Қызылорда өңірі шетел инвесторларын жаңа жобалармен таныстырды

4 тамыз 2026 жыл. Қызылорда облысының кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы шетелдік инвесторларды аймақтың экономикалық әлеуетімен таныстыру мақсатында өткізілген жұмыс сапары аясында бірқатар ірі инвестициялық жобаларды таныстырды. Үкіметтік делегацияның Қызылордаға жасаған осы сапары өңірдің даму стратегиясындағы жаңа кезеңнің басталғанын айқын көрсетіп берді. Өнеркәсіп, қайта өңдеу, энергетика және инфрақұрылым салаларын қамтитын бес ірі жоба инвесторлардың назарына ұсынылды.
Қызылорда облысы бүгінгі таңда Қазақстанның оңтүстік өңіріндегі стратегиялық маңызы бар аймақтардың бірі болып табылады. Сырдария өзенінің жағасында орналасқан бұл өңір мұнай-газ ресурстарына бай болумен қатар, ауыл шаруашылығы және өнеркәсіп салаларында да зор мүмкіндіктерге ие. Алайда тарихи тұрғыдан алғанда, облыс экономикасы негізінен шикізат өндіруге бағытталған моноэкономика моделіне тіреліп келді. Дәл осы себептен облыс басшылығы соңғы жылдары экономиканы диверсификациялауға, шетел инвестицияларын тартуға және жаңа өндіріс орындарын құруға ерекше мән беріп отыр. Статистикалық деректерге сүйенсек, облыста жұмыссыздық деңгейін төмендету және халықтың табыс көзін кеңейту мәселесі әлі де өзекті мәселе болып қалуда, ал жаңа инвестициялық жобалардың іске асырылуы осы мәселелерді шешудің нақты жолы ретінде қарастырылуда.
Таныстырылған жобалардың ішіндегі ең назар аударарлықтарының бірі — Испанияның ROCA Group компаниясының санитарлық-техникалық өнімдер зауытын салу жобасы. Бұл кәсіпорын іске қосылған жағдайда Қазақстан нарығын импорт тауарларына тәуелділіктен арылтып, ішкі сұранысты жергілікті өндіріс арқылы қанағаттандыруға мүмкіндік береді. ROCA Group — санитарлық-техникалық өнімдер саласында 100 жылдан астам тарихы бар, Еуропаның ең ірі компанияларының бірі. Облыстың кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасының жетекшісі Асқар Нұрланов: «Бұл жоба — аймаққа Еуропалық технологиялар мен стандарттарды алып келудің бірегей мүмкіндігі. Зауыт іске қосылғанда жүздеген тұрақты жұмыс орны пайда болады» деп атап өтті. Сондай-ақ Қытайдың Liaoning Hongda Group компаниясы тау-кен байыту комбинатын салуды жоспарлап отыр. Бұл жоба облыстың минералдық ресурстарын терең өңдеуге мүмкіндік берумен бірге, тау-кен өнеркәсібі саласындағы технологиялық деңгейді де айтарлықтай арттырмақ.
Энергетика саласындағы жаңалықтарға келер болсақ, Қытайдың Chengdu Sepmem Co., Ltd компаниясы Қызылорда облысында сұйытылған табиғи газ өндіру зауытын салуды ұсынып отыр. Бұл жоба аймақтың энергетикалық тәуелсіздігін нығайту тұрғысынан аса маңызды болып табылады. Қазіргі уақытта Қазақстан табиғи газ өндіру бойынша ТМД елдері арасында үшінші орынды иеленеді, бірақ сұйытылған газ өндіру инфрақұрылымы әлі де толық дамымаған. Энергетика саласының сарапшысы Болат Сейтқали осыған орай: «Сұйытылған табиғи газ зауытының іске қосылуы Қызылорда облысын болашақта маңызды энергетикалық хабқа айналдыра алады. Бұл тек өңір үшін ғана емес, бүкіл Орталық Азия үшін стратегиялық маңызы бар жоба» деп пікірін білдірді. Экологиялық тұрғыдан да сұйытылған газ дәстүрлі мұнай өнімдерімен салыстырғанда анағұрлым таза отын түрі болып есептеледі.
Ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу бағытында Түркияның Alprecon Group — Göknur Gıda компаниясы қызанақ пасталары мен көкөніс пюрелерін шығаратын кәсіпорын орнатуды жоспарлауда. Бұл жоба облыстың ауыл шаруашылығы секторы үшін де зор маңызға ие, өйткені жергілікті фермерлердің өнімдеріне тұрақты сұраныс қалыптастырады және экспорт көлемін ұлғайтуға жол ашады. Қызылорда облысы күріш өсірумен де, бақша дақылдарымен де танымал, ал осындай қайта өңдеу кәсіпорнының ашылуы жергілікті ауыл шаруашылығын жаңа деңгейге шығаруға ықпал етеді. Облыстың ауыл шаруашылығы саласында жылына орташа алғанда 150 мың тоннадан астам көкөніс пен жеміс-жидек өндіріледі, бірақ бұл өнімнің едәуір бөлігі бүгінгі күні жеткілікті деңгейде өңделмей отыр. Göknur Gıda компаниясының жобасы осы олқылықты жоюға бағытталған нақты шешім болмақ.
Инфрақұрылым және сауда саласында Түркияның Sarnıç İnşaat компаниясы көпфункциялы сауда-ойын-сауық кешенін салуды ұсынып отыр. Бұл жоба облыс орталығының қалалық ортасын жаңартып, тұрғындардың өмір сүру сапасын арттыруға ықпал ететіні сөзсіз. Осындай кешеннің іске қосылуы жергілікті сауда секторын дамытумен қатар, туризмді ынталандыруда да оң рөл атқарады деп күтілуде. Қызылорданың тұрғыны, жергілікті кәсіпкер Гүлнар Əбенова бұл туралы: «Мұндай заманауи сауда кешені бізге ұзақ уақыттан бері қажет болып тұрған. Қала жастары үшін бұл ең қуантарлық жаңалық» деп пікірін ортаға салды.
Барлық бес жобаның жиынтық экономикалық әсері зерттеушілердің назарын аудартуда. Болжамдарға сәйкес, аталған жобалар толық іске асқан жағдайда Қызылорда облысында кемінде екі мың бес жүзден үш мың жаңа тұрақты жұмыс орны пайда болады. Сонымен бірге салық түсімдерінің айтарлықтай ұлғаюы, экспорт көлемінің өсуі және өңдеу өнеркәсібінің даму қарқынының жеделдеуі де күтілуде. Экономист сарапшы Дінмұхамед Сейіт: «Бұл жобалар — бір уақытта бес түрлі стратегиялық бағытты қамту тұрғысынан өте дұрыс таңдалған. Моноэкономикадан арылудың ең тиімді жолы — осылай, бір мезгілде өнеркәсіп, энергетика, ауыл шаруашылығы және инфрақұрылымды кешенді дамыту» деп атап өтті.
Жалпы алғанда, 2026 жылдың тамыз айында өткен осы инвестициялық таныстыру шарасы Қызылорда облысы үшін тарихи маңызы бар оқиға болып табылады. Испания, Қытай және Түркиядан келген инвесторлардың бір өңірге деген бір мезгілдегі мұндай зор қызығушылығы Қазақстан тарихында сирек кездесетін жағдай. Облыс басшылығы жобалардың іске асырылу барысын бақылайтын арнайы үйлестіру орталығын құрды және инвесторларға бюрократиялық рәсімдерді жеңілдету жөнінде нақты кепілдіктер берді. Егер барлық жоспарлар нәтижелі жүзеге асса, Қызылорда облысы алдағы бес-жеті жыл ішінде Қазақстанның ең серпінді дамып жатқан өнеркәсіптік аймақтарының біріне айналуы ықтимал, ал бұл өз кезегінде бүкіл еліміздің экономикалық дамуына оңды үлес қосады.