Қаратау ауданында кешенді тексеру: басшылық нақты міндеттер қойды

Қаратау ауданының аумағын аралау барысында жергілікті басшылық бірқатар маңызды нысандарды тексеріп, анықталған кемшіліктер бойынша жауапты мамандарға нақты тапсырмалар берді. 12 қыркүйек 2026 жылы өткен бұл шара ауданның санитарлық жағдайын, абаттандыру жұмыстарын және инфрақұрылым нысандарын бақылауға алуды мақсат еткен кешенді іс-шараның бір бөлігіне айналды. Аудан басшылығы орын алған мәселелерді кезең-кезеңімен шешуге кірісуге бекем ниет білдіреді.
Қаратау — Түркістан облысының Байдібек ауданында орналасқан, өзіндік тарихы мен экономикалық маңызы бар қала. Қала тарихи жағынан тау-кен өнеркәсібімен, атап айтқанда фосфорит өндірісімен тығыз байланысты. Кеңес дәуірінде ауыр өнеркәсіптің ошағына айналған Қаратау бүгінде жаңа даму жолын іздестіруде. Халқының саны шамамен 50 мың адамды құрайтын бұл қалада инфрақұрылымды жаңарту мен тұрғындардың тұрмыс сапасын арттыру мәселесі жыл өткен сайын өткірлене түсуде. Дәл осы себепті басшылықтың кезекті тексеру сапары жергілікті қоғамдастық тарапынан ерекше назармен қабылданды.
Аралау барысында басшылық назарын аударған басты мәселелердің бірі — санитарлық тазалық пен коммуналдық шаруашылықтың жағдайы болды. Аудан орталығының бірқатар аймақтарында қалдықтарды уақтылы шығарып тастамау, контейнерлік алаңдардың реттелмеген күйде тұруы және жасыл аймақтардың дұрыс күтілмеуі айқын байқалды. Абаттандыру жұмыстарының артта қалуы туралы мәселе жылдар бойы көтеріліп келгеніне қарамастан, бүгінге дейін жүйелі шешімін таппай отырғаны сыналды. Ауданның жауапты мамандары анықталған кемшіліктер бойынша есеп беруге міндетті екені тексеру сапарының қорытындысында ерекше атап өтілді.
Жергілікті тұрғын, 54 жасар Дүйсенбі Оразов бұл тексеру туралы өз ойын жасырмады: «Біз жыл сайын осындай тексерулердің өтетінін көреміз. Маңыздысы — одан кейін нақты өзгеріс болу керек. Көшелеріміздің жағдайы, жол жамылғысы, тұрғын үйлердің маңындағы аулалар — бәрі де жедел назар аударуды қажет етеді. Тұрғындар уәдені емес, нақты нәтижені күтеді», — деді ол. Тұрғын халықтың мұндай пікірі жергілікті жерде кездейсоқ емес екенін мамандар да мойындайды, себебі ауданның инфрақұрылымдық мәселелері ондаған жылдар бойы жинақталып, бүгінде шешімді қажет ететін тетігіне жеткен.
Аудан инфрақұрылымы жағдайын талдаған сарапшылар бірқатар маңызды тұжырым жасайды. Облыстық деңгейде жұмыс істейтін коммуналдық шаруашылық маманы Серік Бекенов: «Қаратау сынды ауданда инфрақұрылымды жаңарту үшін, ең алдымен, жоспарлы және жүйелі тәсіл қажет. Жыл сайынғы «жамау» жұмыстары мәселені шешпейді. Су құбыры желілері, жылу беру жүйесі, жол жамылғысы — бұлардың барлығы кешенді реконструкцияны талап етеді», — деп атап өтті. Оның айтуынша, бюджет қаражатын тиімді бөлу және жергілікті мамандардың кәсіби деңгейін арттыру — ең алдымен шешілуі тиіс басым бағыттар болуы керек. Статистикаға сүйенсек, Қазақстандағы ұсақ қалалардың 60 пайызында инфрақұрылымның тозу деңгейі орта есеппен 40–65 пайызды құрайтыны белгілі, ал Қаратаудың бұл көрсеткіші де осы шеңберден шықпайды.
Тексеру сапарының маңыздылығын арттыратын тағы бір фактор — мемлекеттің жалпы саясатымен үндестігі. Қазақстан Президентінің «Әділетті Қазақстан» бағдарламасы аясында аймақтардың дамуына ерекше мән берілуде. Осы бағдарлама шеңберінде шағын және орта қалаларды жаңарту, олардың инфрақұрылымын заманауи талаптарға сай жетілдіру — мемлекеттік басымдық ретінде белгіленген. Дәл осы контексте Қаратау ауданының басшылығы жүргізген тексеру жоғарыдан берілген бағытты жергілікті деңгейде іс жүзінде орындаудың бір көрінісі деп бағалауға болады. Бюджеттік бағдарламаларды тиімді пайдалану мен есептілікті күшейту — ауданның алдағы уақытта жақсы нәтиже көрсетуіне мүмкіндік береді деген үміт бар.
Ауданның жауапты лауазымды тұлғаларының бірі, атауын жария етпеуді сұраған маман, жауапкершілік мәселесіне қатысты жан-жақты пікір айтты: «Тексеру нәтижесінде берілген тапсырмалар хаттамаға тіркелген. Орындалмаған жағдайда тиісті шаралар қолданылатын болады. Бұл жолғы бақылаудың ерекшелігі — жауапкершілік механизмін нақтылап, кімнің, не үшін, қашанға дейін жауапты екенін айқындауда», — деді ол. Бұл сөздер ауданда есептілік жүйесін нығайтуға деген жаңа серпін бар екенін аңғартады.
Тарихи тәжірибеге жүгінсек, Кеңес Одағынан мұраға қалған шағын өнеркәсіп қалаларының инфрақұрылымын жаңарту мәселесі Қазақстан үшін жаңалық емес. 1990 жылдардың экономикалық дағдарысы кезінде жергілікті бюджеттер күрт азайып, коммуналдық инфрақұрылымды ұстап тұру мүмкіндігі шектеліп қалды. Нәтижесінде мәселе буынан буынға көшіп, бүгінде «жинақталған борыш» түрінде алдымызда тұр. Алайда соңғы жылдары мемлекеттің аймақтық дамуға бөлетін қаражаты айтарлықтай артқаны белгілі. Тек 2024–2025 жылдары аймақтық инфрақұрылымды дамытуға бөлінген мемлекеттік инвестиция 30 пайызға өскені ресми деректерде тіркелген.
Қаратау ауданының болашағы тікелей осы аралаудың нәтижесіне, берілген тапсырмалардың орындалу дәрежесіне байланысты. Тұрғындар мен сарапшылар бірауыздан: нақты өзгеріс тек қана жоспар мен бақылау арқылы емес, жергілікті басшылықтың саяси еркі мен тиімді іс-қимылы арқылы жүзеге асады деп санайды. Алда — бекітілген тапсырмалар бойынша орындалу мерзімдерін қатаң бақылау, санитарлық жағдайды жақсарту, жол инфрақұрылымын реттеу және абаттандыру жұмыстарын жандандыру. Осынау күрделі, бірақ шешімді мәселелердің іс жүзіндегі нәтижесі ауданның тұрғындары үшін нағыз сынақ болмақ.