Шымкент тұрғындарының дауысы: Абай ауданындағы кездесу нені көрсетті?

Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков 19 қыркүйек 2026 жылы есепті кездесулердің қорытынды күнінде Абай ауданының тұрғындарымен көшпелі кездесу өткізді. Асар, Ынтымақ, Ынтымақ-2 және Жайлау шағынаудандарының тұрғындары жиналып, өздерін толғандырған мәселелерді тікелей қала басшысына жеткізді. Бұл кездесу жай ғана есеп беру рәсімі емес, мегаполистің тынысын, тұрғындарының үмітін және болашаққа деген сенімін айқындаған маңызды диалог болды.
Шымкент — Қазақстанның республикалық маңызы бар үшінші қаласы. Соңғы он жылда қала халқы қарқынды өсті: бүгінгі таңда мұнда бір миллионнан астам адам тұрады. Урбандалу процесі жылдам жүрген сайын инфрақұрылымға деген қысым да арта береді. Абай ауданы осы өсудің ең белсенді орталықтарының бірі — жаңа шағынаудандар жылдан жылға кеңейіп, тұрғын үй массивтері салынып жатыр. Алайда инфрақұрылымның дамуы халықтың өсу қарқынымен әрдайым ілесе бермейді. Дәл осы қайшылық кездесу барысындағы пікірталастардың өзегіне айналды.
Тұрғындар көтерген мәселелер өте нақты әрі өмірлік маңызды болды. Баспана кезегіне тұру, газ желісіне қосылу, ескірген механикалық есептегіштерді заманауи электрондық жүйелерге ауыстыру — бұлардың барлығы күнделікті тіршілікке тікелей әсер ететін сұрақтар. «Біз газ есептегішімізді ауыстыруды үш жылдан бері күтіп жүрміз. Шаруашылықты жүргізу қиын, шығынды дұрыс есептей алмаймыз», — деді Ынтымақ шағынауданының тұрғыны Гүлнар Сейтқалиева. Оның сөзі залдағы жиналғандардың жалпы көңіл-күйін айқын бейнеледі. Ауладарды абаттандыру және көгалдандыру мәселесі де жиі айтылды — қалалық ортаның эстетикасы мен экологиясы тұрғындар үшін артық мәселе емес, өмір сапасының ажырамас бөлігіне айналып отыр.
Білім беру және қоғамдық қауіпсіздік инфрақұрылымының жетіспеушілігі де маңызды тақырып болды. Тұрғындар мектептердің, балабақшалардың және учаскелік полиция пункттерінің жеткіліксіздігін атады. Қалалық статистикаға сүйенсек, Абай ауданындағы мектептердің толымдылығы нормадан 20–30 пайызға асады, ал кейбір балабақшаларда кезек бірнеше жылға созылып жатыр. Бұл — тек сандық мәселе емес, балалардың сапалы білім алу мүмкіндігіне, ата-аналардың еңбек белсенділігіне тікелей ықпал ететін жүйелік проблема. «Балама орын таба алмай жұмысқа шыға алмаймын. Балабақша кезегі үш жылдан асты», — деп үн қатты Асар шағынауданының тұрғыны Айнұр Бекова. Осы мәселелерге жауап ретінде әкім Асар шағынауданында Мәдениет үйін, сондай-ақ №89, №90 және №95 мектептеріне қосымша корпустар салу жоспарланғанын жеткізді. Жаңаталап пен Бозарық тұрғын алаптарында учаскелік полиция пункттері ашылады деп хабарланды — бұл шара тұрғындардың қауіпсіздікке деген алаңдаушылығын жеңілдетуге бағытталған.
Кездесуде азаматтардың әлеуметтік қамсыздандырылуы, саябақтар мен гүлзарларды күтіп-ұстау, жолдарды кеңейту, кәріз желілерін жүргізу сияқты тақырыптар да қамтылды. Бұл мәселелер бір-бірімен тығыз байланысты: дамыған кәріз желісінсіз жаңа шағынаудандарды тұрақты жұмыс істейтін тіршілік кеңістігіне айналдыру мүмкін емес. Қалалық инфрақұрылым саласындағы сарапшы Марат Дүйсенов бұл жайлы: «Шымкент халқының өсуін ескерсек, алдағы бес жылда инфрақұрылымға жұмсалатын инвестицияны кемінде екі есе арттыру қажет. Әйтпесе өскелең қалада тірлік сапасы кері кетеді», — деп пікір білдірді.
Әкім Ғабит Сыздықбеков тұрғындардың барлық өтінішін назарға алатынын, бірақ кейбір мәселелерді шешу үшін қосымша қаржыландыру, жобалық шешімдер және уақыт қажет екенін айтты. Жұмыс қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкес жалғасатыны ескертілді. Бұл ретте әкімнің тағы бір мәнді тұжырымы назар аударды: қалалық ортаның жағдайы тек мекемелер жұмысына ғана емес, тұрғындардың өз мінез-құлқына да тікелей байланысты. «Тазалық пен тәртіп — бұл жеке жауапкершілік. Әр тұрғын өз ауласына, өз көшесіне иелік сезімімен қарауы тиіс», — деді ол. Бұл сөздер кейбіреулер тарапынан жылы қабылданса, ал бөлігі оны жауапкершілікті халыққа аударудың белгісі ретінде де бағалады.
Есепті кездесулер форматы Қазақстанда ондаған жылдан бері қалыптасқан дәстүр. Алайда оның тиімділігі жиі сынға алынып келеді: уәделер берілгенімен, кейін есептілік жеткіліксіз болады деген пікір қоғамда кең тараған. Осы тұрғыдан алғанда Шымкент тәжірибесі де маңызды сынақ алдында тұр — айтылған міндеттемелер қаншалықты орындалады, соны уақыт көрсетеді. Абай ауданының белсенді тұрғыны Серік Омаров: «Кездесулер болады, уәделер айтылады. Бірақ бізге нақты мерзімдер мен жауапты тұлғалар керек. Сонда ғана диалогтың мәні болады», — деп өз ойын ашық айтты.
Шымкенттегі бұл кездесу Қазақстанның ірі қалаларындағы жергілікті басқарудың алдындағы кең ауқымды сынды да көрсетті. Халық санының өсуі, тұрғын үй мен инфрақұрылымға деген сұраныстың артуы, азаматтардың өз талаптарын ашықтан-ашық білдіру белсенділігінің жоғарылауы — мұның барлығы билік пен қоғам арасындағы диалогтың сапасын жаңа деңгейге шығаруды талап етеді. Абай ауданының тұрғындары дауысын жеткізді. Енді сол дауысқа сай іс-қимыл жасау — уақыттың парызы.