Шымкентте канализация желісін жаңарту: жол жабынын бұзбай-ақ жүргізілетін заманауи технология қалаға келді

Шымкентте канализация желісін жаңарту: жол жабынын бұзбай-ақ жүргізілетін заманауи технология қалаға келді

Шымкент қаласының коммуналдық инфрақұрылымы үшін маңызды жаңалық орын алды: қалада канализациялық құбырларды жер қазу жұмыстарынсыз жаңартуға мүмкіндік беретін озық технология енгізіле бастады. 28 мамыр 2026 жыл күні «Водные ресурсы – Маркетинг» ЖШС мамандары Қытайдың Hebei HUANSHUI Pipe Industry Co., Ltd. компаниясының технологиясын пайдаланып, тозған канализациялық желілерді арнайы таспаның көмегімен қалпына келтіру жұмыстарын жүргізіп жатқаны мәлім болды.

Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы. Халқының саны соңғы онжылдықта екі есеге жуық өсіп, қазіргі таңда екі миллионнан асты. Мұндай қарқынды өсу қалалық инфрақұрылымға зор жүктеме түсіріп, әсіресе жер асты инженерлік желілерінің жай-күйі ерекше алаңдаушылық тудырып келді. Шымкенттің канализация жүйесінің едәуір бөлігі Кеңес дәуірінде, яғни 60–70 жыл бұрын салынған. Сол кезеңде пайдаланылған материалдардың нормативтік қызмет мерзімі әлдеқашан өтіп кеткен, ал жыл сайынғы апаттар мен жер жарылыстары қалалықтарға да, коммуналдық қызметтерге де үлкен бас ауруына айналып отырған.

Осындай жағдайда «Водные ресурсы – Маркетинг» ЖШС жаңа тәсілге бет бұрды. Қытайлық Hebei HUANSHUI компаниясының технологиясы әлемде трубасыз немесе «бесканаватты» қалпына келтіру деп аталады. Оның мәні мынада: мамандар ескі құбырдың ішіне кіріп, оның қабырғаларын арнайы полимерлік таспамен қаптайды. Бұл таспа жоғары беріктікке ие болып, тозған құбырды іс жүзінде жаңа желіге айналдырады. Жер астындағы бүкіл жұмыс процесі жол жабынын бұзбай, яғни асфальтты қазбай-ақ жүзеге асырылады. Бұл тәсіл Еуропа елдерінде, Жапонияда және Оңтүстік Корея сияқты мемлекеттерде ондаған жыл бойы табысты қолданылып келеді, дегенмен Орта Азия өңіріне бұл салыстырмалы түрде жаңалық саналады.

«Водные ресурсы – Маркетинг» ЖШС бас директорының техникалық мәселелер жөніндегі орынбасарының пікірінше, жаңа технология компанияның жұмыс тәсілін түбегейлі өзгерте алады. «Бізге бұрын кез келген авария немесе жоспарлы жөндеу жер қазу, жолды бекіту, бірнеше апта бойы жұмыс жүргізу деген сөз болатын. Ал бүгін біз сол жұмысты күндер ішінде, жолды бұзбай, тұрғындарға ешқандай жайсыздық тудырмай орындай аламыз. Бұл — нағыз серпіліс», — деді ол. Маман сонымен қатар технология тек уақытты ғана үнемдемейтінін, сонымен бірге жер қазу, жол жабынын қалпына келтіру және басқа қосымша шығындарды азайту есебінен бюджетке де айтарлықтай пайдалы екенін ерекше атап өтті.

Сарапшылардың есептеуінше, дәстүрлі әдіспен жүргізілетін жөндеу жұмыстарымен салыстырғанда жаңа технология шығынды 40–60 пайызға дейін азайта алады. Шымкент сияқты жылдам дамып жатқан қала үшін бұл — өте маңызды фактор. Тек осы жылы ғана қалалық бюджет коммуналдық желілерді жаңартуға бірнеше миллиард теңге бөлгені белгілі, сондықтан жаңа технологияның кеңінен енгізілуі осы қаражатты едәуір тиімдірек жұмсауға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде басқа инфрақұрылымдық жобалар үшін де қосымша ресурстар босататын болады.

Шымкент тұрғындары жаңалықты жылы қабылдады. Желіде пікір алмасулар жандана түсіп, қалалықтар жылдап күткен өзгерісті мақтанышпен атап өтті. «Бізді осылай жұмыс жасай беруіңізді сұраймыз. Бұрын бір жерді қазып жатса, оны бірнеше ай бекітпей қоя беретін. Ендігі жерде сол азап болмайды деген үміттеміз», — деп жазды бір тұрғын әлеуметтік желіде. Сонымен бірге азаматтардың бір бөлігі технологияның сапасы мен ұзақмерзімді беріктігі туралы сұрақтар қойды, алайда мамандар жаңа материалдардың 50 жылдан астам хызмет ету ресурсы бар екенін растайды.

Шымкент қалалық әкімдігінің ресми өкілдері де жаңалықты оң бағалады. Инфрақұрылымды дамыту департаментінің мәліметінше, алдағы жылдарда аталған технологияны кеңінен тарату және оны жоспарлы жөндеу бағдарламасына енгізу жоспарланып отыр. Ең алдымен халқы тығыз орналасқан аудандардағы, сондай-ақ жол жүктемесі жоғары магистральдардың астындағы желілер жаңартылмақ. Бұл ретте технологияны отандық мамандарға толыққанды игертіп, болашақта шетелдік компанияға тәуелділікті азайту да мақсат ретінде белгіленген.

Бұл жоба Қазақстан үшін де жалпылама маңызы бар үлгі болуы мүмкін. Ел бойынша жер асты инфрақұрылымының тозуы — өткір мәселе. Алматы, Астана, Атырау сияқты ірі қалалардың да коммуналдық желілері жаңаруды талап етіп отырса да, дәстүрлі жөндеу тәсілдері бюджетке орасан зор ауыртпалық салып, бір мезгілде бірнеше учаскені қалпына келтіруге мүмкіндік бермейді. Шымкентте табысты жүзеге асырылған осы тәжірибе бүкіл Қазақстан бойынша тарала бастаса, ол мемлекеттік инфрақұрылымды жаңартудың жаңа стандартына айналуы әбден мүмкін. Сондықтан «Водные ресурсы – Маркетинг» ЖШС бастаған бұл бастама — тек Шымкент үшін ғана емес, бүкіл ел үшін маңызды стратегиялық қадам. Заманауи технологияларды коммуналдық шаруашылыққа батыл енгізу — тұрақты даму мен тұрғындардың өмір сапасын арттырудың ең тиімді жолы екеніне бұл жоба тағы бір дәлел болып отыр.