Шымкент таза қала атанғысы келеді: тазалық жұмысы жүйеге түсті

19 қыркүйек 2026 жылы Шымкент қаласы бойынша санитарлық тазалау жұмыстарының жаңа кезеңі туралы ресми мәліметтер жарияланды. Қала әкімдігінің хабарлауынша, қоғамдық орындарды жуу мен тазалау жұмысы бүгінде толыққанды жүйеге келтіріліп, тәулік бойы үздіксіз жүргізіліп келеді. Бұл шара қала тұрғындары мен сарапшылар арасында оң пікір тудырып, Шымкенттің санитарлық мәдениетін арттыруға жасалған нақты қадам ретінде бағалануда.
Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы әрі республикалық маңызы бар мегаполис. Халық саны 1,2 миллионнан асатын бұл қала соңғы жылдары қарқынды дамып, іргесін кеңейтуде. Алайда урбанизацияның жылдамдауы бірқатар мәселелерді де алып келді: қоғамдық орындардағы ластану деңгейінің артуы, коммуналдық инфрақұрылымға жүктеменің күшеюі, тұрғындардың санитарлық жағдайға қатысты шағымдарының көбеюі. Осы аясында қала билігі 2025 жылдан бастап тазалық жұмыстарын жаңа деңгейге шығарудың кешенді бағдарламасын іске қоса бастады. Бүгінгі хабарламалар сол бағдарламаның тікелей жалғасы болып табылады.
Ресми мәліметтерге сәйкес, күнделікті тазалық жұмысына арнайы 15 техника жұмылдырылған. Бұл машиналар түнгі сағат екіден таңғы сағат сегізге дейін жұмыс істейді — яғни тұрғындар ұйықтап жатқан кезде қала жуылып, тазаланады. Осындай кесте таңдауы кездейсоқ емес: күндіз жол қозғалысы қарқынды болғандықтан, ірі техниканың жұмыс тиімділігі айтарлықтай төмендейді. Түнгі тазалық жұмысы қала ішіндегі кептелісті болдырмай, максималды аумақты қамтуға мүмкіндік береді. Коммуналдық шаруашылық бөлімінің маманы Ержан Сейткалиевтің айтуынша, «осы кестеге көшкеннен кейін таза тазаланатын аумақтың ауданы 40 пайызға ұлғайды, ал жанар-жағармайға кететін шығын айтарлықтай азайды».
Аялдамаларды жуу жұмысы да жеке бағыт ретінде бөлінген. Екі арнайы техника мен алты жұмысшыдан тұратын топ аптасына екі рет барлық аялдамаларды аралап, жуып-тазалап шығады. Қала бойынша 300-ден астам автобус аялдамасы бар екенін ескерсек, бұл жұмыстың ауқымы мен күрделілігі айқын болады. Аялдамалар — жұртшылықтың ең жиі жинақталатын орындарының бірі. Коронавирус пандемиясынан кейін санитарлық нормаларға қоғамның назары арта түскені белгілі. Сондықтан аялдамаларды тұрақты тазалап отыру — тек эстетикалық талап емес, халық денсаулығына қатысты маңызды шара. «Адамдар күн сайын осы аялдамаларда тұрады, балаларын ертіп жүреді. Таза аялдама — таза қала бейнесінің бір бөлігі», — дейді Шымкент тұрғыны, екі балалы ана Гүлнар Нұрланова.
Абай саябағы мен Аналар аллеясы сияқты халық көп жиналатын демалыс аймақтары айына екі рет арнайы жуылады. Бұл — ерекше назар аударуды қажет ететін нысандар, өйткені жазда мұнда мыңдаған адам демалады, ал мерекелер мен іс-шаралар кезінде сан одан да арта түседі. Абай саябағы — Шымкенттің тарихи жүрегі, ал Аналар аллеясы қаланың рухани символдарының біріне айналған. Осы орындардың таза болуы тек гигиена мәселесі ғана емес, сонымен қатар қала тұрғындарының мақтанышы мен өз ортасына деген сүйіспеншілігін арттыратын фактор. Қала сәулетшісі Мейіржан Қасымов: «Саябақтың тазалығы — ол сол жерге деген сыйластықтың белгісі. Адамдар таза жерді аялайды, ластамауға тырысады. Бұл — психологиялық тұрғыдан да маңызды» деп атап өтті.
Тағы бір назар аудартатын тұс — саябақтарда орнатылған ескерткіштерді айына бір рет кешенді тазалау. Қала бойынша ондаған ескерткіш пен мемориалдық кешен бар. Олардың дұрыс күтімде болуы — тарихи жадыны сақтаудың міндетті шарты. Тозу, ластану, бояу сөнуі — мұның бәрі уақтылы тазалаумен алдын алуға болатын мәселелер. Мәдениет департаментінің өкілі Айгүл Темірханова бұл бастаманы «коммуналдық жұмыс пен мәдени мұраны қорғаудың ұштасуы» ретінде бағалай отырып, келешекте ескерткіш тазалаудың жиілігін арттыру мәселесі де қаралып жатқанын жеткізді.
Экологтар мен денсаулық сақтау мамандары бұл жұмыстарды оң қарсы алуда. Медицина ғылымдарының кандидаты, гигиенист Сабира Жақсыбекова тазалық пен аурушаңдық арасындағы тікелей байланысты атап өтті: «Зерттеулер дәлелдегендей, қоғамдық орындардағы санитарлық жағдайды жақсарту жедел ішек инфекциялары мен респираторлық аурулардың таралуын айтарлықтай азайтады. Тазалық — бұл эстетика ғана емес, превентивті медицина». Сонымен қатар экологтар тазалыққа пайдаланылатын жуу құралдарының экологиялық қауіпсіздігіне де назар аударып, биыл Шымкент коммуналдық қызметтері экологиялық таза дезинфекциялаушы заттарға толық көшкенін растады.
Шымкенттің бұл тәжірибесі республика деңгейінде де назар аударуда. Астана мен Алматыда ұқсас жүйелер бұрыннан жұмыс істесе де, аймақтық орталықтарда жүйелі тазалықтың қалыптасуы — жаңа тенденция. Қазақстанда «Таза қала» ұлттық бастамасы аясында 2025–2030 жылдарға арналған коммуналдық реформа жоспары бекітілген болатын. Шымкенттің қадамдары осы жоспардың жергілікті деңгейде нәтиже беріп жатқанын көрсетеді. Тұрғындардың арасында өткізілген сауалнамаға сәйкес, олардың 78 пайызы соңғы алты айда қала тазалығының жақсарғанын байқағанын айтқан. Бұл — биліктің санитарлық саясатына берілген халықтың нақты бағасы. Қала әкімі орынбасары Болат Дүйсенов: «Тазалық — тек коммуналдық мәселе емес, ол қала мәдениетінің айнасы. Біз Шымкентті Орталық Азияның ең таза қалаларының біріне айналдыруды мақсат тұтамыз» деген.