Шымкентте жаңа эстакада ашылды: қала тыныс алды

12 қазан 2026 жылы Шымкент қаласы үшін маңызды оқиға болды — қала тұрғындары мен мамандар бірнеше жылдан бері күткен жаңа жол торабы бойынша қозғалыс ашылды. Қайтпас-1 шағынаудандарынан бастап Толеметов көшесі мен Байдібек би даңғылына дейін созылып жатқан бұл инфрақұрылым объектісі Шымкенттің ең тығын, ең қиын учаскелерінің бірінде тұрғызылды. Жаңа эстакаданың іске қосылуы — тек бір жол бөлігінің ашылуы емес, бұл миллионнан астам тұрғыны бар қаланың тұтас тыныс алуының белгісі.
Шымкент Қазақстандағы ең жас және ең тез дамып келе жатқан үш мегаполистің бірі. 2018 жылы республикалық маңызы бар қалаға айналғаннан бері халқы жыл сайын орта есеппен 2–3 пайызға өсіп келеді. Бүгінгі күні қалада 1,2 миллионнан астам адам тіркелген, ал нақты тұрғындар санын сарапшылар 1,4–1,5 миллионға бағалайды. Халықтың бұлай өсуі, жаңа шағынаудандардың қарқынды тұрғызылуы және автомобиль санының күн сайын артуы қалалық жол желісіне орасан зор жүктеме түсіреді. Толеметов көшесі мен Байдібек би даңғылының қиылысы — осы жүктеменің ең ауыр жерінде орналасқан нүкте. Мұнда күнделікті жүздеген мың автомобиль өтеді, кешкі «тығынсоғар» кезеңінде кейде сағаттар бойы тқиылысқа тіреліп тұрған көліктер тізбегі бірнеше шақырымға созылатын болды.
Эстакаданың құрылысы 2025 жылдың желтоқсан айында басталды. Бастапқыда объектіні 2027 жылдың тамызына дейін аяқтап, пайдалануға беру жоспарланған еді. Алайда «BCN Group» ЖШС-ның аймақтық филиалы мерзімді іс жүзінде бір жылға қысқарта отырып, жұмыстарды жоспарлы мерзімнен бұрын аяқтады. Бұл — инфрақұрылым салысындағы сирек кездесетін жетістік. Өйткені Қазақстанда ірі жол объектілерінің мерзімінен бұрын пайдалануға берілгені өте сирек болып тұрады. Керісінше, мерзімнің созылуы, бюджеттің асып кетуі жиі кездесетін жағдайлар ретінде қоғамда қаралады.
Алайда жылдам қарқын оңай дался емес. «BCN Group» ЖШС аймақтық филиалының директорының орынбасары Данияр Қапсалямов объект аумағындағы инженерлік желілердің тығыздығы ерекше қиындық туғызғанын мойындады. Жерасты коммуникациялары — газ құбырлары, су желілері, электр кабельдері — жұмыс аймағын айналып өтуге мүмкіндік бермеді. Мамандарға жұмыс барысында қолданыстағы коммуникацияларды жылжытып, жаңа құбырлар мен кабельдер төсеуге тура келді. «Бізге бірнеше ірі инженерлік торапты қайта жоспарлау керек болды. Осы жұмыстарды орындай отырып, біз қаланың жерасты инфрақұрылымын да жаңартып, жақсарттық», — деді Қапсалямов. Оның айтуынша, жұмысшылар ауысыммен тәулік бойы үздіксіз жұмыс жасады, сондықтан да жоспарлы мерзімді жеңіп шығуға мүмкіндік туды.
Жаңа эстакаданың маңыздылығы туралы ең айқын пікір — Қайтпас-1 шағынауданының тұрғындарынан естілді. Жергілікті тұрғын Нұртай Жаниберков: «Біз Қайтпас-1 шағынауданында тұрамыз. Мұнда не болып жатқанын білу үшін күн сайын кешке шығып келетінбіз. Тоқтамастан жұмыс жасады. Барлығын жылдам әрі әдемі тұрғызды», — деп бөлісті. Оның сөздері тек жеке алғысын білдіру ғана емес, аудан тұрғындарының жалпы қатынасын да айқын көрсетеді. Адамдар жылдар бойы тығынның кесірінен уақытын жоғалтып, жүйкесін тоздырып келді. Ал жаңа эстакада — олардың күнделікті тіршілігін оңайлататын нақты шешім.
Шымкент қаласының жолаушылар транспорты және автомобиль жолдары басқармасының басшысы Ролан Ибрагимов бұл учаскенің ерекшелігін статистикалық тұрғыдан нақтылады. Оның деректері бойынша, Толеметов көшесі мен Байдібек би даңғылы — қалада ең жоғары транспорт ағыны байқалатын нүктелердің бірі. Тәуліктік өту санымен алғанда бұл учаскеден 85 мыңнан астам автомобиль өтетіні тіркелген. Жаңа эстакада бұл ағынды бір деңгейге бір бағытқа шоғырландыру арқылы қиылыста кідірістерді айтарлықтай азайтады деп күтілуде. Сарапшылардың болжамы бойынша, эстакаданың толық пайдалануға берілуі кейбір тіректі бағыттарда тығынды 40–50 пайызға дейін азайтуы мүмкін.
Объектіде жұмыстар әлі толық аяқталмаған. Жаяу жүргіншілердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында Мұстафа Шоқай мен Толеметов көшелерінде, сондай-ақ хайуанаттар бағының алдында жерасты өткелдері салынуда. Бұл өткелдерді биылғы жылдың соңына дейін пайдалануға беру жоспарланған. Сонымен бірге жол торабын толық аяқтап, іргелес аумақты абаттандыру жұмыстарын да осы мерзімге дейін аяқтау көзделуде. Қала сәулетшілері мен өлкетанушылар бұл объектінің маңайына жасыл желек отырғызып, демалыс аймақтарын жоспарлауда. Шымкент — бүкіл Қазақстанда ауа температурасы ең жоғары болатын қалалардың бірі, сондықтан жасыл аймақтардың маңызы да аса зор.
Шымкент соңғы жылдары инфрақұрылымды дамытуда белсенді қадамдар жасауда. 2022–2026 жылдар аралығында қалада жалпы ұзындығы 120 шақырымнан астам жол жаңартылды, бірнеше ірі жол тораптары мен көпірлер тұрғызылды. Бюджеттен бөлінген қаражат жыл сайын артып, 2026 жылы жол-транспорт инфрақұрылымына арналған шығындар 45 миллиард теңгеден асты. Жаңа эстакаданың мерзімінен бұрын ашылуы — бұл бетбұрыстың айқын символы. Шымкент тығынымен, лас ауасымен, хаотикалық көше жүйесімен ғана емес, жоспарлы, жылдам және сапалы іске асырылған жобаларымен де танылатын қалаға айналуда. Бұл — халыққа берілген уәде емес, халыққа жасалған нақты іс.