Сеул ұлттық университетінің делегациясы Оңтүстік Қазақстандағы су саласының оқу орталығымен танысты

Сеул ұлттық университетінің делегациясы Оңтүстік Қазақстандағы су саласының оқу орталығымен танысты

11 шілде 2026 жылы М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетіне жасалған ресми сапар аясында Сеул ұлттық университетінің Халықаралық ауыл шаруашылығы технологиялары жоғары мектебінің делегациясы «Су ресурстары – Маркетинг» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің базасында орналасқан «Smart маман» оқу орталығына барды. Бұл оқиға Қазақстан мен Оңтүстік Корея арасындағы академиялық ынтымақтастықтың жаңа деңгейге көтерілуін айқын білдірді.

Сеул ұлттық университеті — Азияның ең беделді жоғары оқу орындарының бірі. Халықаралық ауыл шаруашылығы технологиялары жоғары мектебі ауыл шаруашылығы, су ресурстарын басқару және тұрақты даму саласында бірегей зерттеулер жүргізумен танымал. Делегацияның Шымкентке сапары кездейсоқ болған жоқ: бүгінгі таңда Орталық Азия аймағындағы су тапшылығы мәселесі халықаралық қауымдастықтың назарын барған сайын күшті аударуда. Аймақтың ірі өзендері — Сырдария мен Амудария — соңғы онжылдықтарда елеулі мөлшерде таяздап, миллиондаған адамның ауыз су мен суармалы су қорымен қамтамасыз етілуіне тікелей қауіп төндіруде. Осы жағдайда жоғары білікті су мамандарын даярлау мәселесі ерекше өзектілік алады.

«Smart маман» оқу орталығы Қазақстандағы су саласы мамандарын практикалық даярлауға арналған заманауи платформа ретінде соңғы бірнеше жылда жемісті жұмыс жасауда. Орталықтың материалдық-техникалық базасы — мамандандырылған зертханалар, су өлшеу жабдықтары, сумен жабдықтау жүйелерінің модельдік макеттері — корей делегациясының мүшелерін шынайы таңдандырды. Делегация жетекшісі, профессор Ким Сан Ву осы байланысты жоғары бағалады: «Біз мұнда тек теориялық білімді емес, нақты өндіріс жағдайларында қолдануға дайын инженерлік дағдыларды қалыптастыруға бағытталған жүйені көрдік. Бұл тәсіл бізді шынайы қызықтырды». Профессордың сөзінше, Оңтүстік Кореяда да су ресурстарын тиімді басқару мәселесі күн тәртібінен түспейді, сондықтан тәжірибе алмасу екі жаққа да тиімді болмақ.

М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті бұл ынтымақтастықта маңызды буын рөлін атқарып отыр. Университет — Оңтүстік Қазақстан өңірінің ғылыми-білім беру орталығы ретінде инженерлік, техникалық және гуманитарлық мамандықтар бойынша он мыңнан астам студентті оқытатын ірі жоғары оқу орны. Университеттің «Су ресурстары – Маркетинг» ЖШС-мен бірлескен жобасы студенттерге тек аудиторияда емес, нақты өндірістік базада тәжірибе жинауға мүмкіндік береді. Бұл модель Қазақстанның басқа өңірлері үшін де үлгі бола алады деп санайды білім беру сарапшылары. Университет ректоры Бекзод Мусаев сапар барысында корей әріптестерімен болашақ ынтымақтастықтың нақты бағыттарын талқылады: бірлескен ғылыми зерттеулер, студент алмасу бағдарламалары және цифрлық су мониторингі саласындағы жобалар соның ішінде.

Сапар барысында делегация мүшелері «Су ресурстары – Маркетинг» ЖШС-нің мұражайын аралады. Мұражайда кәсіпорынның қалыптасу тарихы, Оңтүстік Қазақстан өңіріндегі сумен жабдықтау жүйелерін жаңғырту жөніндегі негізгі жобалар мен жетістіктер жан-жақты көрсетілген. Атап айтқанда, соңғы он жылда өңірдегі сумен жабдықтау желілерінің 60 пайыздан астамы жаңартылып, авариялылық деңгейі айтарлықтай төмендеді. «Су ресурстары – Маркетинг» ЖШС директоры Ерлан Сейткалиев делегацияға кәсіпорынның жұмыс принциптерін түсіндіре отырып, жас мамандарды тарту жөніндегі стратегияларын да бөлісті: «Біз студенттерге тек тәжірибе алаңы ғана емес, болашақ жұмыс орнын ұсынамыз. Мамандардың жаңа буыны міндетті түрде заманауи технологияларды меңгерген болуы тиіс».

Халықаралық сарапшылар Орталық Азиядағы су тапшылығының жылдан жылға шиеленісіп жатқанына назар аударады. БҰҰ мәліметтері бойынша, 2050 жылға дейін аймақтағы суға деген сұраныс 30 пайызға артады, ал жаһандық жылыну салдарынан мұздықтардың еруі өзен суларының көлемін одан әрі азайтады. Осы шындықты ескере отырып, Қазақстан соңғы жылдары су шаруашылығы секторын реформалауға жан-жақты күш салуда. 2024–2030 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарлама аясында су инфрақұрылымын жаңғыртуға, су үнемдейтін технологияларды ендіруге және саланың мамандармен қамтамасыз етілуіне бірнеше жүз миллиард теңге бөлу жоспарланған. Осы бағдарлама шеңберінде мамандарды даярлауды жаңа деңгейге шығару мақсатында «Smart маман» секілді оқу орталықтарының маңызы артып отыр.

Корей делегациясының сапары бір күнмен шектелген жоқ: серіктестер бірлескен меморандумға қол қоюды жоспарлауда. Болашақ ынтымақтастық бірнеше бағытта дамуы күтілуде. Біріншіден, Сеул ұлттық университетінің ғалымдары Оңтүстік Қазақстан университетімен бірлесіп су ресурстарын басқару бойынша ғылыми-зерттеу жобаларын жүзеге асырады. Екіншіден, «Smart маман» орталығы корей жақтың инновациялық оқу әдістемелерін игеруге мүмкіндік алады. Үшіншіден, студент және оқытушы алмасу бағдарламалары іске қосылмақ.

Бұл сапар — ғылыми ынтымақтастықтың нақты, жемісті нәтижелерге жеткізе алатындығын дәлелдейтін тағы бір мысал. Орталық Азиядағы су мәселесі тек жергілікті емес, жаһандық сипат алып отырған бүгінгі күні мұндай халықаралық серіктестік ерекше маңызға ие. Қазақстанның болашақ мамандары заманауи технологиялар мен халықаралық тәжірибені игере отырып, елдің су қауіпсіздігін қамтамасыз ету жолында өз үлестерін қосады деп үміттенеміз. Оңтүстік Қазақстан мен Сеул арасындағы бұл достық алғашқы қадамы болашақта ірі бірлескен жобалардың іргетасы болатынына сенім мол.