Бәйдібек би — Төлеметов көшесі қиылысындағы құрылыс: қала инфрақұрылымын жаңартудың жаңа кезеңі

Шымкент қаласының орталық бөлігінде орналасқан Бәйдібек би және Төлеметов көшелерінің қиылысындағы ірі құрылыс жобасы бүгінде толық қарқынымен жалғасуда. 3 тамыз 2026 жылғы мәліметтер бойынша, мердігер ұйым нысанды белгіленген мерзімде тапсыру мақсатында жұмыстарды тәулік бойы екі ауысымда жүргізіп, алаңға арнайы техника мен жұмыс күшін толық жұмылдырған. Бұл шара жобаның орындалу қарқынын айтарлықтай арттырып, мерзімнің сақталуына берік кепілдік береді деп күтілуде.
Аталған қиылыс — Шымкент қаласының ең тығыз көліктік тораптарының бірі. Бәйдібек би көшесі оңтүстік астананың ірі магистральдарына жататыны белгілі: ол арқылы күн сайын мыңдаған жеңіл автомобиль, автобус және жүк көліктері өтеді. Төлеметов көшесімен қиылысатын бұл нүкте тарихи тұрғыдан да, қазіргі қалалық жоспарлау тұрғысынан да стратегиялық маңызы зор орын болып есептеледі. Сарапшылардың бағалауынша, осы аймақтағы көліктік жүктеме соңғы он жылда екі еседен астам өсіп, инфрақұрылымды жаңарту мәселесі күн тәртібінің басты мәселесіне айналды.
Жобаның тарихына үңілетін болсақ, осы қиылысты күрделі жөндеуден өткізу және инфрақұрылымды заманауи стандарттарға сай келтіру мәселесі қала әкімдігі алдында бірнеше жыл бойы тұрып келді. Тұрғындардың шағымдары мен тиісті сараптамалардан кейін жоба ресми бекітіліп, қаржыландыру қамтамасыз етілді. Бастапқы жоспарлар бірнеше рет қайта қаралып, ең тиімді техникалық шешімдер іздестірілді. Сайып келгенде, ауқымды реконструкция жүргізу, жаяу жүргіншілер жолын кеңейту, жасыл желекті арттыру және заманауи жарықтандыру жүйесін орнату қарастырылған кешенді жоба бекітілді. Қала бюджетінен бөлінген қаражат отандық мердігер компаниялардың бәсекелес тендеріне шығарылып, жеңімпаз анықталды.
Шымкент қалалық инфрақұрылым басқармасының өкілі Дәурен Сейітқалиев осы жобаның маңыздылығы туралы былай дейді: «Бәйдібек би — Төлеметов қиылысы — бұл тек жол-көлік торабы ғана емес, қаланың іс жүзіндегі өміршең артериясы. Мұнда жүргіншілер ағыны да, автокөлік қозғалысы да ерекше қарқынды. Жаңартылған инфрақұрылым қауіпсіздікті арттырып қана қоймай, аймақтың жалпы эстетикалық келбетін де түбегейлі өзгертеді». Ал жергілікті архитектор Айгүл Нұрғалиева жобаның болашаққа бағытталғанын атап өтті: «Біз тек бүгінгі қажеттілікті ғана емес, алдағы 20-30 жылдың талабын да ескердік. Заманауи қала — ол тұрғындарға ыңғайлы, қауіпсіз және экологиялық таза орта».
Статистикалық деректер де жобаның өзектілігін айқын дәлелдейді. Қалалық көліктік талдау орталығының мәліметтері бойынша, осы қиылыста тіркелген жол-көлік оқиғаларының саны соңғы үш жылда 34 пайызға өскен. Пияда жолаушылардың қауіпсіздігіне байланысты тіркелген шағымдар саны жылына орта есеппен 120-дан асқан. Осы фактілер жобаны жеделдете жүзеге асырудың қаншалықты маңызды екенін тағы бір мәрте дәлелдейді. Сонымен қатар, аймақтағы тұрғын үй кешендерінің санының артуы жергілікті халық санының тез өсіп жатқанын растайды — бұл жайт та инфрақұрылымдық жүктемені күрт ұлғайтып отыр.
Жергілікті тұрғындардың реакциясы да назар аударуға тұрарлық. Маңайдағы үйлерде тұратын тұрғын Нұрлан Асқаров: «Ұзақ уақыт бойы бұл жерде ыңғайсыз жағдай болды, жаяу жүру де, көлікпен өту де қиынға соғатын. Енді жұмыстардың басталғанын, оның үстіне белсенді жүргізіліп жатқанын көргенде, іштей қуанасың», — деп пікірін білдірді. Жақын маңдағы дүкен иесі Зауреш Мамытбекова да реконструкцияны қуаттап: «Бізге де, тұтынушыларымызға да жол жағдайының жақсаруы тікелей тиімді болады. Бойдақ кіреберіс жолдар жөнделсе, тауар тасымалдау да, клиенттердің келуі де оңайлайды», — деп үміт білдірді.
Жобаның аяқталуы аймақ үшін кешенді оң нәтиже беруі күтілуде. Біріншіден, жол қауіпсіздігі деңгейі айтарлықтай жақсарады, апаттар саны кемиді. Екіншіден, заманауи жаяу жүргіншілер инфрақұрылымы мүмкіндігі шектеулі азаматтарға да ыңғайлы жол жасайды. Үшіншіден, жасылдандыру және абаттандыру шаралары қоршаған орта сапасын жақсартып, тұрғындардың демалу мүмкіндігін арттырады. Шымкент қалалық жоспарлау институтының болжамдарына сүйенсек, аяқталған нысан аймақтың жылжымайтын мүлік бағасын да жоғарылатып, іскерлік белсенділікті ынталандыруы мүмкін.
Тарихи тұрғыдан алғанда, Шымкент қаласы соңғы онжылдықта инфрақұрылымды жаңарту жолында маңызды қадамдар жасады. Ірі көше-жол реконструкциялары, жаңа көпірлер мен жол торабтарының пайда болуы — осының бәрі қаланың республикалық маңызы бар мегаполис мәртебесіне сай дамып жатқанын дәлелдейді. Бәйдібек би — Төлеметов қиылысындағы жоба осы ауқымды стратегияның бір буыны ретінде танылып, болашақта іргелі инфрақұрылымдық өзгерістердің үлгісі болуы тиіс. Мердігер компанияның жауапты өкілі нысанды белгіленген мерзімде тапсыруға толық мүмкіндік бар екенін растап, жұмыстардың барлық технологиялық талаптарға сай жүргізілуін қамтамасыз ететінін мәлімдеді. Қала тұрғындары мен мамандар жобаның аяқталуын асыға күтуде — өйткені бұл жай ғана жол жөндеу емес, қаланың болашағына жасалған нақты инвестиция.