Мерейлі отбасы: он баланы ғылым мен өнерге тәрбиелеген Қожамжаровтар Шымкентті республикалық байқауда таныстырмақ

1 қыркүйек 2026 жыл. Шымкент қаласында «Мерейлі отбасы — 2026» байқауының қалалық кезеңінің қорытындысы жарияланды. Бес ауданнан іріктелген он екі үміткер отбасы финалға жеткен бұл байқауда бас жүлдені Абай ауданының тұрғындары — Қожамжаровтар отбасы жеңіп алды. Сейдахмет Қожамжаров пен зайыбы Зылиха Пернебекованың он баланы тәрбиелеп, барлығын жоғары білімге жеткізген ерлігі бүкіл қалаға үлгі болды. Жеңімпаздарға бір миллион теңге сертификат табысталды, ал олар енді 11 қыркүйекте Астанада өтетін республикалық кезеңде Шымкентті таныстырмақ.
«Мерейлі отбасы» байқауы Қазақстанда отбасылық құндылықтарды насихаттау, көпбалалы және үлгілі жанұяларды мемлекеттік деңгейде мойындау мақсатында жыл сайын өткізіледі. Бұл байқаудың тарихы он жылдан асып кетті: алғашқы рет республикалық деңгейде ұйымдастырылған сәттен бергі уақытта жүздеген отбасы жүлдеге ие болып, бүкіл елге танымал болды. Байқаудың мақсаты тек жүлде тарату емес — ол халықтың санасына отбасы институтының қоғамдағы орны мен маңыздылығы туралы терең түсінік қалыптастырады. Мемлекеттік деңгейде мұндай бастамалардың болуы демографиялық саясатпен де тікелей байланысты: Қазақстанда соңғы жылдары туу көрсеткіштерін арттыру, жастар отбасыларын қолдау мәселелері басым бағыттардың бірі болып саналады.
Биылғы байқауда Шымкент қаласының бес ауданынан барлығы қырық сегіз отбасы өтінім берді. Бұл алдыңғы жылдармен салыстырғанда елеулі белсенділікті білдіреді. Мамандардың бағалауынша, байқауға деген қызығушылықтың артуы қоғамда отбасылық құндылықтарды бағалау деңгейінің жоғарылағанын көрсетеді. Қала бойынша іріктеу кезеңінде отбасылар бірнеше критерий бойынша бағаланды: балаларды тәрбиелеу үлгісі, мәдени және рухани дәстүрлер, қоғамдық өмірге қатысу, кәсіби жетістіктер. Финалға шыққан он екі отбасының жиынтық жүлде қоры 2,9 миллион теңгені құрады. Бұл сома отбасылық байқауларға арналған бюджеттің жылдан жылға ұлғайып келе жатқанын дәлелдейді.
Бас жүлде иесі Қожамжаровтар отбасы туралы айтар болсақ, олардың тарихы қарапайым, бірақ аса мәнді. Сейдахмет пен Зылиха он баланы дүниеге әкеліп, барлығын білімді, мамандықты адам етіп өсірді. Бұл — сөз жоқ, орасан зор еңбек пен шыдамдылықтың жемісі. Ең маңыздысы — балалардың жетістіктері отбасының тек жеке мақтанышы емес, бүкіл қоғамның игілігіне айналды. Балалар білім, ғылым, медицина, өнер, спорт және қоғамдық қызмет саласында еңбек етуде. Бір отбасынан шыққан мамандар тобы осынша әртүрлі салада жемісті жұмыс жасауы — бұл ерекше жағдай. «Балаларымыздан мақтанамыз. Олар бізге тек қуаныш әкелді. Тәрбиенің негізі — ата-ана үлгісі мен отбасылық татулық» деп айтар еді Зылиха апа журналистермен сөйлесе отырып, нұрлы жүзімен.
Шымкент қалалық Отбасы және балалар департаментінің өкілі Нұргүл Асқарованың айтуынша, байқаудың мақсаты — үлгілі отбасыларды насихаттау арқылы жас буынға нақты өмірлік бағдар беру. «Қожамжаровтар — бүгінгі заманның нағыз батырлары. Он баланы жоғары білімді маман ету — бұл тек қаржылық мүмкіндік емес, бұл ең алдымен шексіз сүйіспеншілік пен саналы азаматтық ұстаным», — деді ол жеңімпазды бағалай отырып. Сарапшылардың пікірінше, мұндай отбасылар қоғамдық моральдық деңгейді арттыруда ешбір жарнамалық науқаннан да тиімдірек рөл атқарады: олар жай сөзбен емес, нақты өмірімен үлгі көрсетеді.
Қоғам тарапынан да жеңімпазларға деген ыстық ықылас аз болмады. Байқаудың нәтижесі жарияланған соң әлеуметтік желілерде Қожамжаровтар отбасы туралы жазбалар тез тарала бастады. Шымкент тұрғындары отбасын «ұлттық мақтаныш» деп атай отырып, оларды республикалық кезеңде де жеңіс тілеп хабарласты. Байқаудың қалалық кезеңіне қатысқан басқа отбасылар да жеңімпазды ықыласпен қабылдады. Финалист Жанат Сейітов: «Қожамжаровтар сияқты отбасылар бізге, жас ата-аналарға үлкен шабыт береді. Олардың жолы — еңбек, сабыр және сүйіспеншілік», — деп атап өтті.
Отбасылық байқаулар тарихына үңілсек, Қазақстанда ұқсас бастамалар тәуелсіздіктің алғашқы жылдарынан бастап жүзеге асырылып келеді. Алайда «Мерейлі отбасы» бағдарламасы оларды жаңа деңгейге — мемлекеттік мойындау, қаржылық қолдау және медиа назар аудару деңгейіне шығарды. Соңғы бес жылдың статистикасына сүйенсек, байқауға қатысатын отбасылар саны жыл сайын орта есеппен он бес пайызға өсіп отыр. Бұл қоғамдық белсенділіктің, отбасылық құндылықтарды насихаттауға деген ынтаның артуын білдіреді.
Енді Қожамжаровтарды Астана күтіп тұр. 11 қыркүйекте өтетін республикалық кезеңде Қазақстанның барлық аймақтарынан іріктелген үздік отбасылар бас жүлде үшін бәсекелеседі. Шымкент өкілдері бұрын да республикалық байқауда лайықты нәтиже көрсетіп келген. Байқауды ұйымдастырушылар осы жолы да Оңтүстік өңірдің беделін жоғары ұстайтын отбасыны іріктей білді деп сенімді түрде айтуға болады. Қожамжаровтардың тарихы бізге бір маңызды шындықты еске салады: ұлттың күші ең алдымен отбасынан, ал отбасының тіректері — сүйіспеншілік, еңбек және тәрбие деген үш ұлы қасиеттен тұрады. Бүкіл Шымкент олардың жеңісін тілейді.