Шымкент креаторлары астана аудиторияны жаулап алды: екі күнде 5 миллион теңгеге өнім сатылды

26 қазан 2026 жыл. Өткен аптада, 24–25 қазан күндері, астананың Qazaq Creative Hub алаңында Шымкент қаласының креативтік жәрмеңкесі өз есігін ашты. Creative Aimaq жобасы аясында ұйымдастырылған бұл іс-шара Креативтік индустрияларды дамыту қорының қолдауымен жүзеге асырылды. Шебер қолөнершілер, дизайнерлер, өнер өкілдері және инновациялық жобалардың авторлары бас қосқан екі күндік форум Қазақстанның оңтүстік өңірінің шығармашылық әлеуетін астаналықтарға таныстыруға мүмкіндік берді. Іс-шараның қорытындысы бойынша 3 500-ден астам адам жәрмеңкеге келіп, шымкенттік креаторлар 5 миллион теңгеден асатын сомаға өнімдерін сатты — бұл нәтиже аймақтық креативтік экономиканың нақты серпіліс алғанының айқын дәлелі болды.
Creative Aimaq жобасы кездейсоқ пайда болған бастама емес. Соңғы бірнеше жыл ішінде Қазақстанның аймақтық қалаларындағы шығармашылық кәсіпкерлер өз өнімдерін ұлттық нарыққа шығаруда үлкен қиындықтарға тап болып келді. Астана мен Алматыда ғана шоғырланған байланыс желілері, өткізу нарықтарына шектеулі қол жеткізу, маркетингтік білімнің жетіспеушілігі — осының барлығы өңірлік креаторларды өз аудиторияларынан бөліп тастады. Дәл осы олқылықты толтыру мақсатында Креативтік индустрияларды дамыту қоры аймақтық брендтерді алға жылжытуға, шығармашылық кәсіпкерлерді қолдауға және отандық өнімдердің өткізу нарықтарын кеңейтуге бағытталған Creative Aimaq бағдарламасын іске қосты. Бүгінгі таңда бұл жоба бірнеше ірі аймақты қамтып, жүздеген шағын кәсіпкердің табысты бизнеске қадам жасауына жол ашты.
Шымкент жәрмеңкесі аясында астаналық қонақтар оңтүстік өңірдің бай мәдени мұрасымен бетпе-бет танысты. Ұлттық киім үлгілері, авторлық зергерлік бұйымдар, кілемдер, киізден жасалған өнімдер, қыш бұйымдар, тері мен ағаштан жасалған кәдесыйлар — барлығы Шымкент шеберлерінің қолынан шыққан бірегей туындылар болды. Жәрмеңкеге қатысқан зергер Айгүл Бекова өз сезімдерін жасырмады: "Бізге астана аудиториясымен тікелей байланысу мүмкіндігі өте маңызды болды. Мен бұған дейін негізінен жергілікті нарықта жұмыс жасап келдім, ал мұнда екі күннің ішінде бірнеше ай ішінде жасамаған байланыстарды орнаттым. Тұтынушылар қандай өнімді бағалайтынын тікелей байқадым". Оның сөздері жәрмеңкеге қатысқан басқа шеберлердің де ойын дөп басты.
Іс-шараның ерекше назар аударған бөлімі — технологиялық әзірлемелер стенді болды. Шымкентте тек дәстүрлі қолөнер ғана емес, заманауи инновациялық шешімдер де жасалып жатқанын дәлелдеген бұл бөлім жәрмеңкенің интеллектуалдық деңгейін айқын көрсетті. Мәдени бағдарлама да өте бай болды: "Қаратау" музыкалық ансамблі өз өнерін көрсетсе, Жұмат Шанин атындағы Шымкент қалалық академиялық қазақ драма театры "О, қала!" атты әдеби-музыкалық қойылымды ұсынды. Шәмші Қалдаяқов пен Ержан Серікбаевтың шығармашылығына арналған бұл спектакль тамашалаушылардың жүрегіне жол тапты. Республика күніне орайластырылған екінші күні "САҚ" киностудиясының "Айбынды аула", "Тоқты мен Серке" мультсериалдары мен "Ахмет" мультфильмі де қонақтарға ұсынылды. Зергерлік бұйым жасау, киізбен жұмыс істеу, құрақ көрпе тігу бойынша шеберлік сабақтары ересектер мен балалардың қызығушылығын бірдей оятты.
Экономикалық тұрғыдан алғанда, 5 миллион теңгеден астам сатылған өнімнің көлемі — жәрмеңкенің қарапайым сандық жетістігінен гөрі тереңірек мағынаға ие. Дүниежүзілік тәжірибе көрсетіп отырғандай, креативтік экономика ЖІӨ-нің елеулі бөлігін құрайтын секторға айналуда. ЮНКТАД мәліметтері бойынша, дамыған елдерде шығармашылық индустриялар жалпы экспорттың 10 пайыздан астамын қамтамасыз етеді. Қазақстан үшін де бұл сала стратегиялық маңызға ие болып келеді: мұнай-газ тәуелділігінен алшақтау жолында ел экономикасының диверсификациясы маңызды мемлекеттік міндет ретінде белгіленген. Дәл осы тұрғыдан қарағанда, Шымкент жәрмеңкесіндей іс-шаралар ұсақ-түйек бастамалар емес, ұлттық стратегияның бөліктері болып табылады.
Мемлекеттік және қоғамдық деңгейде де іс-шараға оң баға берілді. Креативтік индустрияларды дамыту қорының өкілі Серік Жаңабергенов мұны өңірлік шығармашылық кәсіпкерліктің жаңа кезеңі деп бағалады: "Біз бұрын да аймақтық жәрмеңкелер ұйымдастырдық, алайда астана аудиториясымен тікелей байланыс орнату — мүлдем басқа нәтиже береді. Шымкенттік шеберлердің өнімдеріне деген сұраныс бізді де таң қалдырды. Бұл Қазақстанның оңтүстігінде ғана емес, бүкіл елімізде шығармашылық экономиканың нақты мүмкіндіктері барын көрсетеді". Бұл пікірмен астаналық сатып алушылардың да келіскені анық — жәрмеңкенің үздіксіз лық толы болуы осының дәлелі.
Алдағы перспективалар да барынша оптимистік сипат алады. Creative Aimaq жобасының шеңберінде осындай жәрмеңкелер жыл бойы елдің әр өңірінде өтетін болады. Эксперттердің болжамы бойынша, аймақтық шығармашылық кластерлердің дамуы жергілікті жұмыспен қамтуды арттырып, жас таланттарды ірі қалаларға кетуден тоқтатуға да ықпал ете алады. Шымкент мысалы осының нақты дәлеліне айнала алады. Бастаудан ұзамай, бұл жоба Қостанай, Атырау, Орал сынды қалаларды да қамтымақ. Халқы үш миллионнан асатын Шымкент Қазақстанның үшінші ірі қаласы ретінде өзінің шығармашылық беделін нығайтып, аймақтық сауда-мәдени орталыққа айналу жолында сенімді қадамдар жасап отыр. Қонақтарды баурап алған бұл екі күн — тек бір жәрмеңкенің ғана емес, өңірлік шығармашылықтың жаңа дәуірінің басталғанының белгісі.