Шымкенттің бұрынғы қоқыс полигонында 5 млрд теңгеге экопарк ашылады

Шымкенттің бұрынғы қоқыс полигонында 5 млрд теңгеге экопарк ашылады

Қазақстанның оңтүстік өңірінде тұрақты даму мен қала ортасын жаңарту бағытында маңызды қадам жасалуда. 15 маусым 2026 жыл күні Шымкент қаласының тұрғындары мен қонақтарына мәлімделгендей, Абай ауданындағы «Достық» шағын ауданында орналасқан бұрынғы қоқыс полигонының орнында іргетасы бес миллиард теңгеге тұратын экопарк ашылмақ. Бұл жоба — тек бір ғимарат немесе бақ салу емес, бүкіл қала экологиясын түбегейлі өзгертуге бағытталған кешенді бастама.

Бүгінгі таңда Шымкент Қазақстандағы үш республикалық маңызы бар қалалардың бірі болып табылады. Халқы 1,2 миллионнан асып кеткен бұл мегаполис соңғы он жылда қарқынды дамуды бастан кешіруде. Алайда урбанизацияның жылдамдауы экологиялық проблемаларды да ушықтырды. Атмосфералық ауаның ластануы, жасыл алаңдардың жетіспеуі, тұрмыстық қалдықтарды өңдеудің тиімсіздігі — бұлардың барлығы қала тұрғындарының күнделікті өмір сапасына тікелей ықпал етіп келген мәселелер. Дәл осы тұрғыдан алғанда, бұрынғы полигонды экопаркке айналдыру жобасы бірнеше проблеманы бір мезгілде шешуге мүмкіндік береді.

Жобаның тарихына зер салсақ, «Достық» шағын ауданындағы аумақ жылдар бойы Шымкент тұрғындарының мазасын алған экологиялық дертке айналған болатын. Ондаған жыл бойы пайдаланылған полигон жер асты суларын ластап, аумақтан жаман иіс тарап, маңайдағы тұрғын үй кварталдарына кері әсерін тигізіп келді. 2024 жылдың қазан айында қала әкімдігі бұл аумақты экопаркке айналдыру жоспарын жариялап, тұрғындар арасында үлкен қызығушылық пен үміт оятты. Биыл, сол уәденің үстінен бір жарым жыл өткен соң, жоба аяқталу сатысына жеткені хабарланды.

Қаланың мәдени мерейтойына орай — 19 маусымда атап өтілетін Қала күніне дейін — экопарктің ресми ашылуы жоспарланған. Бірақ нақты ашылу күні ресми тарапта әзірге жарияланған жоқ. Акімдік өкілдерінің хабарлауынша, 23 гектар алаңды қамтитын бұл кешенге спонсорлар тарапынан бөлінген 5 млрд теңге толығымен игерілді. Ерекше атап өтер жайт — жобаға мемлекеттік бюджеттен бір тиын да жұмсалмаған. Экопарк қазір «А. Асқаров атындағы Шымкент мемлекеттік дендрологиялық паркі» МКҚК балансына берілген, яғни кешенді күтіп-баптау, жасыл желекке суару, жарықтандыру және күзет жұмыстары осы мекемеге жүктелмек.

Жобаның мазмұны да ерекше назар аударады. 23 гектар аумақта шамамен 4 мың ағаш пен бұта отырғызылуы жоспарланған. Паркте амфитеатр, жасанды су қоймасы мен фонтандар, сондай-ақ серпімді серуендеуге арналған шолу ал                аңдары орнатылмақ. Бірінші желіде халықаралық деңгейдегі кемпинг салынады: мұнда визит-орталық, супермаркет, қонақүйлер, фудкорттар және кең автотұрақ жұмыс істейді. Бұдан бөлек, 17 000 шаршы метрден астам спорт аймағы пайдалануға берілмек — жүгіру мен велосипед жолдары, демалыс маршруттары, райдерлерге арналған памп-треклер және балалар алаңдары жоспарда бар.

Шымкенттік сарапшылар мен қалалық активистер жоба туралы алуан пікір білдіруде. Экология мамандарының айтуынша, бұрынғы полигон аумағын рекультивациялау — ұзаққа созылатын, техникалық жағынан күрделі процесс. «Жер асты суларының ластануын жою, топырақтың тұрақтылығын қамтамасыз ету, газ бөлінісін бақылауға алу — мұның барлығы мұқият жүргізілуі тиіс. Осы шарттар орындалса, бұл жоба Орталық Азиядағы ең үздік экологиялық қалпына келтіру үлгілерінің біріне айналуы мүмкін», — дейді Оңтүстік Қазақстан экологиялық одағының сарапшысы Мейрам Бекұлы.

Қарапайым тұрғындардың да реакциясы аралас. Бір бөлігі жаңа паркті ризашылықпен қабылдаса, екіншілері парктің ұзақ мерзімді тиімді жұмыс істеп-жұмыстамайтынына күмәнмен қарайды. «Ашылып кетеді де, бір жылдан кейін ескіріп қалады» деген алаңдаушылық та халық арасында айтылуда. Бұл алаңдаушылықтың негізі жоқ емес — Қазақстандағы бірқатар мемлекеттік парктер мен кешендерде ашылғаннан кейінгі күтіп-ұстау мәселесі жиі туындап жатады.

Дегенмен, жобаның маңыздылығын жоққа шығаруға болмайды. Бүгінгі Қазақстанда «жасыл экономикаға» көшу мемлекеттік саясаттың басымдықтарының бірі болып табылады. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бірнеше рет атап өткенідей, қалаларды экологиялық жаңарту — болашақ ұрпақ алдындағы жауапкершілік. Шымкенттегі осы жоба — тек бір паркті ашу емес, жаңа урбанистикалық мәдениетті қалыптастырудың бастауы ретінде маңызды прецедент жасауы мүмкін. Полигонды паркке айналдыру тәжірибесі ойдағыдай жүзеге асса, Алматы, Астана және басқа ірі қалалар да осы үлгіні қолдана алады.

Жалпы алғанда, Шымкенттің «Достық» ауданындағы экопарк жобасы — экологиялық мәселені туристік-рекреациялық ресурсқа айналдырудың тың мысалы. Жоба толыққанды іске қосылса, ол қалаға жасыл ойпат, тұрғындарға сапалы демалыс орны, ал мекемеге — тұрақты жұмыс орындары береді. Алда тұрған міндет — жобаны тек ашудан тоқтатпай, оны ұзақ жылдар бойы тиімді және сапалы жұмыс жасауды қамтамасыз ету. Қала тұрғындары осы бетте үлкен үмітпен қарауда.