Жаңа оқу жылы қарсаңында: Қала мектептерінің дайындығы тексеруден өтті

2 қыркүйек 2026 жылы — бұл күн жыл сайын мектеп табалдырығын алғаш аттаған оқушылардың, алаңдаған ата-аналардың және жауапкершілікті сезінген мұғалімдердің күні ретінде халқымыздың жадында берік орныққан. Дәл осы маңызды кезеңнің қарсаңында қала әкімі білім беру нысандарын жеке аралап, мектептердің жаңа оқу жылына дайындығын тікелей орнында тексерді. Бұл қадам — жай ғана рәсімдік шара емес, жергілікті билік пен жалпы білім беру жүйесі алдындағы нақты жауапкершіліктің айқын көрінісі.
Қала басшысының бұл сапары бірнеше білім беру нысандарын қамтыды. Инфрақұрылымның техникалық жай-күйі, ғимараттардың санитарлық нормаларға сәйкестігі, жылыту жүйелерінің жұмысқа қабілеттілігі — барлығы мұқият тексерілді. Әкімнің назарын ерекше аударған нысандардың бірі — А. Макаренко атындағы №41 мектеп-лицейі болды. Үш қабатты бұл ғимарат 572 оқушыға есептелген және үш блоктан тұрады: оқу корпусы, заманауи асхана, сондай-ақ спорт залы мен актовый зал орналасқан. Жалпы алғанда, мектеп қаланың білім беру инфрақұрылымының маңызды бөлігі болып саналады.
Тексеру барысында бірқатар кемшіліктер де анықталды. Атап айтқанда, кейбір сыныптардың жөндеу жұмыстары толық аяқталмаған, жекелеген ғимараттарда коммуналдық мәселелер байқалған. Қала әкімі бұл жайтқа бейжай қарамады. «Оқушы мектеп табалдырығын аттаған сәтте ол барып отырған орта — оның болашағы мен ынтасына тікелей әсер етеді. Сондықтан ешқандай елеусіз кемшілік қалмауы тиіс», — деді ол тексеру қорытындысы бойынша берген пікірінде. Осыған орай, қала әкімі құрылыс және білім басқармаларына барлық анықталған кемшіліктерді жедел жою және мектептердің жаңа оқу жылын бастауға толық дайын болуын қамтамасыз ету туралы нақты тапсырма берді.
Мектептердің оқу жылына дайындығы — бұл тек ғимаратты жөндеу мен сыныпты безендіруден тұрмайды. Білім саласының маманы, педагог-әдіскер Ақмарал Сейткали бұл мәселеге кеңірек тоқталды: «Инфрақұрылымның жай-күйі оқу үдерісінің сапасымен тікелей байланысты. Суық, лас немесе жарықсыз сыныпта балалардың назарын ұстап қалу мүмкін емес. Қала басшысының мектептерді жеке аралауы — бұл мәселенің жоғарғы деңгейде бақылауда екенін көрсетеді, бұл өте маңызды». Шынында да, соңғы жылдардың статистикасы бойынша оқу ортасының сапасы мен оқушылардың үлгерімі арасындағы байланыс дәлелденген: жайлы кеңістікте оқитын балалардың академиялық көрсеткіштері орта есеппен 15–20 пайызға жоғары болатыны тіркелген.
Қазақстан бойынша жалпы суретке назар аударсақ, елде 7 500-ден астам жалпы білім беретін мектеп жұмыс істейді, оларда 3,5 миллионнан астам оқушы тәлім алады. Соңғы бес жылда мемлекет мектеп инфрақұрылымына бөлінетін қаржыландыруды ұлғайтқан, алайда жергілікті деңгейде әлі де шешімін күтетін мәселелер жетерлік. Оның үстіне, қалалық мектептерде оқушы толымдылығы жыл сайын өсіп келеді. Урбанизация процесі күшейген сайын қалалардағы білім беру нысандарына деген сұраныс артуда. Мамандардың болжамы бойынша, алдағы бес жылда қалалық мектептерде оқушылар санының 12–18 пайызға өсуі күтіледі. Бұл — жаңа мектептер салу немесе бар нысандарды кеңейту қажеттілігін бүгіннен туындататын фактор.
Ата-аналар қауымдастығының өкілдері де билік басшысының бұл бастамасына оң баға берді. «Біз жыл сайын балаларымызды сабаққа дайындаймыз: дәптер, қалам, портфель аламыз. Ал мектептің өзі дайын ма? Бұл сұраққа жауапты билік уақытында берсе — ата-ана да, бала да тыныш», — деді қалалық ата-аналар комитетінің мүшесі Нұрлан Байтасов. Оның сөзі — жай пікір емес, жүздеген отбасының ортақ сезімін жеткізетін айна. Сапалы білім беру ортасын қамтамасыз ету тек мемлекеттің ғана емес, бүкіл қоғамның міндеті екенін еске салады.
Тарихи тұрғыдан алғанда, мектеп дайындығын тексеру практикасы Кеңес дәуірінен бері сақталып келеді. Алайда бүгінгі талаптар мүлдем басқа: енді тек бояу жағылып, терезе алмастырылды ма деп қарамайды — жабдықтың заманауилығы, цифрлық инфрақұрылым, балалардың психологиялық қауіпсіздігі, инклюзивті орта мәселелері де назарға алынады. №41 мектеп-лицейіндегідей үш функционалды блоктан тұратын кешенді нысандар — дәл осы заманауи талаптарға жауап беруге бағытталған шешім. Спорт залы мен актовый залдың бір ғимаратта болуы — тек ыңғайлылық емес, оқушының жеке тұлғалық дамуына жол ашатын кеңістік.
Жаңа оқу жылы — бұл жаңа үміт пен жаңа мүмкіндіктің басталуы. Мектеп табалдырығын алғаш рет аттайтын бірінші сынып оқушысының жүзіндегі алаң мен қуанышты сезімнің арасында — мемлекеттің, мұғалімнің және ата-ананың жасаған еңбегі жатыр. Қала әкімінің жүргізген тексеруі — осы еңбектің бір бөлігі. Анықталған кемшіліктердің жойылуы, берілген тапсырмалардың орындалуы және мектептердің толық дайындығы — бүгінгі талаптың ертеңгі нәтижесіне айналуы тиіс. Өйткені бүгін дайындалған мектеп — ертең өсетін ұрпақтың ұясы.