«Қазақстан халқына» қоры мен Түркістан облысы: адами капиталды дамытуға бағытталған стратегиялық серіктестік кеңейеді

17 шілде 2026 жыл. Түркістан облысының әкімі Нұралхан Күшеров пен «Қазақстан халқына» қоғамдық қорының басқарма төрайымы Лаззат Чинкисбаева арасында өткен кездесу аймақтың әлеуметтік саясатындағы маңызды бетбұрысты белгіледі. Білім беру, денсаулық сақтау және әлеуметтік қорғау салаларындағы бірлескен жобалардың қорытындысы шығарылып, одан әрі ынтымақтастықтың жолдары айқындалды.
Екі жақтың арасындағы серіктестік 2022 жылы іргетасы қаланған бұл ынтымақтастықтың жемісі бүгінде нақты сандармен өлшенеді. Соңғы төрт жыл ішінде «Қазақстан халқына» қорының қолдауымен Түркістан облысында 12 миллиард теңгеден асатын сомаға жобалар жүзеге асырылды. Аталған қаражат білім, денсаулық сақтау, спорт, мәдениет және әлеуметтік қорғау салаларын қамтыды. Бұл — тек қаражат емес, мыңдаған отбасының тұрмыс сапасына, балалардың болашағына тікелей ықпал еткен инвестиция.
Кездесудің орталық тақырыптарының бірі — балалардың жазғы демалысын ұйымдастыру мәселесі болды. Қор басшысы Лаззат Чинкисбаева жобаның жаңа форматқа көшіп жатқанын атап өтті. «Біз балалардың жазғы демалысын ұйымдастыруға белгілі бір өзгерістер енгіздік. Біздің басты мақсатымыз — оқушылардың жазғы демалыс кезінде сапалы демалуын қамтамасыз ету. Жыл сайын біз жазғы демалыспен шамамен 10-20 мың баланы қамтамыз. Соңғы 3-4 жылда осы мақсаттарға 5 миллиардтан астам теңге жұмсалды. Қазір жүйе нарықтық принциппен жұмыс істейді. Біз жаңа форматқа өтіп жатырмыз: тек үздік лагерьлермен ғана шарт жасасамыз. Жыл сайын квота бойынша балаларды ең сапалы сауықтыру мекемелеріне жібереміз. Қазақстан бойынша мұндай лагерьлердің саны шамамен 200-ге жетеді», — деді ол. Осы жылы балалардың жазғы демалысына арналған жалпы қаражат 5 миллиард 114 миллион теңгені құрады. Меморандум қол қойылды, жол картасы бекітілді, жобаның іске асырылуы басталды.
Білім берудегі теңдік мәселесі бұл серіктестіктің тағы бір өзекті бағыты болып отыр. «Ауылдық мектеп: тең мүмкіндіктер» жобасы аясында Түркістан облысының 100 ауылдық мектебінде 300 заманауи пән кабинеті ашылмақ. Бұл бастама ауылдық жердегі білім сапасындағы айтарлықтай алшақтықты жою үшін тікелей бағытталған шаруа. Қазақстан аудандық мектептерінде заманауи жабдықтың жетіспеуі жылдар бойы маман-педагогтар мен білім зерттеушілерінің алаңдатушылығын тудырып келді. Бір оқушыға шаққандағы инфрақұрылым деңгейі қалалық мектептерде ауылдықтарға қарағанда 3-4 есе жоғары болатыны статистика деректерінен айқын көрінеді. Осы олқылықты толтыруға бағытталған аталмыш жоба облыстағы мыңдаған ауыл оқушысы үшін білім сапасының сапалы жаңа деңгейіне жол ашады деп күтілуде.
Облыс әкімі Нұралхан Күшеров қор басшылығына аймақты жүйелі қолдағаны үшін алғыс айта отырып, ынтымақтастықтың ұзақ мерзімді сипатын ерекше атап өтті. «Біз қормен серіктестікті жеке рет көмек ретінде емес, аймақтың адами капиталын дамытуға бағытталған ұзақ мерзімді стратегиялық ынтымақтастық ретінде бағалаймыз. Бүгінде Жетісай, Мақтаарал, Келес және Сарыағаш аудандарында 1800 орынға арналған жаңа буын даму орталықтары салынуда. Әкімдік олардың құрылысы мен инфрақұрылымын дамытуға қаражат бөлді. Қорды осы орталықтарды заманауи жабдықпен жарақтандыру мәселесін қарастыруды сұраймыз. Бұл ауылдық және шекаралық аудандардағы мыңдаған балаға жаңа мүмкіндіктер ашады», — деді ол. Бұл сөздер жай ризашылық емес — нақты жобалар мен нақты сандармен астасқан стратегиялық позицияның көрінісі.
Жетісай, Мақтаарал, Келес және Сарыағаш аудандарында 1800 орынға арналған жаңа буын даму орталықтарының салынуы оңтүстік өңірдің балалар мен жасөспірімдерге арналған инфрақұрылымын түбегейлі жаңартатын ірі жобаға айналмақ. Аталмыш аудандар Қазақстанның Өзбекстанмен шектесетін аймақтары болып табылады. Бұл шекаралық аудандардың балалары мен жасөспірімдері үшін жоғары сапалы кеңістіктер мен мүмкіндіктер ашу — тек білім және спорт мәселесі емес, сонымен бірге ел тұтастығы мен адами капиталдың теңдей дамуы тұрғысынан да стратегиялық мәні бар іс.
Облыстық білім беру басқармасының мамандары бұл бастамаларға жоғары баға береді. Мектеп инфрақұрылымын жаңғыртумен қатар, 4500-ден астам педагогтың біліктілігін арттыру жоспарланғаны ерекше маңызды. Себебі мектепте жаңа кабинет ашу жеткіліксіз — сол кабинеттерде сапалы сабақ жүргізе алатын мамандардың болуы бірінші кезектегі шарт. Педагогтардың кәсіби деңгейіне инвестиция салу — ұзақ мерзімді перспективада ең тиімді қайтарым беретін бағыт екені дүниежүзілік тәжірибемен де дәлелденген. Осы тұрғыдан алғанда, облыс әкімдігі мен «Қазақстан халқына» қорының бірлескен амалы кешенді және жүйелі сипатта екенін байқаймыз.
«Қазақстан халқына» қоры 2022 жылы елдің іскер қауымдастығының бастамасымен құрылғанынан бері Қазақстанның барлық өңірлеріндегі әлеуметтік жобаларға белсене атсалысуда. Алайда Түркістан облысы — халқының тығыздығы, ауылдық аудандардың үлесі және жас халықтың жоғары пайызы жағынан Қазақстандағы ерекше аймақтардың бірі. Облыста 2 миллионнан астам адам тұрады, балалар мен жасөспірімдер халықтың едәуір бөлігін құрайды. Осы демографиялық ерекшелік аймақтағы білім, денсаулық сақтау және жасөспірімдер инфрақұрылымына жұмсалатын инвестицияның ерекше стратегиялық маңызға ие екенін айғақтайды. Бастапқы бюджеттік жоспарлардан тыс, «Қазақстан халқына» қорының қолдауымен жүзеге асырылатын бұл бірлескен жобалар — Түркістан облысын жаңа сапалы деңгейге көтерудің іргетасы бола алады.