Шымкент орталығында жол жөндеу: Т.Рысқұлов көшесінде қозғалыс уақытша шектеледі

Қазақстанның оңтүстік өңірінің іскери және мәдени орталығы болып саналатын Шымкент қаласының тұрғындары мен қонақтарына маңызды хабарлама жеткізілді. 11 қыркүйек 2026 жыл күні қала әкімдігі Т.Рысқұлов көшесінде жоспарлы жол жөндеу жұмыстарының басталатынын ресми мәлімдеді. Осыған орай, Бәйтереков көшесінен Жолан батыр көшесіне дейінгі аралықта көлік қозғалысы бір бағытта уақытша шектелетіні белгілі болды. Жұмыстар 12 қыркүйек сағат 07:00-ден басталып, 13 қыркүйек сағат 19:00-де аяқталады деп жоспарланған.
Т.Рысқұлов көшесі — Шымкент қаласының маңызды магистральдарының бірі. Аталмыш көше арқылы күн сайын мыңдаған жеңіл автомобиль, автобус және жүк көлігі өтеді. Қаланың орталық бөлігін қосатын бұл тіршілік тамыры тек тасымалдау ғана емес, сонымен қатар сауда, білім беру және мәдени мекемелерге кіру мүмкіндігін де қамтамасыз етеді. Статистикалық деректерге сүйенсек, Шымкент қалалық көлік басқармасының бағалауы бойынша бұл бағыттағы тәуліктік көліктер ағыны орта есеппен 18–22 мың бірлікті құрайды. Сондықтан көшенің тіпті қысқа мерзімді жабылуы да қала тұрғындарының күнделікті тіршілігіне айтарлықтай ыңғайсыздық туғызуы мүмкін.
Шымкент қаласының жол инфрақұрылымын дамыту мәселесі бүгін ғана күн тәртібіне шыққан жоқ. Соңғы бірнеше жыл ішінде қала халқының саны жедел өсті: 2024 жылғы санақ деректері бойынша Шымкент тұрғындарының саны 1 миллион 200 мыңнан асты. Бұл республикалық маңызы бар қала мәртебесіне ие болғаннан бері халық саны едәуір ұлғайды. Жол инфрақұрылымының осынша жоғары демографиялық қысымға төтеп беруі — жергілікті атқарушы органдар үшін үнемі шешімін табуды талап ететін мәселе. Қалалық жол шаруашылығы департаментінің деректеріне сәйкес, Шымкентте жыл сайын 200 шақырымнан астам жол жамылғысы жөндеуден өткізіліп, жаңартылады. Алайда сарапшылар мұның жеткіліксіз екенін атап өтеді.
Қала тұрғыны, жол қауіпсіздігі мәселелерімен айналысатын азаматтық белсенді Дәурен Сейтқалиев бұл жөндеу жұмыстарын оң бағалады: «Т.Рысқұлов көшесінің жекелеген учаскелері ұзақ уақыт бойы нашар күйде болды. Жаңбырдан кейін пайда болатын шұңқырлар жүргізушілер үшін де, жаяу жүргіншілер үшін де қауіп туғызып келді. Жөндеу жұмыстары кешіктіріліп жүргенімен, соңында іске кірісілгені қуантады». Оның пікірімен бірқатар тұрғын да келіседі. Сонымен қатар, жергілікті кәсіпкер Ақбота Нұрланова қысқа мерзімді шектеулердің де іскерлік белсенділікке кері әсер ететінін ескертеді: «Біздің дүкен дәл осы учаскеде орналасқан. Бір-екі күндік жол жабылуы клиент ағынын азайтып, табысымызды төмендетеді. Бірақ жолдың сапалы болуы — ұзақ мерзімді перспективада барлығымызға тиімді».
Жол жөндеу жұмыстарын ұйымдастырудағы ең басты мәселенің бірі — тиімді балама бағыттарды қамтамасыз ету. Осы тұрғыдан алғанда, қала жол полициясы мен көлік басқармасы алдын ала бірлескен іс-шаралар жоспарын дайындады. Тұрғындарға Т.Рысқұлов көшесіне параллель орналасқан қосымша бағыттарды пайдалану ұсынылуда. Сонымен қатар, жұртшылыққа жол шектеулерінің нақты кестесі мен балама маршруттар туралы мобильді қосымшалар мен ресми арналар арқылы уақтылы хабарлама жеткізіліп отырады. Шымкент қалалық жол полициясының бастығы Серік Мұратов мына сөздерімен тұрғындарды тыныштандырды: «Біз бұл кезеңде жол қозғалысының ең үлкен тығын сағаттарында қосымша инспекторлар орналастырамыз. Мақсатымыз — жүргізушілерге бағдар беру және тоқырауды барынша азайту».
Шымкент — автомобиль паркі өте жылдам өсіп келе жатқан қалалардың бірі. Жергілікті статистика комитетінің мәліметтері бойынша, 2020 жылдан бері қалада тіркелген автомобиль саны 35 пайызға өсіп, 400 мың бірліктен асты. Мұндай қарқынды өсу жол инфрақұрылымына орасан зор жүктеме түсіреді. Мамандардың пайымдауынша, Шымкент жақын жылдары жаңа жол торабын салу мен қолданыстағы жолдарды кеңейту мәселесін тереңірек қарастыруы тиіс. Урбанист-сарапшы Айгерім Досанова: «Мегаполисте жол инфрақұрылымын жетілдіру — тоқтаусыз жүретін процесс. Бірақ жөндеу жұмыстарын стратегиялық жоспарлаумен ұштастырмасақ, тұрғындар осындай ыңғайсыздықтарды жиі бастан кешіреді», — деп атап өтті.
Тарихи тұрғыдан қарасақ, Шымкент қаласында ірі жол жөндеу жұмыстарын жүргізу кезінде ұйымдастыру қиындықтары жиі орын алып отырды. 2019 және 2022 жылдардағы Байтурсынов пен Дулати көшелерінің жөндеу тарихы бұл мәселенің жаңалық емес екенін дәлелдейді. Сол тәжірибелер нәтижесінде қала алдын ала хабардар ету жүйесін жетілдірді. Бүгінгі жарияланым да осы оқ-дәрінің жемісі деп бағалауға болады: тұрғындарға жол жабылардан бір күн бұрын ескерту берілді, бұл — азаматтармен ашық байланыстың оң үлгісі.
Қорыта айтқанда, Т.Рысқұлов көшесіндегі жол жөндеу жұмыстары — Шымкенттің инфрақұрылымын жаңарту жолындағы тағы бір қадам. Уақытша ыңғайсыздықтар болмай тұрмайды, алайда жайлы, қауіпсіз және заманауи жол желісіне жету үшін бұл шығынды кезеңдерден өту — қажеттілік. Тұрғындар 12–13 қыркүйек аралығында Т.Рысқұлов көшесінің Бәйтереков мен Жолан батыр арасындағы учаскесінен өтуді жоспарлаған болса, балама бағыттарды алдын ала анықтап, уақытты үнемдеуге кеңес беріледі.