Шымкентте жеңілдетілген несие арқылы 40 отбасы өз үйіне қол жеткізді

Шымкент қаласында 11 қыркүйек 2026 жылы маңызды әлеуметтік оқиға болды: Асар-2 шағынауданындағы жаңа көп қабатты үйлердің кілтін табыстау рәсімі өтіп, мемлекеттік жеңілдетілген несиелендіру бағдарламасы аясында 40 отбасы ұзақ күткен баспанасына ие болды. Бұл оқиға тек бір шаһардың ғана емес, бүкіл Қазақстандағы тұрғын үй саясатының табысты жемісі ретінде бағаланып отыр.
Рәсімге Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков жеке қатысып, кілттерді жаңа үй иелеріне тапсырды. Шаралы іс-шарада «Отбасы банк» АҚ өкілдері, құрылыс компаниялары мен мемлекеттік органдардың басшылары да бас қосты. Пәтерлер «2-10-20» және «5-10-20» бағдарламалары арқылы берілді — бұл бағдарламалар кіріс деңгейі шектеулі азаматтарға жылдық екі немесе бес пайыздық мөлшерлемемен ипотека алуға мүмкіндік береді. Бастапқы жарна жиырма пайыздан аспайды, ал несие мерзімі жиырма жылға созылады, бұл ай сайынғы төлем ауыртпалығын айтарлықтай жеңілдетеді.
Жаңа баспанаға ие болғандар арасында — көп балалы отбасылар, ерекше қажеттіліктері бар балаларды тәрбиелейтін ата-аналар, жетім балалар, сондай-ақ мектеп, аурухана және басқа да бюджеттік мекемелердің қызметкерлері бар. Яғни мемлекет нарықтық баға деңгейіне жете алмайтын, бірақ тұрақты табысы бар азаматтар санатын қорғауға бағытталған нақты қадам жасады. Тұрғындардың бірі, үш баланың анасы Айнагүл Бекова сезімін жасыра алмай: «Он жылдан бері осы сәтті арман еттім. Балаларым бөлек бөлмеде ұйықтайды деп ешқашан ойламаппын. Мемлекетке, банкке зор алғысымды білдіремін», — деді жылдар бойы жалдамалы үйде тұрып келген жас ана.
Шымкент — Қазақстанның үшінші мегаполисі ретінде соңғы он жылда халық саны күрт өсіп, тұрғын үйге деген сұраныс та бірге артқан қала. Қалалық статистика деректері бойынша, 2020 жылдан бері Шымкентте тіркелген халық саны он бес пайызға өсіп, 1,3 миллион шамасынан асты. Осының салдарынан жалдамалы баспана бағалары да биіктеп, жай ғана жұмыс жасаушы отбасыларға нарықтық ипотека алу мүмкіндігі тарылды. Сол себепті «Отбасы банк» бағдарламалары Шымкент тұрғындарының арасында ерекше сұранысқа ие болды. Банктің Шымкент филиалы басшысы Серік Мәмбетовтің айтуынша, биылғы жылдың басынан бері жеңілдетілген ипотекаға өтініш берушілер саны өткен жылмен салыстырғанда отыз пайызға өскен: «Адамдар мүмкіндіктің бар екенін, оның жұмыс істейтінін бірін-бірі таниды. Нарықтық сенімнің артуы — бұл бізге де, азаматтарға да жақсы сигнал».
Асар-2 шағынауданында пайдалануға берілген үйлер барлық қажетті құрылыс нормалары мен санитарлық-техникалық талаптарды сақтай отырып тұрғызылған. Пәтерлер заманауи жоспарлаумен жасалған, ыңғайлы инфрақұрылым — балабақша, дүкен, жасыл алаңдар мен жаяу жүргіншілер саябақтары жобада қарастырылған. Қала әкімі Ғабит Сыздықбеков рәсімде сөз сөйлеп: «Бізде алдымызда тұрған міндет — тек үй беру ғана емес, адамдарға лайықты өмір сапасын қамтамасыз ету. Асар-2 — осы бағытта жасалған нақты қадам. Алдағы екі жылда ұқсас жобаларды жалғастыруды жоспарлап отырмыз», — деп атап өтті.
Тарихи тұрғыдан алғанда, Қазақстандағы жеңілдетілген тұрғын үй саясаты 2003 жылы «Қазақстан халқына арналған тұрғын үй» бағдарламасынан бастау алды. Содан бері бірнеше рет реформаланып, жетілдіріліп келеді. 2017 жылы «Отбасы банк» өз қызметін толықтай ипотека саласына бағыттады, ал «2-10-20» форматы ресми тіркеуден өтіп, ондаған мың отбасының өміріне оң өзгеріс алып келді. Статистикалық мәліметтерге сүйенсек, 2020–2025 жылдар аралығында «Отбасы банк» арқылы бүкіл Қазақстан бойынша 120 000-нан астам отбасы баспана алды — бұл еліміздің ең ауқымды әлеуметтік жобаларының бірі болып табылады.
Экономистер мен қоғамтанушылар мұндай бағдарламалардың ұзақ мерзімді оң салдары бар екенін атап көрсетеді. Бірінші кезекте, тұрғын үй мәселесі шешілген отбасы балаларының білімге, денсаулыққа және жалпы дамуына инвестиция жасауға қабілеті артады. Екінші жағынан, жаңа тұрғын үй кешендері қала инфрақұрылымын дамытуды ынталандырып, жергілікті экономикаға серпін береді. Әлеуметтанушы Дина Сәрсенбаева: «Тұрақты баспана — бұл отбасы институтының негізі. Адам өз үйінде тұрған кезде ол жауапты азаматқа, қоғамның белсенді мүшесіне айналады. Мұны ұзақ мерзімді перспективада бағалау керек», — дейді маман.
Алдағы уақытта Шымкент қала әкімдігі мен «Отбасы банк» арасындағы ынтымақтастықты одан әрі тереңдету жоспарланған. 2027 жылға дейін Шымкентте жеңілдетілген несие аясында тағы да бірнеше жаңа тұрғын үй кешені пайдалануға берілмекші. Бағдарлама шеңберінде кезекте тұрған мыңдаған өтініш берушілер бар — оларға кілт табыстау рәсімі де, жаңа өмір де күтіп тұр. 11 қыркүйек 2026 жылы Асар-2 шағынауданында куәгер болған осынау шаттық сәт — мемлекет пен азаматтың сенімге негізделген серіктестігінің, баспана мәселесін шешудің нақты жолы бар екенінің жарқын айғағы болды.