Түркістан туризмін жаңа белеске шығару: «Turkistan – 2026» конференциясы жаңа жолдарды белгіледі

26 мамыр 2026 жыл. Рухани астана Түркістанда туризм саласының дамуына арналған «Turkistan – 2026» атты ірі конференция өз жұмысын аяқтады. Осы маңызды кеңесте ел ішіндегі туризмді жандандырудың жаңа тәсілдері, Қожа Ахмет Яссауи мұрасын кеңінен насихаттаудың нақты жолдары, сондай-ақ аймақтың инфрақұрылымын жаңғырту мәселелері жан-жақты талқыланды. Конференцияға мемлекеттік органдардың өкілдері, ғалымдар, мәдениет қайраткерлері, туризм саласының мамандары мен қоғам белсенділері қатысты. Бұл жиын Түркістанды ішкі туризмнің басты орталығы ретінде нығайту мақсатындағы маңызды қадам болып тарихта қалды.
Түркістан қаласы ғасырлар бойы Орталық Азияның рухани және мәдени орталығы болып келген. ХІ–ХІІ ғасырларда Қожа Ахмет Яссауи осы топырақта ислам дінін және суфизм ілімін таратып, тек қазақ халқына ғана емес, бүкіл түркі дүниесіне рухани жарық сыйлады. Оның атымен аталатын кесене Темір хан тапсырмасымен ХІV ғасырда салынып, бүгін де өз ұлылығын сақтап тұр. 2003 жылы ЮНЕСКО дүниежүзілік мұра тізіміне енген бұл сәулет ескерткіші жыл сайын мыңдаған туристерді өзіне тартады. Алайда осы бай мұраны заманауи туристік индустрияның талаптарына сай тиімді пайдаланып, дұрыс насихаттау — бүгінгі күннің ең өзекті міндеттерінің бірі болып отыр.
Конференция барысында Түркістан облысы әкімінің орынбасары Ертай Алтаев аймақтың туристік нәтижелері туралы нақты деректерді жариялады. Оның айтуынша, 2025 жылы Түркістан облысына 347 мың 600 турист келген, бұл өткен жылмен салыстырғанда 14,7 пайызға өскен көрсеткіш. Бұдан бөлек, тарихи нысандарды аралаушылардың саны 1 миллион адамға жетіп, 13 пайыздық өсімді қамтамасыз етті. Бұл статистика Түркістанның туристік тартымдылығының жылдан жылға артып келе жатқанын дәлелдейді. Дегенмен мамандар бұл санның одан да жоғары болуы мүмкін екенін, ол үшін инфрақұрылымды жаңғырту, туристік маршруттарды кеңейту және халықаралық деңгейде жарнамалық науқандарды күшейту қажет екенін атап өтті. Туризм кластерінің кеңесшісі Маржан Сейткали сөйлеген сөзінде: «Бізде бар мүмкіндік — орасан. Мәселе оны сыртқы дүниеге дұрыс жеткізе алуда. Сандық маркетинг пен халықаралық туроператорлармен ынтымақтастық — бірінші кезектегі мақсатымыз», — деді.
Конференцияның ерекше назар аударған тақырыбы — Қожа Ахмет Яссауи мұрасын ғылыми ортадан шығарып, кеңірек аудиторияға жеткізу мәселесі болды. Қатысушылар ұлы сопы-ақынның «Диуани хикмет» еңбегін мектептерде, университеттерде және мәдени орталықтарда насихаттауды жолға қою қажет деген бірауызды ұстаным білдірді. «Қазақстан маслихаттары депутаттарының бірлестігі» республикалық қоғамдық бірлестігінің төрағасы Түлеубек Мұқашев бұл мәселеге ерекше мән бере отырып: «Түркістан — елдің рухани орталығы және түркі дүниесінің киелі бесігі, ал Қожа Ахмет Яссауи мұрасы — бүкіл түркі халықтарының ортақ рухани қазынасы. Бұл тек экономика ғана емес, тарихи сананы және рухани мәдениетті жаңғырту құралы, сондай-ақ мемлекеттің мәдени дипломатиясының маңызды элементі», — деп атап өтті. Мұндай пікір конференциядағы кеңінен қолдау тапты.
Аймақаралық ынтымақтастықты кеңейту мәселесі де талқылаудың өзекті бағыттарының бірі болды. Туризм саласының сарапшылары Түркістанды Шымкент, Алматы, Нұр-Сұлтан сияқты ірі қалалармен жалғастыратын тиімді туристік маршруттар жасау идеясын алға тартты. Бұл ретте теміржол және автомобиль жолдарының сапасын арттыру, туристерге арналған мамандандырылған қызметтер мен қолайлы баспана орындарын ұлғайту — кезек күттірмес шаралар деп бағаланды. Саяхат блогері Асылбек Дүйсенов: «Адамдар Түркістанға бір күнге емес, бірнеше күнге келуі тиіс. Ол үшін бізге сапалы отельдер, ауқымды экскурсиялық бағдарламалар, жергілікті асханалар мен сувенир дүкендерінің желісі қажет», — деген пікірін білдірді.
Конференция нәтижелері бойынша қатысушылар ішкі туризмнің жаңа бағдарламасын әзірлеу идеясын бірауыздан қолдады. Бұл бағдарлама қазақстандықтарға өз елінің тарихи және мәдени орындарын жақынырақ тануға мүмкіндік береді. Бағдарламаның негізгі бағыттары: жастар туризмін дамыту, мектеп оқушылары мен студенттерге арналған арнайы жеңілдіктер ұсыну, Түркістан аймағының тарихын мектеп оқу бағдарламасына кеңірек енгізу. Мамандар бұл шаралардың туристік ағынды 2026–2027 жылдары тағы 20–25 пайызға арттырады деп болжайды. Сонымен бірге, цифрлық технологияларды — виртуалды шолулар, арттырылған шындық қосымшалары мен интерактивті музей экспозицияларын — туризмге белсенді енгізу де жоспарланып отыр.
Халықаралық аренадағы мақсаттар да конференцияда айрықша орын алды. Түркістанды ЮНЕСКО аясындағы халықаралық маршруттарға қосу, ОИК елдерінің туристерін тарту, Орталық Азия елдерімен бірлескен туристік жобаларды іске асыру мәселелері нақты ұсыныстар деңгейінде талқыланды. Шетелдік туроператорлармен келіссөздер жүргізу үшін арнайы жұмыс тобы құру туралы шешім қабылданды. Мемлекеттік туризм агенттігінің өкілі Нұрлан Жақыпов: «Түркістан — Ұлы Жібек жолының тарихи торабы. Бұл брендті дұрыс қолданса, еуропалық, азиялық және арабтілді нарықтарда зор сұраныс туғызуға болады», — деп нақты сенімін білдірді. Конференция осылайша Түркістанның тек Қазақстан үшін ғана емес, бүкіл түркі және ислам дүниесі үшін маңызды рухани-туристік орталыққа айналуы жолындағы үлкен алқапты ашты.