«Мерейлі отбасы»: Қожамжаровтар әулеті Шымкент намысын республикаға апарады

3 қыркүйек 2026 жыл. Шымкент қаласында «Мерейлі отбасы» байқауының қалалық кезеңінің қорытындысы шықты. Биылғы жарыс аясында отбасылық құндылықтарды, ата-бабадан келе жатқан дәстүрлерді және ұрпақтар сабақтастығын ерекше бағалайтын жанұялар бір-бірімен бақ сынасты. Жеңімпаз атанған Қожамжаровтар отбасы 1 миллион теңге сертификатымен бірге енді республикалық кезеңде туған қаласының мақтанышын қорғайды.
«Мерейлі отбасы» байқауы еліміз бойынша жыл сайын өткізіліп, мемлекеттің отбасы институтын нығайтуға бағытталған ірі әлеуметтік жобалардың біріне айналды. Бұл байқаудың негізгі мақсаты — өз өмірімен, еңбегімен және тәрбиесімен қоршаған ортаға үлгі бола алатын отбасыларды анықтап, олардың тәжірибесін кеңінен насихаттау. Қазақстан Республикасының отбасы саясаты тұрғысынан алғанда, мұндай бастамалар жас ұрпақты дұрыс бағытта тәрбиелеуде, некені сақтауда және туу көрсеткіштерін жоғарылатуда маңызды рөл атқарады. Статистикаға жүгінсек, соңғы жылдары Қазақстанда некеге тұрғандар мен ажырасушылардың арақатынасы алаңдатарлық деңгейде болып отыр: бес некенің біреуі ажырасуымен аяқталатынын әлеуметтанушылар атап өтеді. Дәл осындай жағдайда «Мерейлі отбасы» сияқты байқаулар қоғамдық деңгейде отбасы мәртебесін жоғарылатуға тікелей үлес қосады.
Биылғы Шымкент қалалық кезеңіне қатысу үшін бес ауданнан жалпы 48 отбасы өтініш берді. Іріктеу кезеңінен он екі отбасы өтіп, қала деңгейіндегі соңғы айқасқа жолдама алды. Байқауды ұйымдастыруға және қатысушыларды марапаттауға жалпы 2,9 миллион теңге бөлінді. Шымкент қалалық мәслихатының мүшесі, байқау ұйымдастыру комитетінің жетекшісі Гүлнар Сейітқалиқызының айтуынша, биылғы жарысқа қатысушылар санының өткен жылға қарағанда айтарлықтай артқаны ерекше қуантады. «Бұл — халықтың отбасылық құндылықтарға деген ықыласының күшейіп келе жатқандығының белгісі. Адамдар өз жанұясымен мақтануға, оны кеңінен таныстыруға дайын», — деді ол марапаттау рәсімінде.
Басты жүлдені иеленген Қожамжаровтар отбасының тарихы — еңбек пен табандылықтың тірі куәсі. Отбасы басшысы Сейдахмет Қожамжаров жай шопан отбасынан шыққан. Жастайынан мал баққан, жерді жырған, өмірдің қиындықтарынан тайсалмаған ол — еңбектің адамды қалыптастыратынына өз мысалымен дәлел болған тұлға. Бүгінде оның отбасында 33 немере мен 7 шөбере бар. Олардың басым бөлігі жоғары білім алған, өз салаларында мансапты мамандарға айналған. Атап айтқанда, бір немересі шетелдік жеті гранттың иегері болған — бұл отбасының рухани мықтылығы мен зияткерлік деңгейінің биіктігін дәлелдейді. «Бізге атам үнемі: «Оқы, еңбек ет, ата-анаңды сыйла» — деп айтып отырды. Міне, сол үш ұстаным бүгінге дейін отбасымыздың ұраны болып қалды», — деп бөлісті отбасының үлкен ұлы Нұрлан Қожамжаров марапаттау рәсімінде.
Сарапшылар мұндай отбасылардың қоғамдық маңызын жоғары бағалайды. Шымкент мемлекеттік педагогикалық университетінің әлеуметтану кафедрасының доценті Айгүл Бекова өзінің пікірін былай жеткізді: «Қожамжаровтар отбасы — бұл тек бір жанұя емес, бүкіл қазақ қоғамының аңсаған үлгісі. Ата-баба дәстүрін сақтай отырып, заман талабына сай білімді ұрпақ тәрбиелеу — бүгінгі күннің ең өзекті міндеті. Мұндай отбасылардың тәжірибесін оқулықтарға енгізу керек». Шынында да, тарихи тұрғыдан алғанда, қазақ халқында отбасы мен ру ұғымы ерекше орын алған. «Жеті атасын білмеген — жетесіз» деген халық даналығы ұрпақтар сабақтастығының мәнін нақты анықтайды. Осы тұрғыдан Қожамжаровтар отбасының тарихы — ғасырлық дәстүрдің заманауи жалғасы іспеттес.
Байқаудың жеңімпаздарына деген қоғамдық қызығушылық та ерекше жоғары болды. Шымкент тұрғыны, екі баланың анасы Мадина Ержанова марапаттау рәсімінен кейін өз сезімін жасырмады: «Қожамжаров атаны көргенде, менің де өз атам есіме түсті. Ол да осылай — аз сөзді, көп еңбекті адам еді. Балаларыма да осындай мықты тұлғаларды үлгі ете отырып тәрбие берсем деймін». Бұл сөздер — байқаудың жай ғана жарыс емес, терең әлеуметтік мән-мағынасы бар қоғамдық акция екенін тағы бір рет дәлелдейді. Адамдар осындай оқиғалардан шабыт алады, өз отбасы туралы мақтаныш сезіміне бөленеді, балаларын дұрыс тәрбиелеуге деген ынта-ықыласы артады.
Республикалық кезеңге шығу — Қожамжаровтар үшін жаңа жауапкершілік. Бүкіл Қазақстан өңірлерінің үздік отбасылары жиналатын республикалық сахнада Шымкентті лайықты таныстыру — оңай міндет емес. Алайда бай ғұмырнамасы, ынтымақты ұрпағы және берік ұстанымдары бар Қожамжаровтар жанұясы бұл мақсатқа толық сай. Байқаудың республикалық кезеңі дәстүр бойынша астанада өтеді және барлық облыстар мен республикалық маңызы бар қалалардың жеңімпаздарын біріктіреді. «Мерейлі отбасы» байқауының негізгі хабарламасы қарапайым, бірақ терең: күшті мемлекет — күшті отбасыдан басталады. Ал күшті отбасы — сыйластықтан, еңбектен, білімнен және туған жерге деген шексіз махаббаттан өрбиді. Қожамжаровтардың жолы — осының барлығын бойына жинаған нағыз қазақ жанұясының жарқын портреті.