Шымкентте мектеп жанында экзотикалық бақ пайда болды: кәсіпкердің бастамасы қалаға жаңа өмір сыйлады

Шымкентте мектеп жанында экзотикалық бақ пайда болды: кәсіпкердің бастамасы қалаға жаңа өмір сыйлады

17 маусым 2026 жыл. Шымкент қаласының Володарский көшесіндегі №17 мектеп ауданында бұрын-соңды болмаған ерекше демалыс аймағы пайда болды. Бұл жобаның артында шымкенттік кәсіпкер Данияр Азимбаевтың ерен еңбегі мен қаланы жасыл ету жолындағы шынайы ықыласы жатыр. Бір кезде тозып, бас-аяғы белгісіз бос парковкаға айналып кеткен жер бүгінде пальмалар мен магнолиялар, қайыңдар мен экзотикалық банан ағаштарымен безендірілген жұпар бақшаға ұласты.

Бұл жобаның тарихы бірнеше жыл бұрын басталды. Данияр Азимбаев — Шымкентте жылдар бойы сауда және қызмет саласында жұмыс жасап келе жатқан, бірақ іскерлігімен қатар қала абаттандырылуына деген ерекше ынтасымен де танылған азамат. Оның айтуынша, бұл учаскеге алғаш рет назар аударғаны кездейсоқ болды: балаларын мектепке апарып жүргенде, жол бойындағы ескірген, шаңды автотұрақтың орны оны алаңдатты. «Мен осы жерге қарап, мынадай ыстық климатта, мынадай мол күнге ие қалада адамдар неге осындай сұрпайы ортада жүруі керек деп ойладым. Ведь табиғат бізге өте үлкен мүмкіндіктер береді — оны пайдалана білсек болғаны», — дейді Азимбаев.

Жоба іске асыру оңай болмады. Жер учаскесін рәсімдеу, рұқсаттарды алу, өсімдіктерді тасымалдау — барлығы бірнеше айға созылды. Ерекше қиындық экзотикалық өсімдіктердің жеткізілуімен байланысты болды. Пальма ағаштары мен банан өсімдіктері Оңтүстік Корея мен Түркиядан тасымалданды. «Банан ағаштарын Шымкентте өсіру — бұл тәжірибе», — деп мойындайды кәсіпкер. — «Бірақ егер климат жарайды деп есептесек, бұл қалаға мүлдем жаңа бет береді». Қазіргі таңда экзотикалық өсімдіктер бейімделу кезеңінен өтуде, ботаниктер мен өсімдік өсіру мамандары олардың жай-күйін үнемі бақылап отыр.

Шымкент — Қазақстанның үшінші мегаполисі. Халқы үш миллионға жуықтаған бұл қалада жасыл аймақтарға деген мұқтаждық жыл санап артуда. Соңғы жылдардағы статистикаға сәйкес, Шымкенттегі жан басына шаққандағы жасыл алаң көлемі республикалық норманың бар болғаны 60–65 пайызын ғана құрайды. Демографиялық өсу, жаңа тұрғын үй алаңдарының кеңеюі, жол-көлік инфрақұрылымының дамуы — осының бәрі табиғи ортаның үлесін азайтуда. Дәл осындай жағдайда жеке кәсіпкерлердің бастамасы ерекше мәнге ие болады.

Шымкент қалалық мәслихатының депутаты Ғалия Нұрлыбаева бұл жобаны «азаматтық жауапкершіліктің үлгісі» деп бағалады. «Мемлекет барлық бұрышты өз бетінше жасыл ете алмайды. Бизнестің осындай ынтасы — бұл нағыз серіктестік. Біз мұндай бастамаларды ынталандыратын салықтық жеңілдіктер немесе рұқсат алу тетіктерін жеңілдету мәселесін облыстық деңгейде талқылауды бастадық», — деді ол. Маман болжауынша, егер мұндай жеке бастамалар кең тарала бастаса, 2030 жылға қарай қалалардағы жасыл аймақтар 20–25 пайызға артуы мүмкін.

Жергілікті тұрғындар жаңа бақты ерекше ықыласпен қарсы алды. Мектеп жасындағы балалардың ата-аналары пальмалар мен магнолиялардың арасынан суретке түсіп жатыр. «Менің балам пальма ағашын алғаш рет мұнда көрді. Ол «апа, бұл шынымен бізде өседі ме?» деп таңданды», — деп бөліседі мектеп оқушысының анасы Зухра Сейітқали. Сондай-ақ декоративті раушан гүлдері мен гортензиялар бақтың ерекше сәнін аша түскен. Голубые ель ағаштары мен қайыңдар оңтүстік экзотикасымен үйлесіп, аймаққа өзіндік реңк береді.

Ботаника ғылымдарының кандидаты, Шымкент мемлекеттік университетінің оқытушысы Серік Байжанов банан тәжірибесінің ғылыми мәнін атап өтті. «Шымкенттің климаты субтропикалық белдеуге жақын, жазда температура 40 градусқа жетеді. Теориялық тұрғыдан банан өсімдіктері қысқа мерзімді ыстыққа шыдай алады, бірақ қысқы аяз үшін жылыту жүйелері немесе жабу шаралары қажет болады. Бұл тәжірибенің нәтижесі болашақ жылдары Оңтүстік Қазақстандағы субтропикалық өсімдіктерді өсіру мүмкіндіктері туралы маңызды мәлімет береді», — деп түсіндірді ол.

Жобаның болашақ жоспарлары да бар. Данияр Азимбаев серуен аймағын одан ары кеңейтіп, отырғыштар мен шатырлар орнатуды, ыстық маусымда жол бойы суару жүйесін жетілдіруді жоспарлап отыр. Сонымен қатар ол жергілікті мектеп оқушыларымен бірге эко-сабақтар өткізу идеясын ұсынды — балалар тропикалық өсімдіктермен жақынырақ танысып, табиғатты сүюді үйренетін болады. Шымкентте бизнес пен қоғамдық кеңістіктің ұштасуы жаңа мысал бола алады — тек қала тұрғындарына ғана емес, басқа аймақтардың кәсіпкерлеріне де үлгі. Осы бастаманың жалғасы болып, жаңа жасыл аймақтар пайда болса, Шымкент шынайы «оңтүстік оазисіне» айналуы ықтимал.