Байдібек ауданында кәсіптік білімнің сапасын арттыру мәселесі талқыланды

9 шілде 2026 жыл. Түркістан облысының әкімі Нұралхан Күшеров Байдібек ауданына жұмыс сапарымен келіп, №19 көпсалалы колледжді аралады. Аким студенттердің оқу жағдайымен танысып, оқу бағдарламаларының еңбек нарығының талаптарына сәйкестігі мен түлектерді жұмысқа орналастыру мәселелеріне ерекше назар аударды. Сапар барысында кәсіптік-техникалық білімнің сапасын жақсарту жолдары жан-жақты талқыланып, бірқатар нақты тапсырмалар берілді.
Бүгінгі таңда Қазақстанда кәсіптік-техникалық білім беру жүйесін жаңғырту ұлттық басымдықтардың бірі болып табылады. Ел экономикасының дамуы жоғары білікті жұмыс күшін қажет ететін салалармен тікелей байланысты — ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп, ақпараттық технологиялар, автомобиль сервисі. Алайда, ауылдық аймақтарда кәсіптік білімнің қол жетімділігі мен сапасы әлі де алаңдаушылық тудыратын мәселе болып қалуда. Байдібек ауданы сияқты шалғай аймақтарда жергілікті жастарды мамандықпен қамтамасыз ету — тек білім беру емес, сонымен бірге демографиялық тұрақтылық пен ауылдық өмір сапасын сақтаудың кілті.
№19 көпсалалы колледж 2014 жылы пайдалануға берілген. Колледж 425 студентке арналған болса да, жылдар өте бұл оқу орны аудандағы жастардың білімге деген талпынысының орталығына айналды. Бүгінде 54 мұғалім 11 мамандық бойынша болашақ маман иелерін дайындауда. Тізімге: ветеринария, дәнекерлеу ісі, есептеу техникасы мен ақпараттық желілер, автомобильге техникалық қызмет көрсету, тігін өндірісі, агрохимия, жеміс-көкөніс шаруашылығы, ауыл шаруашылығын механикаландыру сияқты нарықта сұранысқа ие бағыттар кіреді. Бұл мамандықтардың таңдалуы кездейсоқ емес — олардың барлығы Түркістан облысының экономикалық бейіне сәйкес келеді және жергілікті жастарды өз ауылдарында жұмысқа орналастыруға мүмкіндік береді.
Облыс әкімі Нұралхан Күшеров колледждің оқу базасымен танысу барысында жауапты тұлғаларға бірнеше маңызды тапсырма берді. Ол, ең алдымен, оқытушылар құрамының кәсіби деңгейін үнемі жаңартып отыру, өндіріспен тығыз байланыс орнату және дуальды оқыту жүйесін кеңейту қажеттілігін атап өтті. "Студент колледжден шығысымен жұмысқа орналаса алуы тиіс. Диплом — кепілдік, бос парақ емес", — деп ерекше баса айтты аким. Сонымен қатар, ол жергілікті кәсіпорындармен келісімшарт негізінде тәжірибе орындарын ұлғайту туралы да нақты нұсқаулар берді. Облыс басшысының бұл талаптары жаңа емес — Қазақстандағы кәсіптік білім беруді реформалаудың негізгі векторы дәл осы бағытта жатыр.
Сарапшылар бұл сапарды жай ғана тексеруден гөрі маңызды деп бағалайды. Педагогика ғылымдарының кандидаты, Шымкент қаласындағы Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университетінің доценті Мәриям Досымова бұл туралы пікірін жасырған жоқ: "Аkim деңгейіндегі тікелей назар кәсіптік колледждерге — бұл дұрыс бағыт. Мәселе тек қаржыландыруда ғана емес, педагогикалық ойлауды өзгертуде. Студент — болашақ маман, тек оқушы емес. Оны жұмыс берушінің тілімен сөйлеуге үйрету — бүгінгі колледждің негізгі міндеті." Мамандардың пікірінше, ауылдық аймақтардағы кәсіптік колледждер тек білім орталықтары ретінде ғана емес, жергілікті экономикалық экожүйенің бір бөлігі ретінде қаралуы тиіс.
Статистикалық деректер де осы бағытта жасалған жұмыстың нәтижелі болып бара жатқанын дәлелдейді. Қазақстан Ұлттық экономика министрлігінің мәліметтеріне сүйенсек, соңғы бес жылда Түркістан облысы бойынша кәсіптік-техникалық білім беру орындарының саны 18 пайызға өскен, ал колледж түлектерінің жұмысқа орналасу көрсеткіші 74 пайызға жеткен. Байдібек ауданында бұл сан одан да жоғары — жергілікті мұғалімдердің айтуынша, өткен оқу жылы түлектерінің 80 пайыздан астамы мамандығы бойынша жұмысқа тұрған немесе жоғары оқу орнына түскен. Бұл нәтиже аймақ үшін айтарлықтай жетістік.
Алайда, жарқын суреттің де көлеңкелі жақтары жоқ емес. Педагог мамандарды ауылға тарту — әлі де шешімін таппаған өзекті мәселе. Жалақының төмендігі мен инфрақұрылымның жеткіліксіздігі жоғары білікті мамандардың ауылдық оқу орындарына келуіне кедергі болуда. Сонымен бірге, оқу-лабораториялық жабдықтардың тозуы да үлкен алаңдаушылық тудырады. №19 колледж ашылғалы он екі жыл өтсе де, кейбір бөлімдер әлі де заманауи жабдықтарды күтіп отыр. Аудан тұрғындарының бірі, жергілікті ветеринар Серік Момбеков бұл туралы ашық айтты: "Балаларымыз ескі жабдықпен үйренеді, ал кәсіпорындарда мүлде басқа техника. Сондықтан жаңадан келген маман бейімделуге уақыт кетіреді. Заманауи зертханалар ашылса — бәрі орнына келеді."
Болашақ перспективалары туралы айтар болсақ, Түркістан облысы 2030 жылға дейінгі білім беру стратегиясы аясында кәсіптік колледждерді дамытуға жоспарлы инвестиция салуды жалғастыруда. Байдібек ауданындағы осы сапар — жоспарлаудың жер бетіндегі шындықпен тікелей байланысын орнатуда маңызды рөл атқаратын іс-шараның нақты мысалы. Аймақтық басшылықтың колледжге тікелей барып, проблемаларды жерінде тыңдауы — қоғамда оң қабылдануда. Жергілікті жастар мен ата-аналар арасында кәсіптік білімге деген қызығушылықтың артып жатқаны байқалады, бұл ел болашағы үшін жағымды белгі. Жалпы алғанда, Байдібектегі бұл кездесу — жергілікті кәсіптік білімнің жаңа сапалы кезеңге өтуі жолындағы маңызды қадамдардың бірі болып тарихта қалатыны анық.