Кәсіпкерлік және сауда басқармасының басшысы Нұржігіт Мырзахметов жалпы суретті нақтырақ айқындап берді: «Ағымдағы жылы жалпы құны 58 миллиард теңге болатын 377 бизнес-жоба ілесімді қолдауда. Олардың іске асырылуы нәтижесінде 3082 жаңа жұмыс орны ашылады деп жоспарланып отыр. Қазіргі уақытта жалпы құны 9,5 миллиард теңге болатын 78 жоба іске қосылды». Бұл цифрлар облыстың тек санаттан санатқа ауысып қана қоймай, шынайы өндірістік негіз қалыптастырып жатқанын көрсетеді.
Бизнесті қаржыландыру саласында да маңызды нәтижелерге қол жеткізілді. «Өрлеу» мен «Іскер аймақ» бағдарламалары аясында биыл кәсіпкерлерге жалпы сомасы 85 миллиард теңге болатын жеңілдетілген несиелер беріледі деп жоспарланып отыр. Бұл — бизнесті тікелей демеудің маңызды механизмі. Несие мөлшерлемесі нарықтық деңгейден едәуір төмен — орта есеппен 8-9 пайыз болуы көзделуде. Ауылдық кәсіпкерлік саласында да жемісті жұмыс жүргізілуде: «Ауыл амана ты» бағдарламасы аясында 140 жоба ілесімді қолдауда. Бұл бағдарлама ауыл тұрғындарына бизнес ашудың практикалық дағдыларын меңгертумен қатар, бастапқы капитал табуға да жағдай жасайды.
Өндірістік инфрақұрылымды дамытуға да ерекше мән берілуде. Бүгінде өңірде 29 шағын өндірістік алаң жұмыс істейді. Бұл алаңдарда жиһаз өндіру, құрылыс материалдары, тамақ, химия және жеңіл өнеркәсіп салаларындағы жобалар іске асырылуда. Өңір кәсіпкерлерінің бірі Арман Бекбергенов бұл алаңдардың маңыздылығын атап өтті: «Бізге дейін қандай да бір өндіріс ашу өте қиын болатын — жер іздеу, коммуникациялар тарту, рұқсатнамалар жинау... Енді мұның бәрі дайын күйінде берілген. Бізге тек жұмыс істеу ғана қалады». Мұндай инфрақұрылымдық қолдау — шағын бизнес үшін іс жүзіндегі серпіліс.
Жылдың аяғына дейін облыста зияткерлік есептеу аспаптарын, күн панельдерінің компоненттерін, пластикалық құбырларды, тұрмыстық химия мен құрылыс материалдарын шығаратын жаңа кәсіпорындарды іске қосу жоспарланып отыр. Бұл жобалардың ерекшелігі — олар тек жергілікті нарыққа ғана бағытталмай, экспортқа да бет бұрған. Күн панельдерінің компоненттерін шығару бағыты, атап айтқанда, Орталық Азия нарығындағы жасыл энергетика бумымен тікелей ұштасып жатыр. Сарапшылардың бағалауынша, 2027 жылға қарай осы жобалар толық қуатта жұмыс істей бастасымен, облыстың жалпы өнеркәсіптік өндіріс көлемі 35-40 пайызға өсуі мүмкін.
Жалпы алғанда, Түркістан облысындағы кәсіпкерлікті дамыту стратегиясы жүйелі сипатқа ие бола бастады. Тек жеке кәсіпкерлерді қолдаудан — толыққанды өндірістік кластерлер қалыптастыруға, тек ішкі нарыққа жұмыс істеуден — экспорттық әлеуетті арттыруға ойысу байқалады. Бұл бағыт дұрыс таңдалған: өңірде жұмыс күші мол, шикізат базасы бар, ал мемлекеттік қолдау бизнесті жандандыруға жеткілікті ынталандыру береді. Алатаудың баурайында орналасқан бұл өңір — Оңтүстіктің экономикалық қозғалтқышына айналуға бет алды.