Шымкент туризмі жаңа биікке: алғашқы тоқсанда 139 мың саяхатшы қала есігін ашты
2026 жылдың 30 шілдесінде жарияланған статистикалық деректер Шымкент туризмінің даму қарқынын айқын көрсетіп берді. Биылғы жылдың қаңтар-наурыз айлары аралығында республикалық маңызы бар шаһарға 139 443 турист аяқ басқаны белгілі болды. Бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 39,3 пайызға, яғни 100 088 адамға артық. Туризмді дамыту бөлімінің басшысы Азамат Қалқабаев жарияланған деректерді ресми түрде растады.
Шымкенттің туристік әлеуеті бір күнде қалыптасқан жоқ. Кемінде екі мың жылдық тарихы бар бұл шаһар ежелден-ақ Ұлы Жібек жолының бойында орналасып, Еуропа мен Азияны жалғаушы маңызды сауда, қолөнер және мәдениет орталығы болып келді. Сан ғасырлар бойы түрлі халықтардың өркениеті мен дәстүрлері осы жерде тоғысып, қалаға бірегей тарихи бет-бейне дарытты. Кеңестік дәуірде де, тәуелсіздік алған жылдары да Шымкент оңтүстіктің ірі экономикалық, мәдени және рухани орталығы ретінде қала берді. Соңғы жылдары шаһардың туристік инфрақұрылымын жаңғырту, тарихи нысандарды қалпына келтіру және жаңа маршруттарды әзірлеу жөнінде кешенді жұмыстар жүргізілді.
Туризмді дамыту бөлімінің басшысы Азамат Қалқабаевтың айтуынша, бүгінгі Шымкент тек мегаполис ретінде ғана емес, тарихи-мәдени туризмнің де ірі орталығы ретінде танылып келеді. "Дәл қазір Шымкент — тек республикалық маңызы бар мегаполис емес, сонымен бірге тарихи-мәдени туризмнің де басты ошағы. Қаланың бай мұрасы, сәулет ескерткіштері, археологиялық кешендері мен мәдени орындары жыл сайын отандық және шетелдік саяхатшылардың зор қызығушылығын тудырып келеді", — деп атап өтті ол. Кешен ішінде бүгінде ең танымал нысан — ежелгі Шымкент қалашығының орнында ашылған "Шым қала" тарихи-мәдени музейі. Ашық аспан астында жұмыс істейтін бұл кешенде тарихи жәдігерлер, археологиялық экспозициялар және шаһардың қалыптасу кезеңдерін суреттейтін маңызды материалдар шоғырланған.
Шымкент төңірегіндегі рухани орындар да туристердің ерекше назарын аударып отыр. Республикалық маңызы бар Сайрам алабында орналасқан Ибрагим ата, Қарашаш ана, Әбділ Әзіз баба, Мірәлі баба кесенелері мен Хызыр мұнарасы — саяхатшылар жиі зиярат ететін сакралды мекендер. Осы орындарға жыл сайын мыңдаған қажылар мен туристер ағылады. Туризм саласының сарапшысы Нұрлан Бекқалиевтің пікірінше, рухани туризм бағытының өсуі жалпы туристік ағынды молайтуда шешуші рөл атқаруда. "Шымкент — бұл Орталық Азияның рухани картасындағы маңызды нүкте. Мұнда тарих пен қасиет ұштасқан. Сондықтан адамдар осында тек сейілуге ғана емес, рухани тынысты жаңарту үшін де келеді", — дейді сарапшы.
Шымкент арқылы өтетін туристік маршруттар жүйесі де дамып келеді. Басқарма басшысының орынбасары Сұлтан Ысқақовтың айтуынша, қазіргі таңда қалада 17 туристік бағдар желісі жұмыс істейді. "Олардың ішінде "Түркістан — Ташкент — Ақсу-Жабағалы — Шымкент" бағытындағы 4 күндік тур саяхатшылар арасында аса жоғары сұранысқа ие. Шаһардағы бұл 17 туристік маршрут бойынша жалпы алғанда 24 туроператор мен 120-ға жуық туристік агенттік қызмет көрсетеді", — деді ол. Бұл инфрақұрылымдық мәліметтер туризм нарығының ұйымдасқан, кәсіби деңгейде жұмыс істеп жатқанын дәлелдейді.
Туристік ағынды арттыруға бағытталған іс-шаралар да жемісін беруде. 2026 жылдың 21 наурызында өткен "ДәмДәсTour" халықаралық гастрономиялық фестиваліне 50-ден астам мейрамхана қатысты. 20-22 наурыз аралығында Шымкенттің туристік әлеуетін насихаттау мақсатында ұйымдастырылған Blog tour аясында Түркия, Әзербайжан, Өзбекстан, Ресей, Украина, Үндістан және отандық өңірлерден 30-ға жуық танымал travel-блогер қалаға жиналды. Олардың жазбалары мен видеолары әлеуметтік желілерде миллиондаған адамға жетіп, Шымкенттің халықаралық имиджін нығайтуда. 17 маусымда Баку — Шымкент тікелей әуе рейсінің ашылуы аясында екі елдің 60-қа жуық сала өкілі кездесіп, ынтымақтастық туралы 7 меморандумға қол қойды. Бұл туристік байланысты одан әрі ұлғайтатын маңызды серіктестіктің бастауы болды.
Туризм индустриясының тікелей экономикалық тиімділігі де мамандардың назарында. Шымкент экономикасын зерттеуші Айгүл Сейітқалиева туристік ағынның өсуі жергілікті шағын және орта бизнеске сезімтал оң серпін беретінін атап өтеді. "Туристер санының 39 пайыздан астамға артуы — бұл тек санақ емес, мейрамханалар, қонақүйлер, сувенир шеберлері мен тасымалдаушылар үшін нақты кіріс. Шымкент туризмін дамытса, бюджет те толады, халықтың жұмыспен қамтылуы да жақсарады", — дейді ол.
Болашақ перспективаларға қарасақ, Шымкент туризмінің өсу үрдісі одан әрі жалғасатынына деген сенім зор. Жаңа халықаралық рейстер, белсенді насихат жұмыстары, тарихи нысандарды жаңғырту жобалары — барлығы бірлесіп шаһардың туристік картадағы орнын нығайтуда. Егер осы қарқын сақталса, жыл соңына дейін шаһарға келетін туристер саны жарты миллионнан асуы мүмкін. Шымкент — тарихы терең, болашағы жарқын, мүмкіндіктері шексіз шаһар. Ал бұл статистика соның айқын дәлелі.
