Жолдау міндеттері: Шымкенттегі қала мен ауыл арасындағы берік байланыс

Шымкент тұрғыны үшін қала мен ауыл ұғымдары бір-бірінен алшақ жатқан дүние емес. Таңертең базарға жеткен жаңа піскен көкөніс те, жұмыс іздеп қалаға келген ауылдас жігіт те, қала іргесіндегі елді мекендерде тұратын туыс-бауыр да осы байланыстың көрінісі. Республикалық маңызы бар қала ретінде Шымкент бүгін елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис қана емес, айналасындағы өңірлермен тығыз тіршілік ететін үлкен орталық. Сондықтан қала мен селоның дамуы туралы әңгіме шымкенттіктердің күнделікті өміріне тікелей қатысты. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында дәл осы тақырыпқа ерекше мән берді.
Жолдаудың тиісті тармағында аймақтарды дамытудың жаңартылған саясаты «күшті қалалар күшті өңірлерді, ал күшті өңірлер күшті елді қалыптастырады» деген қағидаға сүйенетіні айтылған. Бұл тұжырым Шымкент үшін ерекше мәнге ие. Қала халқы жас, көп ұлтты, қарқынды өсіп келе жатқан мегаполис болғандықтан, оның әлеуеті елдің оңтүстік өңіріне ғана емес, жалпы мемлекеттің тұрақтылығына да әсер етеді. Мемлекет басшысының пайымынша, қала мен ауылдың байланысын нығайту экономикалық және әлеуметтік тұрақтылықтың негізіне айналып отыр.
Жолдауда ауылдық аумақтарды дамыту жоғары мемлекеттік деңгейдегі басымдық болып қала беретіні атап өтілген. Ауыл тек аграрлық база емес, ол азық-түлік қауіпсіздігінің, ұлттық болмыстың және демографиялық әлеуеттің іргетасы ретінде сипатталады. Бұл ойдың Шымкент тұрғындарына жақын екенін айтпаса да түсінікті. Қала тұрғындарының көпшілігінің тамыры ауылмен байланысты, ал қаланың азық-түлікпен қамтылуы ауылдық өңірлердің тұрақты жұмысына тікелей тәуелді.
Ауылды қолдаудың негізгі бағыттарының бірі — инфрақұрылымдық серпіліс. Сапалы ауыз су, жергілікті жолдарды жаңғырту, үздіксіз электр қуаты және жоғары жылдамдықты интернет ауыл тұрғындарының өмір сапасын айқындайтын нәрселер. Бұл шаралар жүзеге асқанда, ауылдан қалаға көшуге мәжбүр болатын жандардың саны азаюы мүмкін, ал қалаға келетіндер сол қалаған жолмен, жоспарлы түрде келеді. Мұның Шымкент сияқты тез өсіп жатқан қала үшін маңызы зор: тұрғын үй, көлік, білім және денсаулық сақтау жүйесіне түсетін жүктеме тепе-теңдікке жақындай түседі.
Жолдауда сондай-ақ қолжетімді медицина мен білім беру мәселесі көтерілген. Ауылдық дәрігерлік амбулаторияларды салу мен жөндеу, «Жайлы мектеп» жобасы аясында мектептерді жаңғырту ауыл жастарына заманауи оқу жағдайын қамтамасыз етуге бағытталған. Шымкент үшін бұл екі жақты мәнге ие. Біріншіден, қаланың өзіндегі білім мен денсаулық сақтау қызметтеріне қысым азаяды. Екіншіден, айналадағы ауылдық өңірлерден келетін жастар жақсы дайындықпен, білімді болып келіп, қаланың болашақ кадрлық әлеуетін күшейтеді.
Қалаларға келсек, Жолдауда олар жаңа экономикалық шындықта индустрияландыру, цифрландыру және инновацияның басты қозғаушы күші ретінде сипатталған. Адами капитал, технология мен бизнестің шоғырлануы ірі қалаларды инвестиция тартатын орталықтарға айналдырады. Тармақта жасанды интеллект пен «Smart City» тұжырымдамасын инфрақұрылымды, қоғамдық көлікті және коммуналдық желілерді басқаруда қолдану міндеті қойылған. Шымкент тұрғыны үшін бұл — қала қызметтерінің жеңілдеуі, басқарудың ашық әрі тиімді болуы деген сөз. Сонымен қатар құрылыс жобалары, өңдеу өнеркәсібі мен қызмет көрсету саласы көптеген тұрақты жұмыс орнын ашып, ішкі көші-қонға қатысатын азаматтарды да қамтиды. Шағын және орта бизнес үшін қала сату нарығына, заманауи логистикалық орталықтарға және цифрлық экожүйелерге қолжетімділік береді.
Тармақтың ең маңызды ойларының бірі — қала мен ауыл экономикасын бір-біріне қарсы қоюға болмайтыны. Күшті қалалар технологиямен, инвестициямен және өңдеу қуаттарымен ауылға көмектеседі, ал дамыған ауыл қала орталықтарын экологиялық таза өніммен және шикізатпен үздіксіз қамтамасыз етеді. Шымкент үшін бұл — өңдеу кәсіпорындары мен аймақтағы шаруа қожалықтары арасындағы тығыз ынтымақтастықтың жаңа мүмкіндіктері. Ауылдық кәсіпкерлер кооперацияға тартылып, жеңілдетілген несие мен жеке қосалқы шаруашылықты қолдау арқылы табысын арттырса, қала нарығына тұрақты әрі сапалы өнім түседі.
Жолдауда айтылғандай, өңірлерді дамыту бағдарламаларының сапалы жүзеге асуы қала мен ауыл тұрғындарының өмір деңгейіндегі алшақтықты азайтуға тиіс. Әр қазақстандыққа тұрғылықты жеріне қарамастан өркениет игілігіне тең қолжетімділік беру — басты мақсат. Шымкент тұрғындары үшін бұл міндет нақты күтімге айналады: қаланың дамуы тек өз шекарасындағы жетістікпен өлшенбей, айналасындағы елді мекендердің жағдайымен бірге бағалануы керек. Алдағы жылдары қала мен ауыл бір-бірін толықтырған жағдайда ғана Шымкент өңірлік даму орталығы ретіндегі рөлін толық ашады, ал оның әрбір тұрғыны мұның нәтижесін күнделікті өмірінде сезінеді.