Мектеп табалдырығы: оқу жылы қарсаңындағы тексеру және болашаққа бет алу

2 қыркүйек 2026 жылы қала әкімі жаңа оқу жылы қарсаңында бірқатар білім беру нысандарын аралап, жүргізілген жөндеу жұмыстарының сапасын тікелей орнында бақылады. Бұл тексеру кез-келген қалалық басқарма үшін жылдың ең жауапты кезеңдерінің бірінде өткізілді: балалар мен мұғалімдер жаңа оқу жылына кіруге дайындалып жатқан шақта, инфрақұрылымның жай-күйі мен жасалған жұмыстардың сапасы ерекше маңызға ие болады. Бір сапарда бірнеше мектепті қамтыған әкімнің бұл шарасы — тек рәсімдік тексеру ғана емес, білім беру жүйесіне мемлекеттік назардың жаңа деңгейде артқанының айқын белгісі.
Теріскей шағынауданындағы №46 мектеп-лицейі тексерудің орталық нысандарының бірі болды. Осы оқу орнында жүргізілген күрделі жөндеу жұмыстары аясында ғимараттың қасбеті толықтай жаңартылды, шатыры ауыстырылды. Жөндеу жұмыстары бірнеше ай бойы жүргізіліп, мектеп ұжымы мен ата-аналар оның нәтижесін асыға күтті. Ғимараттың сыртқы бейнесі ғана емес, ішкі кеңістіктің жай-күйі де қайта қаралды. Осындай жаңартулар оқушылар үшін қолайлы, қауіпсіз және заманауи оқу ортасын қалыптастырудың алғашқы, бірақ маңызды қадамдарынан саналады.
Білім беру инфрақұрылымына инвестиция салу мәселесі Қазақстан үшін соңғы жылдары аса өткір күн тәртібіне айналды. Еліміздегі жалпы білім беретін мектептердің едәуір бөлігі ескі, жөндеуді қажет ететін немесе толыққанды оқу процесін қамтамасыз ете алмайтын ғимараттарда орналасқан. Статистикаға сәйкес, соңғы бес жылда республика бойынша жүздеген мектеп күрделі жөндеуден өтті, жаңа мектептер де тізбекті түрде іске қосылуда. Алайда сұраныс пен ұсыныс арасындағы алшақтық — оқушылар санының өсуі мен инфрақұрылымның жаңарту қарқыны — әлі де шешімін күтіп тұрған мәселе болып қала береді. Жергілікті сарапшылардың бағалауынша, қаланың мектеп жасындағы халқы жыл сайын орта есеппен 3–4 пайызға өсіп отырады, бұл болашақта жаңа оқу орындарын тұрғызу қажеттілігін тікелей алдыға шығарады.
«Мектеп — бұл тек қабырғалар мен шатыр ғана емес, ол — бала мен ұстаздың күнделікті өмір сүретін кеңістігі. Сол кеңістік лайықты болуы тиіс», — деді тексеру барысында қала әкімі. Оның сөзіне қарағанда, жүргізілген жұмыстардың нәтижесі жалпы алғанда қанағаттанарлық деп бағаланды, дегенмен жекелеген кемшіліктер де анықталды. Анықталған олқылықтарды мүмкіндігінше тезірек жою, мектептерді оқу жылы басталғанға дейін толықтай дайын күйге жеткізу туралы нақты тапсырма берілді. Бұл нұсқаулар тікелей құрылыс және білім басқармаларына арналды. «Бір де бір оқушы ыңғайсыз немесе қауіпті жағдайда сабаққа отырмауы керек», — деп атап өтті ол.
№46 мектеп-лицейінің директоры Айнұр Сейтқалиева жүргізілген жөндеу жұмыстарынан зор ризашылығын білдірді. «Ұжым мен ата-аналар бұл өзгерісті ұзақ күтті. Жаңартылған мектеп — бұл мұғалімдерге де, оқушыларға да деген құрмет. Балалар жаңа жылды жаңа ортада, ынта-жігермен бастайды деп сенемін», — деді ол. Мектептің ата-аналар комитетінің мүшелері де жаңарту жұмыстарын оң бағалады. Комитет мүшесі Дәурен Қасымов: «Бұрын қасбет жарықшақтанып, шатырдан жаңбыр өткенде су кіретін. Қазір мектептің сыры да, іші де жаңарды. Балаларымыз оған лайық», — деп пікір білдірді.
Қала бойынша жүргізілген тексеру тек №46 мектеп-лицейімен ғана шектелмеді. Бірнеше мектепте сантехника, жылу жүйесі, электр желілері, асхана мен спорт залдарының жай-күйі де тексерілді. Жалпы бағалауға сәйкес, басым бөлігі оқу жылын бастауға дайын деп танылды, алайда жекелеген нысандарда аяқталмаған жұмыстар байқалды. Білім басқармасы басшысы Нұрлан Жақсыбеков: «Аяқталмаған жұмыстар бар нысандар бойынша мерзімдер қатаң белгіленді. Жаңа оқу жылы барлық мектепте уақытылы және толыққанды ашылады», — деп кепілдік берді.
Тарихи тұрғыдан алғанда, кеңестік кезеңнен қалған мектеп ғимараттарының көпшілігі 50–70 жыл бұрын салынған. Олардың бір бөлігі нормативтік мерзімінен асып кетті, бірақ әлі де қызмет жасауда. Тәуелсіздік алғаннан бері Қазақстан мектептерін жаңарту мәселесіне бірнеше рет жүйелі түрде кірісті: «Балапан» бағдарламасынан бастап, соңғы жылдардағы «Комфортная школа» жобасына дейін. Осы бағдарламалар аясында мыңдаған мектеп жаңартылып, жаңа типтес оқу орындары салынды. Алайда сарапшылар мемлекеттік қаржыландырумен қатар, жергілікті қауымдастықтың, бизнес серіктестердің де белсенді қатысуын қажет ететінін айтады.
Болашаққа қарасақ, білім беру нысандарын жаңарту бағдарламасы алдағы жылдары жалғасатын болады. Жергілікті биліктің мәліметіне сүйенсек, тек осы қалада ғана алдағы үш жылда тағы он бірнеше мектеп күрделі жөндеуден өтеді. Жаңа ауданда жаңа мектеп ғимараты да іске қосылады деп жоспарлануда. Білім беру инфрақұрылымына салынған инвестиция — бұл тез нәтиже беретін салым емес, алайда оның ұзақ мерзімді әлеуметтік-экономикалық тиімділігі даусыз. Жас ұрпақтың сапалы оқу ортасы — елдің ертеңіне жасалған ең маңызды салым. Осы тексеру сапары да сол ұзақ жолдың бір қадамы ретінде тарихта орын алды.