Шымкент мегаполисі жаңа серпіліске дайын: бір мезгілде екі ірі инфрақұрылым жобасы іске қосылды

Қазақстанның үшінші ірі қаласы — Шымкент 2026 жылдың күзінде тарихи маңызы бар екі ірі инфрақұрылымдық жоба іске қосылуымен жаңа даму кезеңіне аяқ басты. 30 қыркүйек 2026 жылы мегаполисте бір мезгілде 50 шақырымдық айналма жол мен №2 қалалық көпбейінді ауруханасының жаңа корпусы салына бастады. Бұл екі жоба Шымкенттің транспорттық және медициналық инфрақұрылымын түбегейлі жаңартуға бағытталған стратегиялық шешімдер ретінде бағаланып отыр.
Шымкент — бұрын Оңтүстік Қазақстан облысының орталығы болып, 2018 жылы республикалық маңызы бар қалаға айналған мегаполис. Бүгінде халқы 1,2 миллионнан асқан бұл қала Орталық Азияның маңызды транзиттік торабының бірі болып табылады. Ташкент, Алматы және Қытай бағытын байланыстыратын халықаралық тас жолдар дәл осы шаһардың ішімен өтеді. Жылдар бойы шешілмей келген бұл мәселе қала тұрғындарының тыныс-тіршілігіне айтарлықтай кедергі жасап, қозғалыс қауіпсіздігін төмендетіп келді. Транзиттік жүк машиналары мен автобустардың қала іші көшелерін бастырып алуы — Шымкент тұрғындарының жылдар бойы шыдаған ауыртпалығы.
Жаңа айналма жол жобасы осы өзекті мәселені шешуге бағытталған. Жоба аясында салынатын 50 шақырымдық трасса Ташкент бағытындағы бетон жолдан басталып, қаланың бар болған айналма жолымен түйіседі. Жол бойында екі транспорттық тораптас пен үш көпір салынады. Қала әкімі Ғабит Сыздықбеков бұл жоба туралы пікірін жеткізе отырып: «Жаңа айналма жол мегаполистің транспорттық-транзиттік әлеуетін арттырады және қала іші жолдарындағы жүктемені едәуір азайтады. Бұл тек жолаушыларға ғана емес, бүкіл қала инфрақұрылымына оңтайлы ықпал етеді», — деді. Жол құрылысына мердігер арнайы конкурс нәтижесінде анықталды. Жолаушылар тасымалы және автомобиль жолдары басқармасының басшысы Роллан Ибрагимовтың мәліметінше, объектіні екі жыл ішінде пайдалануға беру жоспарланған. Жаңа трасса бойынша қозғалыс ақылы болады, ал жиналған қаражат жолды күтіп-ұстауға жұмсалады.
Тасымал және логистика саласының сарапшысы Серік Мәуленовтің бағалауынша, аталған жоба аймақтық экономикаға да оң әсер тигізеді: «Транзиттік жүктердің қала сыртымен өтуі жүк тасымалының уақытын қысқартады, отын шығынын азайтады және жол-көлік оқиғаларының санын азайтады. Бұл Шымкентті Орталық Азия логистикасының заманауи хабына айналдыруға мүмкіндік береді». Расында да, соңғы жылдардың статистикасы алаңдатарлық: Шымкенттің ірі көшелерінде жол-көлік оқиғаларының 30 пайызынан астамы транзиттік көліктердің қатысуымен болатыны анықталған. Жаңа айналма жол бұл санды едәуір азайтуы тиіс.
Медициналық бағыттағы жобаға келетін болсақ, №2 қалалық көпбейінді ауруханасының жаңа корпусы 10,8 миллиард теңге құнында салынады. Бұл сомаға құрылыс жұмыстары, инженерлік жүйелер және медициналық жабдықтар кіреді. Жаңа корпус 80 төсек-орынды қамтиды және қолданыстағы аурухана мен перзентхана ғимараттарымен жабық галерея арқылы жалғанады. Бұл шешім медицина персоналының жұмысын жеңілдетіп, науқастарды ауыстырып жатқанда ауа-райының кері ықпалынан сақтайды. №2 ауруханасы жыл сайын 20 мыңнан астам пациент қабылдайды. Мұнда нейрохирургия, кардиология, инсульттік көмек, реанимация және перинаталдық медицина бөлімдері жұмыс істейді. Жаңа корпус осы бөлімдердің жедел және мамандандырылған медициналық көмек көрсету мүмкіндіктерін кеңейтеді.
Денсаулық сақтау саласының сарапшысы, медицина ғылымдарының кандидаты Айгүл Нұрмағамбетова: «Шымкент халқының жылдам өсуі медициналық инфрақұрылымға деген сұранысты да арттырып отыр. №2 аурухананың жаңа корпусы — уақыт талабынан туған шешім. Әсіресе нейрохирургия мен инсульттік көмек бөлімдерінің кеңеюі өмірлік маңызды, өйткені осы аурулар бойынша уақытылы жасалған операция науқастың одан арғы тағдырын ойнайды», — деп пікірін білдірді. Мамандар бұл корпустың салынуы науқастарды Алматы немесе Астанаға жіберу қажеттілігін айтарлықтай азайтады деп болжайды. Бұл өз кезегінде аурухана орындарын үнемдеп, ауыр жағдайдағы пациенттерге тезірек көмек жетуін қамтамасыз етеді.
Қалалық мәслихат депутаты Болат Жақсыбеков екі жобаны да мақтаулы бастама ретінде бағалай отырып, қоғамдық бақылаудың маңыздылығын атап өтті: «Бюджеттен бөлінген 10 миллиардтан астам теңгенің тиімді жұмсалуын бақылау — біздің азаматтық міндетіміз. Халық уақытылы және сапалы іске асырылған жобаларды ғана қабылдайды. Шымкент тұрғындары шынайы нәтижені, жасанды уәдені емес, күтеді». Шымкент тұрғындарының арасында жүргізілген сауалнама нәтижесі де қызығушылық тудырады: қала халқының 78 пайызы жаңа айналма жолды қажет деп санаса, 85 пайызы медициналық инфрақұрылымды кеңейту туралы мемлекеттің шешімін қолдайды.
Тарихи тұрғыдан алғанда, Шымкент бұрын да ірі инфрақұрылымдық жобалар іске асырылған қала. 2010-шы жылдары салынған химия-металлургия кешені, 2015 жылы ашылған «Шымкент» халықаралық әуежайының жаңа терминалы — мегаполистің даму жолындағы елеулі белестер болды. Бүгінгі екі жоба да сол дәстүрді жалғастыра отырып, Шымкентті ХХІ ғасырдың заманауи мегаполисі ретінде қалыптастыруға қызмет етеді. Экономистердің болжамынша, жаңа айналма жол іске қосылған соң жылына транзит есебінен қосымша 15-20 миллиард теңге аймақ экономикасына тартылуы мүмкін. Медициналық корпус болса, жыл сайын 5 мыңнан астам қосымша науқасқа сапалы мамандандырылған көмек жетуіне жол ашады. Барлығы 2028 жылға дейін аяқталуы жоспарланған бұл жобалар Шымкенттің болашағын бүгіннен айқындап отыр.