Шымкентте педагогтарға тілдерді оқытудың жаңа әдістері таныстырылды

2026 жылдың 30 қазанында Шымкент қаласында тілдерді оқытудың заманауи әдістеріне арналған қалалық семинар өтті. Жасанды интеллект пен цифрлық технологияларды пайдалану мүмкіндіктерін зерделеуге бағытталған бұл іс-шараға қаланың түрлі оқу орындарынан келген ондаған мұғалім мен тіл оқытушылары қатысты. Семинар білім беру саласындағы сандық өзгерістер жылдам қарқын алып жатқан кезеңде өте орынды болды деп бағаланды.
Бүгінгі таңда тіл үйрету саласы бұрын-соңды болмаған жылдамдықпен өзгеруде. Технологиялардың дамуы, ғаламторға қолжетімділіктің артуы және жасанды интеллект жүйелерінің кеңінен тарала бастауы мұғалімдер алдына жаңа талаптар қояды. Бір кездері жеткілікті болып саналған дәстүрлі оқыту тәсілдері — сөздерді жаттау, грамматикалық жаттығуларды орындау, оқулықтан мәтін оқу — енді оқушылардың нақты тілдік дағдыларын дамытуға толықтай жауап бермейтіні анықталып отыр. Мұны мамандар да, тәжірибелі педагогтар да мойындайды. Осы мәселені шешудің жолдарын іздеу мақсатында Шымкент қаласының білім беру жүйесі жаңа форматтағы кәсіби семинарды ұйымдастыруды жөн санады.
Семинарда сөз алған педагогика ғылымдарының магистрі Актолкын Жамантаева бүгінгі оқытушының алдындағы басты міндетті нақты атап өтті: оқушыны еркін сөйлеуге үйрету, ойын жүйелі және дәйекті жеткізе білу дағдысын қалыптастыру. Оның пікірінше, тіл — тек грамматикалық ережелер жиынтығы емес, ол ең алдымен қарым-қатынас құралы. Сондықтан сабақта оқушы тіршілікте шынымен кездесетін жағдаяттарды модельдей отырып, нақты сөйлесу дағдыларын меңгеруі тиіс. Жамантаева сонымен бірге қазіргі заманғы әдістемелердің ғылыми зерттеулер нәтижелеріне сүйенуі керектігін атап өтті. Білім беру процесінде қазақ, орыс және ағылшын тілдерінің әрқайсысы өз рөлін атқарады, ал мұғалім осы тілдердің бір-бірімен өзара байланысын ескере отырып сабақ жоспарлауы қажет деп санайды ол.
Семинар барысында педагогтар сабақ өткізудің жаңа форматтарымен танысты. Олардың арасында ойын элементтерін қолданатын интерактивті платформалар, жасанды интеллект негізіндегі тілдік тренажерлер, сондай-ақ оқушының сөйлеу тілін нақты уақыт режимінде талдап, қателерін көрсететін цифрлық қосымшалар бар. Мұғалімдер аталған құралдардың нақты сабақтарда қалай қолданылатынын практикалық жаттығулар арқылы меңгерді. Жасанды интеллект мүмкіндіктері туралы айта келе, мамандар оның сөйлеу қарқынын, интонацияны және дыбыс айтылымын бағалау функцияларын атап өтті — бұл бұрын тек маманданған лингафондық кабинеттерде ғана мүмкін болатын нәрсе еді, ал енді ол жай ғана смартфон арқылы қолжетімді.
Қалалық тілдерді оқыту оқу-әдістемелік орталығының директоры Абдез Рахманұлы цифрлық құралдардың оқыту тиімділігіне тигізетін оң ықпалын жеке деректермен дәлелдеді. Оның айтуынша, дұрыс пайдаланылған технологиялар оқушының материалды меңгеру сапасын айтарлықтай арттырады. Жаңа цифрлық платформалар тіл үйренушінің есте сақтау қабілетін дамытады, сөздік қорын кеңейтуге көмектеседі және мұғалімнің мүмкіндіктерін де едәуір арттырады. Абдез Рахманұлы сонымен бірге технологияларды пайдаланудың тиімділігі мұғалімнің кәсіби дайындығына тікелей байланысты екенін ескертті. Сондықтан осы тәрізді семинарларды жүйелі түрде өткізіп отыру — педагогтардың цифрлық сауаттылығын арттырудың негізгі жолы деп атады ол.
Іс-шара барысында мұғалімдер өзара тәжірибе алмасуға да мол мүмкіндік алды. Қалалық мектептерден, колледждерден және тіл курстарынан келген педагогтар өздерінің жұмыс барысында тиімді деп тапқан тәсілдерімен бөлісті, сабақтарда туындаған қиындықтарды талқылады. Дәстүрлі оқыту әдістерін заманауи жағдайларға қалай бейімдеу керек деген сауалдың айналасындағы пікірталас ерекше белсенді өтті. Семинар қатысушыларының бірі, жиырма жылдан астам тәжірибесі бар мұғалім: «Бізге технологиядан қорықпауды үйренуіміз керек. Ол — бізге қарсы тұрған бәсекелес емес, бізді нығайтатын серіктес» деп атап өтті.
Семинарды ұйымдастырушылар аяқтаушы сөзінде принципті бір тұжырымды ерекше баса айтты: цифрлық технологиялар мен жасанды интеллект мұғалімнің жұмысын толықтыруы тиіс, бірақ оны ешқашан алмастыра алмайды. Педагогтың рөлі — оқушыны жеке тұлға ретінде сезіну, оның эмоциялық жай-күйін байқау, ынтасын ояту және сенімді орта қалыптастыру — бірде-бір технологияның жасай алмайтын нәрсесі болып қала береді. Негізгі мақсат өзгермейді: оқушы тілді еркін меңгеруі, сөйлеуді түсінуі және өз ойын сауатты жеткізе алуы тиіс.
Шымкентте өткен бұл семинар жеке оқиға ретінде ғана емес, елдегі білім беру жүйесінің жалпы бетбұрысын көрсететін маңызды белгі ретінде де бағалануда. Қазақстан мектептерінде цифрландыру процесі жылдан жылға тереңдеп келеді, ал педагог кадрларды осыған дайындау — бүгінгі күннің өзекті міндеттерінің бірі болып табылады. Мамандардың болжамы бойынша, алдағы бірнеше жылда жасанды интеллект негізіндегі тілдік оқыту жүйелері Қазақстандағы оқу орындарында кеңінен қолданысқа енеді. Осы үрдіске дайын педагог — бұл тек жаңа бағдарламалық жасақтаманы білетін маман ғана емес, сонымен қатар технологияны оқушының игілігіне дұрыс бағыттай алатын шығармашыл тұлға. Шымкент семинары дәл осындай педагогтар қалыптастыруға бағытталған алғашқы практикалық қадамдардың бірі болды.