Шымкентте газ жабдықтарына кешенді тексеру жүргізілді: тіршілік қауіпсіздігі — ортақ жауапкершілік

30 қазан 2026 жыл. Шымкент қаласында ТЖМ қызметкерлері прокуратура және газтехникалық инспекция мамандарымен бірлесіп, тұрғын үй секторында күйдіргіш газбен улану мен апаттық жағдайлардың алдын алуға бағытталған кешенді профилактикалық шаралар жүргізді. «Қауіпсіз қоғам» бағыты аясында өткізілген бұл іс-шара қалада газ жабдықтарын пайдалану мәдениетін арттыру мақсатында жоспарланған болатын.
Тексеру барысында мамандар тұрғын үйлерді аралап, газ жабдықтарының техникалық жай-күйін, желдету арналарының жұмысын және қауіпсіздік талаптарының сақталуын мұқият тексерді. Тұрғындарға аспаптарды мезгілімен техникалық қызмет көрсетудің маңыздылығы, түтін өткізгіштердің жарамдылығын қадағалау қажеттілігі және желдету тесіктерін бітемеудің өмірлік маңызы жан-жақты түсіндірілді. Инспекторлар бірнеше тұрғын үйде газ ағысын анықтады. Қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында отын беру ақаулар жойылғанға дейін уақытша тоқтатылды. Қажетті жұмыстар аяқталғаннан кейін мамандар жабдықтарды қайта тексеріп, жарамды деп таныды.
Осындай профилактикалық шаралар неліктен маңызды деген сұрақтың жауабы статистикада жатыр. Қазақстанда күйдіргіш газбен улану — үй шаруашылығындағы ең жиі кездесетін төтенше жағдайлардың бірі. Денсаулық сақтау министрлігінің деректеріне сүйенсек, елімізде жыл сайын газ жабдықтарын дұрыс пайдаланбаудан туындайтын жүздеген оқиға тіркеледі, олардың едәуір бөлігі өлімге немесе ауыр жарақатқа алып келеді. Күзгі-қысқы маусым бұл тәуекелді бірнеше есе арттырады: үй-жайларды жылыту жүйелеріне түсетін жүктеме артады, ал тұрғындар жылу сақтау мақсатында терезелерді тығыз жауып, желдетуді шектейді. Нәтижесінде жанбаған газдың жанама өнімі болып табылатын мөлдір, иіссіз күйдіргіш газ бөлмеде жиналып, адам өміріне тікелей қауіп төндіреді.
Шымкент — Қазақстанның үшінші мегаполисі және тез өсіп жатқан қалалардың бірі. Бір миллионнан астам тұрғыны бар бұл қалада ескі тұрғын үй қоры мен жаңа салынып жатқан нысандар қатар өмір сүреді. Ескі үйлердегі газ жабдықтарының тозуы, тұрғындардың оларды өз бетінше жөндеуге тырысуы және мамандандырылған қызметке уақтылы хабарласпауы — апаттардың басты себептері. Қалалық ТЖД бастығының орынбасары Серік Айтбаевтың айтуынша, «Профилактика — бұл тек тексеру ғана емес, ол тұрғындармен тікелей диалог. Біз адамдарға қауіпсіздік мәдениетін дайын нұсқау ретінде емес, ортақ жауапкершілік ретінде қабылдатқымыз келеді. Жабдықты мезгілімен тексерту — бұл өзіңізді және көршілеріңізді қорғау».
Газтехникалық инспекция маманы Дина Сейткалиеваның пікірінше, тіркелген ақаулардың басым бөлігі алдын алуға болатын жағдайлар болып табылады. «Тексеру барысында анықталған ақаулардың үштен екісі — желдету арналарының бітелуі немесе газ пешінің тығыздаушы элементтерінің тозуы. Бұл жерде ерекше қауіп мынада: тұрғындар ақаулықты сезбей де тіршілік ете береді, өйткені күйдіргіш газ иіссіз. Дер кезінде жүргізілген техникалық қызмет жылда бірнеше адамның өмірін сақтап қалуға тікелей ықпал етеді», — деді ол.
Прокуратура өкілдерінің тексеруге қатысуы бұл іс-шараның маңызын одан әрі арттырды. Заң органдарының мамандары газ жабдықтарымен байланысты нормативтік-құқықтық базаны бұзу фактілерін анықтауға бағытталған жұмысты үйлестірді. Тұрғындарға газ жабдықтарын өз бетінше жөндеу немесе оларға рұқсатсыз өзгерістер енгізу Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша жауапкершілікке алып келетіні нақты түсіндірілді. Жеке меншік үй иелері де, пәтер иелері де газ жабдықтарын тек лицензиясы бар мамандандырылған ұйымдар арқылы қызмет көрсетуге міндетті екені атап өтілді.
Мамандар тұрғындарға газ иісі сезілген жағдайда дереу орындалуы тиіс іс-қимыл алгоритмін жан-жақты түсіндірді. Ең алдымен газ берудің жүйелік краны жабылуы тиіс. Содан кейін барлық терезелер мен есіктер айқара ашылып, үй-жайды желдету қамтамасыз етіледі. Электр аспаптарын іске қосуға, тұтану көзі болуы мүмкін кез келген затты пайдалануға, тіпті жарық қосуға немесе өшіруге болмайды. Барлық тұрғындар үйден шыққаннан кейін авариялық газ қызметіне хабарласу міндетті. Бұл ережелерді білу мен сақтау — апатты алдын алудың ең тиімді жолы.
«Қауіпсіз қоғам» бағыты шеңберінде жүргізілетін мұндай іс-шаралар жалпы ел бойынша жүйелі сипат алуда. Шымкентте жүргізілген тексеру бір мезгілде бірнеше маңызды нәтиже берді: техникалық ақаулар анықталып жойылды, тұрғындардың қауіпсіздік мәдениеті арттырылды, заңдық сауаттылық деңгейі жоғарылады. Апатты жағдайларды болдырмаудың ең тиімді жолы — алдын алу. Жабдықты жылда кемінде бір рет мамандандырылған қызметте тексерту, желдету жүйесін үнемі бақылау және авариялық қызмет нөмірін алдын ала білу — бұл ұсақ-түйек емес, тіршілік сақтайтын дағдылар. Тұрғындардың да, арнаулы қызметтердің де осы жауапкершілікті ортақ деп санауы — қауіпсіз қоғамның негізгі қағидасы болып табылады.