Венгрия делегациясының «Asia Trafo» зауытына сапары: жаңа серіктестіктің іргетасы қаланды

13 қазан 2026 жылы Алматы облысының «Тассай» индустриялық аймағында маңызды халықаралық оқиға болып өтті. Венгриядан келген ресми делегация «Asia Trafo» трансформатор зауытында болып, кәсіпорынның өндірістік қуатымен, заманауи технологияларымен және болашақ ынтымақтастық мүмкіндіктерімен танысты. Бұл сапар Қазақстан мен Венгрия арасындағы өнеркәсіптік байланыстарды нығайту жолындағы маңызды қадам болды.
«Asia Trafo» зауыты — Қазақстанның электротехника саласындағы ең ірі кәсіпорындардың бірі. Зауыт «Тассай» индустриялық аймағында орналасып, елдің энергетикалық инфрақұрылымын дамытуда шешуші рөл атқарып келеді. Кәсіпорын жыл сайын жүздеген трансформатор шығарады, олар елдің түкпір-түкпіріндегі электр станциялары мен тарату торларына орнатылады. Соңғы жылдары зауыт өндіріс қуатын едәуір арттырып, экспорттық бағдарын да нығайтты. Бүгінгі күні «Asia Trafo» өнімдері тек Қазақстан нарығымен шектелмей, Орта Азия мен ТМД елдеріне де жеткізіледі. Бұл — отандық машина жасау өнеркәсібінің халықаралық сахнаға шыға бастағанының айқын дәлелі.
Венгрия делегациясының сапары кездейсоқ емес. Еуропалық Одақ мүшесі ретінде Венгрия индустриялық ынтымақтастық саласында белсенді сыртқы саясат жүргізіп келеді. Орта Азия елдерімен, атап айтқанда Қазақстанмен экономикалық байланыстарды тереңдету Будапешттің стратегиялық басымдықтарының біріне айналып отыр. Делегация мүшелері зауыттың өндіріс цехтарын аралап, трансформаторларды жобалау мен құрастыру кезеңдерін егжей-тегжейлі зерделеді. Венгриялық өкілдер қазақстандық инженерлердің жоғары кәсіби деңгейіне, сондай-ақ кәсіпорынның заманауи өндірістік жабдықтармен қамтамасыз етілуіне ерекше назар аударды. «Біз мұнда тек зауытты емес, нағыз өнеркәсіптік потенциалды көріп тұрмыз. Мұндай серіктеспен бірге жасауға болатын жобалардың ауқымы өте кең», — деді делегация жетекшісі кездесу барысында.
Кездесу барысында өзара тәжірибе алмасудың нақты бағыттары талқыланды. Венгрия тарапы электротехника саласындағы еуропалық стандарттарды ортақ жобаларда қолдану мүмкіндігін ұсынды. Қазақстандық өкілдер, өз кезегінде, ресурстық базасы мен өндірістік қуаты жөнінде толық ақпарат берді. «Asia Trafo» зауытының техникалық директоры мырза Ержан Сейітқалиев: «Венгриялық әріптестерімізбен пікір алмасу бізге жаңа технологиялық шешімдерді ендіру, өнімнің сапасын халықаралық деңгейге көтеру жолында баға жетпес тәжірибе болды. Бұл ынтымақтастық зауытымыздың экспорттық мүмкіндіктерін одан әрі кеңейтеді деп сенемін», — деп атап өтті.
Мамандардың пікірінше, Қазақстанның электротехника саласы соңғы он жылда сапалы серпіліс жасады. Егер 2015 жылы ел трансформаторларының басым бөлігін шетелден әкелсе, бүгінгі күні отандық кәсіпорындар ішкі сұраныстың 60 пайыздан астамын өз өнімдерімен жабады. «Asia Trafo» — осы серпілістің алдыңғы қатарлы өкілі. Аналитиктердің болжамына сәйкес, Қазақстандағы энергетика саласына инвестициялар алдағы бес жылда 30 пайызға өседі, бұл трансформатор өндірісіне деген сұраныстың да артуын білдіреді. Мұндай ахуалда Венгриямен орнатылатын серіктестік зауытқа еуропалық нарыққа шығу мүмкіндігін де ашуы ықтимал.
Қазақстан үшін мұндай халықаралық ынтымақтастық тек экономикалық пайда ғана емес, технологиялық трансфер тұрғысынан да аса маңызды. Еуропалық тәжірибені, ең алдымен «жасыл» энергетика саласындағы инновациялық шешімдерді игеру отандық өндірушілерге бәсекеге қабілеттілігін арттыруға жол ашады. Қазақстан 2060 жылға қарай көміртек бейтараптығына қол жеткізуді мақсат еткен жоспарын іске асыру барысында жаңартылатын энергия көздерін тарату желілеріне арналған заманауи трансформаторларға деген сұраныс күрт артады. Осы тұрғыдан алғанда, Венгрия делегациясының сапары стратегиялық перспективасы бар байланыстың бастамасы болып есептелуі керек.
Кездесуге қатысқан Қазақстанның өнеркәсіп саласы өкілдері де осы ынтымақтастықтың маңыздылығын жоғары бағалады. «Бұл — тек бір зауыт пен бір делегацияның кездесуі ғана емес. Бұл — екі елдің өнеркәсіптік диалогының жаңа беті. Мұндай байланыстар Қазақстанның индустриялық дамуына ұзақ мерзімді оң ықпал етеді», — деді ведомство өкілі. Тарихи тұрғыдан қарасақ, Қазақстан мен Орталық Еуропа елдерінің өнеркәсіптік байланыстарының ұзақ тарихы бар. Кеңес дәуірінде де осы аймақтардағы зауыттар мен конструкторлық бюролар арасында белсенді ынтымақтастық болды. Бүгін бұл байланыстар жаңа, тең құқықты серіктестік форматында жаңғыруда.
«Asia Trafo» зауытының 2026 жылдың соңына дейін бірнеше еуропалық делегацияны қабылдауды жоспарлайтыны белгілі. Бұл кәсіпорынның халықаралық ынтымақтастыққа деген жүйелі ұмтылысының айқын белгісі. Сарапшылар «Asia Trafo» мен венгриялық компаниялар арасындағы бірлескен жобаларға арналған меморандум жақын арада қол қойылуы мүмкін деп болжайды. Бұл серіктестік екі ел арасындағы сауда айналымын ұлғайтуға ғана емес, Қазақстанның электротехника өнімдерінің еуропалық сертификаттаудан өтуіне де жол ашады. Венгрия делегациясының «Asia Trafo» зауытына сапары — Қазақстанның экспорттық потенциалын бүкіл әлемге паш ететін маңызды халықаралық оқиға болып тарихта қалады.