Жолдау аясында Шымкентте цифрландыруды нақты нәтижеге айналдыру міндеттері

Сөз емес, іс керек. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында цифрлық экономиканы дамытудағы жаңа кезеңге тоқталып, оның жетістіктерін де, шешілмеген мәселелерін де ашық атады. Бұл сөздің астарында республикалық маңызы бар Шымкент секілді ірі қалаларға да тікелей қатысты ой жатыр: технология қаншалықты қуатты болса да, оның пайдасы қарапайым адамның күнделікті өмірінде байқалуы тиіс.
Жолдауда елдің цифрлық негізін қалыптастыратын ірі жобалар аталды. Жасанды интеллект модельдерін дамытуға және күрделі есептеулерге арналған екі қуатты суперкомпьютер іске қосылған, жыл соңына дейін үшіншісін пайдалануға беру жоспарланып отыр. Каспий теңізінің түбімен өтетін жоғары жылдамдықты талшықты-оптикалық магистральдың құрылысы аяқталды. Ол Қазақстанды Еуропа мен Азия арасындағы маңызды цифрлық хабқа айналдыруға тиіс. Сонымен қатар еліміздің әртүрлі өңірлерінде мәліметтерді қауіпсіз сақтауға арналған заманауи деректерді өңдеу орталықтары салынып жатыр.
Шымкент үшін бұл жаңалықтардың мәні зор. Қала елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис, халқының жас болуымен ерекшеленеді. Жас ұрпақ жаңа технологияны тез меңгеріп, оны білім алуда, кәсіп бастауда, жұмыс табуда белсенді қолданады. Сондықтан еліміздегі күшті цифрлық инфрақұрылым мен жылдам интернет қала тұрғындарына жаңа мүмкіндіктер ашады. Бұл мүмкіндіктердің қаншалықты іске асатыны енді жергілікті деңгейдегі жұмыс сапасына байланысты болады.
Жолдауда басты назар аударылған тұс осы жерде көрінеді. Мемлекет басшысы инфрақұрылымдық жетістіктермен бірге цифрландыру сапасына қатысты орынды сынды да айтты. Негізгі мәселе: көптеген мемлекеттік органдар мен кәсіпорындар ескі, тиімсіз процестерді өзгертпей, оларды жай ғана электрондық пішімге көшіреді. Бұл автоматтандыру болғанмен, нағыз цифрландыру емес. Шынайы цифрландыру процестерді оңтайландырып, бюрократияны толық жоюы тиіс.
Қарапайым шымкенттікке бұл не береді? Анықтама алу, құжат рәсімдеу, қызмет көрсетуге жүгіну немесе бизнесті тіркеу сияқты күнделікті істерде адам тапсырманы қағаз бен кезектің орнына электронды тәсілмен тез әрі түсінікті түрде шешуі керек. Егер бұрынғы күрделі тәртіп сол күйі экранға көшірілсе, адамның уақыты мен күші үнемделмейді. Жолдаудағы талап дәл осыған саяды: бастысы бағдарлама емес, адамның өміріне келген жеңілдік.
Жолдауда айтылған тағы бір мәселе бюджет қаражатын жұмсау тәртібіне қатысты. Кейбір салалық мекемелер нақты пайдасы мен экономикалық тиімділігін есептемей, тек қаражатты игеру үшін қымбат бағдарламалық жасақтама сатып алады. Мұндай тәжірибе қаланың да, елдің де ресурсын тиімсіз жұмсауға әкеледі. Шымкент секілді тез өсіп келе жатқан қалада қаржы әрбір бағыттың нақты нәтижесіне қарай бөлінуі маңызды. Тұрғындар цифрлық жобалардың не үшін жасалғанын және олардан қандай пайда түскенін білгісі келетіні заңды.
Президент форумдар мен көрмелердің жиі өткізілуін де сынға алды. Мұндай шаралар нақты істің орнын баса алмайды. Технологиялық тақырыптағы іс-шара қала үшін танымал болуы мүмкін, бірақ оның мәні тек кәсіпкер мен қарапайым азаматтың өмірі жеңілдегенде ғана анықталады. Шымкенттегі шағын бизнес өкілі жаңа цифрлық құралдардың арқасында уақыт пен шығынды азайтып, өз ісін кеңейте алса, нағыз нәтиже сонда көрінеді.
Алдағы жылдарда қала басшылығына, мемлекеттік органдарға және кәсіпорындарға Жолдаудағы талаптарды өз жұмысына сәйкестендіру міндеті жүктеледі. Ол үшін әр цифрлық бастаманың мақсаты алдын ала айқындалып, нәтижесі өлшенуі қажет. Сонымен қатар жастарға, мектеп пен колледж түлектеріне, кәсіпкерлерге жаңа технологияны меңгеруге мүмкіндік беретін ортаны қалыптастыру маңызды. Сонда ғана елдегі жасанды интеллект пен үлкен деректерді өңдеуге арналған қуатты негіз Шымкент тұрғындарының игілігіне айнала бастайды.
Қорытындылай айтсақ, Жолдау цифрландыруды қымбат қондырғы сатып алу емес, мемлекет пен бизнестің қарым-қатынасын жаңа сапалық деңгейге көтеретін тиімді құрал ретінде қарастыруды талап етеді. Суперкомпьютерлер мен Каспий магистралі елдің технологиялық негізін нығайтады, ал оның жемісін көру көбіне жергілікті жердегі шынайы жұмысқа байланысты. Шымкент үшін басты өлшем айқын: цифрлық жетістіктер тұрғынның уақытын үнемдеп, бюрократияны азайтып, жаңа мүмкіндік ашқанда ғана нағыз жетістікке айналады.