Түркістанда экопарк пен жаңа Конституция: табиғат пен заңның тоғысуы

Түркістан облысы 2026 жылдың маусым айында тарихи екі оқиғаны бір мезгілде тойлады. 29 маусым 2026 жылы Қарашық өзенінің жағасында 50 гектар аумақты қамтитын «Түркістан» экопаркінің салтанатты ашылуы өтті. Бұл оқиға Мемлекет басшысы бастамасымен жүргізіліп жатқан «Таза Қазақстан» экологиялық акциясының аясында «Жаңа Конституция — халықтың құқықтық мәдениеті» атты кең ауқымды қоғамдық шараға ұласты. Аймақ тұрғындары үшін бұл күн жай ғана мерекелік шара емес, болашаққа деген ортақ ниеттің символына айналды.Түркістан облысы Қазақстанның оңтүстігіндегі стратегиялық маңызды өңірлердің бірі болып табылады. Халқы 2 миллионнан асатын бұл аймақ ежелгі Сайрам, Отырар, Түркістан сынды тарихи қалаларды өз бойына жинаған. Дегенмен урбандалу қарқыны мен халық санының өсуі облыстың экологиялық жүктемесін едәуір арттырды. Соңғы он жылда Түркістан қаласының маңайындағы жасыл аймақтар азайып, қоғамдық демалыс орындарының жетіспеушілігі өткір мәселеге айналды. Осы тұрғыдан алғанда, жаңа экопарктің пайда болуы тек сәнді жоба ғана емес, нақты қажеттіліктен туған шешім болып есептеледі. Экологтар мен қала жоспарлаушылары бұрыннан бері осындай аумақтың салынуын күтіп келгенін жасырмайды.
Ашылу рәсіміне Түркістан облысының әкімі Нұралхан Қошеров бас болды. Ол сөз алып, жаңа нысанның тек демалыс орны ғана емес, табиғатқа деген ұқыпты қарым-қатынастың белгісі болатынын атап өтті. «Бірнеше күннен кейін бүкіл ел дауыс беріп қолдаған Жаңа Конституция күшіне енеді. Оның қолдауына барлық аудан мен қалаларда тұрғындар бастамасымен түрлі шаралар өтті. Бүгін олар бір жерге жинала келіп, ауқымды акцияға айналды. Түркістандықтар референдумның ең белсенді қатысушыларының бірі болды, бірлік пен патриотизмін нақты дәлелдеді. Осыған орай Мемлекет басшысы Түркістан облысы тұрғындарына референдумды қолдағаны үшін шынайы ризашылығын білдірді», — деді облыс әкімі. Бұл сөздер жиынға қатысқандарда ерекше эмоционалды жаңғырық тапты.
Экопарк заманауи экологиялық стандарттар негізінде жобаланып салынды. Оның аумағына жергілікті климатқа бейімделген туранга, үйеңкі, акация, терек және өрік ағаштары отырғызылды. Бұл тәсіл кездейсоқ таңдалған жоқ: жергілікті флора сумен аз суаруды қажет етеді, тамыр жүйесі жерді тиімді бекітеді және аймақтың биоалуантүрлілігін қолдайды. Паркте төрт көпір, күн батареяларымен жарықтандырылатын 170 шам орнатылған. Спортқа ден қою үшін үш волейбол алаңы мен футбол өрісі бар. Балаларға арналған 4000 шаршы метрлік ойын аймағы, үш балықшылар демалатын зона, тосқауылдары мен барбекю орындары бар он бір пикник алаңы жайластырылған. Ауданды ағаш пен тастан жасалған мүсіндер безендіреді, ал құрылыста тек экологиялық таза материалдар қолданылған.
Жобаны іске асыруға қатысқан сәулетші Айгерім Сейтқалиева бұл парктің ерекшелігін былайша түсіндірді: «Біз жай ғана демалыс орнын емес, тіршілік ететін экожүйе жасадық. Мұндағы әрбір ағаш, әрбір жол бүкіл Қарашық өзені алқабының табиғи ортасымен үйлесімді болатындай жоспарланды. Жарықтандырудағы күн панельдері жылына 40 мыңнан астам киловатт энергия үнемдейді, бұл шағын ауданды толық жарықтандыруға жеткілікті». Маманның бұл есебі паркті тек эстетикалық нысан ретінде емес, ресурс үнемдеудің үлгісі ретінде де бағалауға мүмкіндік береді.
Шараға қатысқан жергілікті тұрғын, үш баланың анасы Зауреш Байғұлова жаңа парктен алған әсерін жасырмады: «Біз мұнда отбасымызбен келдік. Балаларым ойын алаңын көріп қуанды. Ертеден кешке дейін отыруға болатын мұндай орын бізде жоқ болатын. Өзен жағасы, таза ауа, жасыл ағаштар — бәрі бар. Бұл біздің балаларымызға жасалған сыйлық». Осындай халықтық пікірлер жобаның тек сандық көрсеткіштермен өлшенбейтін маңыздылығын айқындайды. Адамдардың демалысқа деген қарапайым мұқтаждығы кез келген мемлекеттік жоспарлауда бірінші орында тұруы тиіс.
«Таза Қазақстан» акциясы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2023 жылы бастаған экологиялық бастамасының жалғасы болып табылады. Осы уақыт ішінде бүкіл ел бойынша миллиондаған ағаш отырғызылып, жүздеген мың гектар жер тазартылды. Статистикаға жүгінсек, тек 2025 жылы Түркістан облысында ғана 1,2 миллионнан астам ағаш көшеті жерге тіктелді. Жаңа экопарк осы ауқымды жұмыстың ең жарқын үлгілерінің бірі ретінде тарихқа енеді. Мамандардың болжауынша, «Түркістан» экопаркі жылына 200 мыңнан астам келушіні қабылдайды, бұл аймақтың туристік тартымдылығын да едәуір арттырады.
Түркістан экопаркінің ашылуы — бұл заманауи Қазақстан қалаларының дамуындағы жаңа бетбұрыстың белгісі. Экология мен конституциялық рух бір алаңда тоғысқан осы күн Түркістан тарихында ерекше орын алады. Бүгін отырғызылған ағаш ертең сая береді, жасалған алаң ұрпақтарды жинайды, қабылданған заң халыққа тірек болады. Бұл үш ұғымның бір мезгілде қиылысуы кездейсоқтық емес, ол — тереңде жатқан мемлекеттік ойдың көрінісі. Табиғатты сақтау, заңды сыйлау және болашаққа үміт арту — осы үш принцип Түркістандықтар үшін енді нақты, көзге көрінер мазмұнға ие болды.