Шымкентте тағы 40 отбасы баспанаға ие болды: Мемлекеттік бағдарламалар нәтиже бере бастады

Қазақстанның оңтүстік өңірінің ірі қаласы Шымкентте тұрғын үй мәселесін шешуге бағытталған мемлекеттік бағдарламалар өз жемісін бере бастауда. 2026 жылдың 9 қыркүйегінде қаладағы «Асар-2» шағынауданында орналасқан жаңа көпқабатты үйлердің тұрғындарына кілттер табысталды — тағы 40 отбасы ұзақ күткен баспанасына ие болды. Тұрғын үй кілттерін қала тұрғындарына қала әкімі Ғабит Сыздықбеков өз қолымен тапсырды. Бұл оқиға жай ғана символдық сипатта емес — ол жылдар бойы үй күткен ондаған отбасы үшін өмірдің жаңа бетін ашатын нақты нәтиже болып табылады.
Шымкент — Қазақстандағы халқы жағынан үшінші ірі қала. Бүгінгі таңда қалада екі миллионнан астам адам тұрады, ал халық саны жыл сайын өсіп отырады. Бұл өсім қала инфрақұрылымына, соның ішінде тұрғын үй секторына да елеулі қысым жасайды. Статистикалық деректерге сүйенсек, Қазақстанда тұрғын үй алу кезегінде бүгінгі күні жүздеген мың отбасы тұр. Олардың едәуір бөлігі — табысы орта немесе орта деңгейден төмен тұрғындар, яғни нарықтық бағамен пәтер сатып ала алмайтын азаматтар. Осы мәселені шешу үшін мемлекет «Отбасы банкі» арқылы бірнеше жеңілдікті несиелеу бағдарламаларын іске қосты.
Жаңа үйлердің кілттерін алған тұрғындар «2-10-20» және «5-10-20» бағдарламаларының қатысушылары болып табылады. Атауларынан-ақ байқалатындай, бұл бағдарламалардың ерекшелігі — аздаған бастапқы жарна мен ұзақ мерзімді төлем кестесінде. «2-10-20» бағдарламасы бойынша алғашқы жарна пәтер құнының тек екі пайызын, ал несие мерзімі жиырма жылды құрайды. «5-10-20» бағдарламасында бастапқы жарна бес пайыз болып белгіленген. Бұл жағдайлар орташа табысты отбасы үшін тұрғын үйді қолжетімді ете отырып, елдегі баспана мәселесін кезең-кезеңімен шешудің тиімді жолы болып саналады. «Бағдарлама талаптарын орындай алатын кез келген азамат үшін бұл — нақты мүмкіндік. Бастапқы жарна мөлшері төмен болғандықтан, ең алдымен орта табысты топтарға жол ашылды», — деп атап өтті «Отбасы банкі» өкілдерінің бірі.
Жаңа баспанаға ие болған 40 отбасының арасында әртүрлі санаттағы тұрғындар бар. Олардың ішінде — көпбалалы және толық емес отбасылар, ерекше қажеттіліктері бар балаларды тәрбиелейтін ата-аналар, сондай-ақ бюджеттік ұйымдардың қызметкерлері. Бұл санаттардың ерекше назарда болуы кездейсоқ емес: мемлекет осы топтарды тұрғын үй мәселесін шешуде бірінші кезектегі басымдық ретінде белгілеген. «Біздің отбасымыз сегіз жыл бойы осы кезекті күтті. Мені ең қуантқаны — балаларымның өз бөлмесі болатыны», — деді жаңа пәтер иесі, үш баланың анасы Зауреш Мәуленова. Оның сөздері — бағдарлама тек сан жағынан ғана емес, адами тұрғыдан да маңызды нәтиже беріп жатқанын аңғартады.
«Асар-2» шағынауданында салынған үйлер белгіленген құрылыс нормалары мен сапа талаптарына сәйкес пайдалануға берілді. Мамандардың бағалауы бойынша, жаңа тұрғын үй кешендері заманауи инженерлік жүйелермен, жылыту, су жабдықтау және энергия үнемдеу технологияларымен жабдықталған. Қала архитекторы Берік Нұрлановтың айтуынша, «Асар-2» шағынауданы — Шымкенттің кешенді дамытылып жатқан аудандарының бірі, онда тек үйлер ғана емес, мектептер, балабақшалар мен жаяу жүргіншілер аймақтары да жоспарланған. Бұл тұрғын үй ғана емес, тұтас қала кеңістігін жасау тұжырымдамасына сай келеді.
Тұрғын үй саясаты тұрғысынан алсақ, бүгінгі кілт тапсыру рәсімі — қала көлемінде жүргізіліп жатқан ауқымды жұмыстың бір бөлігі ғана. 2025–2026 жылдар аралығында Шымкент бойынша жеңілдікті бағдарламалар арқылы жүздеген отбасы тұрғын үйге ие болды. Биылғы жылдың соңына дейін тағы бірнеше кешеннің пайдалануға берілуі жоспарланып отыр. Мамандар мұны — тек сандық өсім ретінде ғана емес, тұрғын үй нарығының жалпы сауықтырылуы тұрғысынан қарастырады. Жеңілдікті несиелеу бағдарламалары нарықтағы баға қысымын да белгілі бір деңгейде реттейтін фактор болып табылады.
Сарапшылар мен азаматтардың пікірінше, тұрғын үй мәселесін шешудің мемлекеттік механизмдері арқылы жүргізілуі ұзақ мерзімді перспективада оң нәтиже береді. Алайда кейбір сарапшылар баспана қолжетімділігін одан да арттыру үшін несие ставкалары мен бастапқы жарна мөлшерін қайта қарау қажеттігін де айтады. «Бағдарлама жақсы жұмыс атқаруда, бірақ кезекте тұрған барлық отбасыны қамтыу үшін ауқымын кеңейту керек», — дейді тұрғын үй нарығын зерттейтін экономист Дәурен Сейтқали. Шымкенттің тұрғын үй саясаты Қазақстанның басқа қалалары үшін де үлгі бола алатын тәжірибеге айналуда.
Жалпы алғанда, 40 отбасына кілт табысталған бүгінгі оқиға — тек статистикадағы бір жол ғана емес. Бұл — ондаған баланың бастауыш мектепке жақын тұратыны, ондаған ананың таңертең ас пісіретін өз асханасы болатыны, ондаған отбасының болашаққа деген сенімі нығаятыны дегенді білдіреді. Мемлекеттік тұрғын үй бағдарламаларының нақты адам тағдырларына тигізетін оң ықпалы осындай — ол сандармен ғана өлшенбейді, адамдардың жүзіндегі қуанышпен де өлшенеді.