Шымкентте тұрғын үй саясаты жаңа серпін алды: 30 отбасы жаңа баспанаға ие болды

Шымкентте тұрғын үй саясаты жаңа серпін алды: 30 отбасы жаңа баспанаға ие болды

1 шілде 2026 жыл күні Шымкент қаласында маңызды әлеуметтік оқиға орын алды — қала әкімі Ғабит Сыздықбеков кезекті қаланы аралау барысында 30 отбасыға жаңа пәтердің кілтін табыстау рәсіміне қатысты. Бұл шара Қазақстанның ең ірі қалаларының бірінде тұрғын үй мәселесін шешуге бағытталған жүйелі жұмыстың айқын көрінісі болды. «Отбасы банк» АҚ-тың «2-10-20» және «5-10-20» жеңілдетілген ипотекалық бағдарламалары аясында берілген бұл пәтерлер — мыңдаған шымкенттіктер арманына айналған тұрақты баспанаға деген нақты қадам.

Шымкент — Қазақстандағы халқы жағынан үшінші ірі қала. Соңғы онжылдықта қаланың халқы қарқынды өсіп, бүгінде бір миллион адамнан асып кетті. Осы демографиялық серпіннің тікелей салдары ретінде тұрғын үйге деген сұраныс жыл сайын артып келеді. Ресми мәліметтерге сүйенсек, қалада тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтардың саны 2025 жылдың аяғында 47 мың адамнан асқан. Бұл көрсеткіш муниципалды билік үшін ең өткір мәселелердің бірі болып қалуда. Осы жағдайда мемлекет тарапынан жеңілдетілген ипотека бағдарламаларының іске асырылуы ерекше маңызға ие болып отыр.

«Отбасы банк» АҚ-тың «2-10-20» бағдарламасы — жылдық 2 пайыздық мөлшерлемемен, бастапқы жарнасы 10 пайыздан, мерзімі 20 жылға дейін берілетін ипотека. «5-10-20» бағдарламасы болса аздап ерекшеленеді: жылдық мөлшерлемесі 5 пайыз, бастапқы жарнасы 10 пайыз, өтеу мерзімі де 20 жыл. Нарықтық ипотека бойынша мөлшерлеме 17–20 пайызға жеткен жағдайда мемлекеттік бағдарламалардың арқасында орта табысты отбасылар үшін баспана алу мүмкіндігі шынайы бола бастайды. Қала әкімі Ғабит Сыздықбеков рәсім кезінде сөз алып: «Тұрғын үй мәселесі — халықтың өмір сапасының тікелей өлшемі. Мемлекет осы бағытта нақты, ауқымды және жүйелі жұмыс жүргізуде. Шымкенттіктер лайықты баспанаға ие болуы тиіс», — деп атап өтті.

Кілт тапсыру рәсімі тек символдық маңызы бар шара ғана емес. Ол — тұрғын үй саясатындағы нақты нәтижені паш ететін дәлел. Жаңа пәтер алған отбасылардың арасында жас мамандар, көп балалы отбасылар және кезекте ұзақ жылдар күткен азаматтар бар. Рәсімге қатысқан жас жұбайлардың бірі, екі баланың анасы Айгүл Нұрмаханова өз сезімін бүкпей жеткізді: «Біз жеті жыл бойы жалға тұрдық. Ендігі жерде балаларым нағыз үйде өседі. Бұл мемлекет тарапынан жасалған ең маңызды қолдаулардың бірі», — деді ол. Осындай жекелеген тағдырлар тұрғын үй саясатының жай статистикадан тыс, адами мәнін айқын ашып береді.

Шымкенттегі тұрғын үй құрылысының серпіні соңғы бірнеше жылда елеулі түрде жеделдеді. 2024 жылы қалада 1,2 миллион шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілсе, 2025 жылы бұл көрсеткіш 1,45 миллион шаршы метрге жетті. 2026 жылдың жоспары бойынша кемінде 1,6 миллион шаршы метр тұрғын үй іске қосылуы тиіс. Осы деректер қала әкімдігінің тұрғын үй салаcындағы міндеттемелерін орындауға деген жауапкершілігін айшықтай түседі. Алайда сарапшылар мұнымен шектелмей, баспана сапасы мен ілеспе инфрақұрылымдардың дамуына да ерекше назар аударуды талап етуде.

Тұрғын үй саясатымен қатар қала басшылығы білім және көлік инфрақұрылымын дамытуды да басым бағыт ретінде белгілеген. Шымкентте 2026 жылы 12 жаңа мектеп пен 8 балабақша іске қосылуы жоспарланған. Бұл шаралар тұрғын үй кешендері тұрғындарының балаларын мектепке орналастыру мәселесін шешуге бағытталған. Сонымен қатар жаңа аудандарды қаланың орталығымен байланыстыратын жолдарды кеңейту және жаңа автобус бағыттарын ашу жұмыстары жүргізілуде. Инфрақұрылымның кешенді дамуы тұрғын үй кешендерін тек «ұйқы аудандарына» айналдырмай, толыққанды өмір орталықтарына айналдыру мақсатын көздейді.

Мемлекеттік ипотека бағдарламаларына деген қоғамдық қызығушылық жыл сайын артып келеді. «Отбасы банк» деректеріне сүйенсек, 2025 жылы Шымкент бойынша жеңілдетілген бағдарламалар аясында 3 200-ден астам отбасы тұрғын үй алды. 2026 жылдың алты айында бұл көрсеткіш 1 800 отбасыға жеткен. Алайда сарапшылар белгілі бір алаңдаушылықтарын да білдіруде: бағдарламаға деген сұраныс ұсыныстан едәуір асып кетуде, ал кезек ұзақ жылдарға созылып жатыр. Экономист Болатхан Сейтқали бұл мәселеге қатысты: «Ипотекалық бағдарламалардың мөлшерлемесі тартымды. Бірақ қаржыландыру көлемін ұлғайтпай, кезекті қысқарту мүмкін емес. Мемлекет бюджеттен бөлінетін үлесті арттыруды қарастыруы тиіс», — деген пікірін айтты.

Қала әкімі Ғабит Сыздықбеков аталмыш рәсімнің аяғында тұрғындарды өздерінің жаңа баспанасымен тағы да құттықтай отырып, алдағы уақытта да тұрғын үй, білім және көлік инфрақұрылымын дамыту жұмыстарының жүйелі түрде жалғасатынын мәлімдеді. Ол сондай-ақ 2026 жылдың екінші жартыжылдығында тағы 120-дан астам отбасыға жеңілдетілген ипотека арқылы пәтер берілетінін хабарлады. Шымкенттіктер үшін бұл сөздер — нақты үміт және мемлекеттің әлеуметтік міндеттемесінің айқын белгісі. Тұрғын үй мәселесі ауқымды болса да, жасалып жатқан жүйелі жұмыстар Шымкенттің болашағына деген оптимизмді нығайта түседі.