Шымкент тұрғындары: қала мәселелері шешімін күтуде

Шымкент қаласының Әл-Фараби ауданында өткен аким кездесуі тұрғындар мен биліктің арасындағы диалогтың маңыздылығын тағы бір мәрте айқын көрсетті. 2026 жылдың 21 қыркүйегінде өткен бұл жиын барысында қала тұрғындары жинақталған мәселелерді ашық айтып, жауапты органдардан нақты шешім талап етті. Қоғамдық көлік кестесінің ыңғайсыздығынан бастап, балалар алаңдарының жеткіліксіздігіне дейінгі сан алуан мәселелер тізбегі биліктің назарына жеткізілді.
Шымкент — Қазақстанның үш миллионға жуық тұрғыны бар республикалық маңызы бар қаласы. Соңғы жылдары қала халқының қарқынды өсуіне байланысты инфрақұрылымдық мәселелер бұрынғыдан да өткірлене түсті. Статистика комитетінің деректеріне сүйенсек, Шымкент бойынша жыл сайын тұрғын үй қорының 3–4 пайызға ұлғаюы байқалады, алайда қоғамдық инфрақұрылымның дамуы осы қарқыннан едәуір артта қалып отыр. Дәл осы алшақтық Әл-Фараби ауданы тұрғындарының да негізгі шағымдарының өзегін құрайды.
Кездесуде ерекше орын алған мәселе — мектеп оқушыларының қоғамдық көлікке деген қолжетімділігі. Ата-аналар автобус кестесінің ыңғайсыздығы балалардың мектепке баруын қиындатып жатқанын алаңдаушылықпен жеткізді. «Балаларымыз ерте таңнан жол жүріп, сабаққа кешігіп барады. Бұл тек уақыт мәселесі емес, қауіпсіздік мәселесі», — деді кездесуге қатысқан ата-аналардың бірі. Шынында да, шет аудандарда тұратын оқушылардың жаяу жүруге мәжбүр болуы — жол қозғалысы қауіпсіздігі тұрғысынан да, педагогикалық тиімділік тұрғысынан да алаңдатарлық жағдай.
Қоғамдық көліктен басқа, тұрғындар жолдардағы бейнебақылау камераларының жеткіліксіздігіне де назар аударды. Аудандағы жол-көлік оқиғаларының санын азайту мақсатында қосымша камералар орнату қажеттілігі бірнеше тұрғын тарапынан қолдау тапты. Қала полициясының алдыңғы жылдардағы есептеріне сүйенсек, бейнебақылаумен жабылмаған учаскелерде жол-көлік оқиғалары орташа есеппен 40 пайызға жиі тіркеледі. Бұл деректер камера санын ұлғайту бастамасының негізделгенін дәлелдейді.
Тұрғындардың тағы бір маңызды өтініші — жаңа балалар алаңдарын салу және бұрынғыларын жөндеу. Урбанистика сарапшысы Ғалым Бекқалиевтің пікірінше, «Шымкент сияқты жедел өсіп жатқан қалалар үшін бір тұрғынға шаққандағы жасыл аймақтар мен ойын алаңдарының нормативтік мөлшерін сақтау аса маңызды. Бүгінгі таңда Әл-Фараби ауданының кейбір микрорайондарында балалар алаңдары жоқ немесе авариялық күйде тұр». Бұл мәселе тек эстетикалық сипатта емес: балалардың физикалық белсенділігі мен психологиялық дамуы үшін қауіпсіз ойын кеңістіктері өміршең қажеттілік болып табылады.
Кездесуде айтылған тағы бір мәселе — қоғамдық орындардағы дәретхана инфрақұрылымының тапшылығы. Бұл мәселе Қазақстанның басқа ірі қалаларында да өзекті болып қалып отыр. Алматы мен Астанада жүргізілген зерттеулер бойынша, қоғамдық жерлердегі дәретхана жеткіліксіздігі — тұрғындардың қала сапасын бағалауда алғашқы ондыққа кіретін наразылық факторларының бірі. Шымкент үшін де бұл мәселе өзектілігін жоймаған.
Аудан тұрғыны, жергілікті белсенді Айгүл Сейтқалиқызы кездесу қорытындысына орай пікірін бөлісті: «Біз осы мәселелерді бірнеше жылдан бері айтып келеміз. Бұл жолғы кездесуде аким назар аударды, жауапты қызметтерге тапсырма берілді. Енді нәтижесін күтеміз. Биліктің сөзі мен ісі сәйкес келсе — тұрғындардың сенімі де арта түседі». Бұл сөздер тұрғындардың кездесуге деген сенімін де, биліктен нақты іс-қимыл күтетінін де айқын аңғартады.
Жергілікті өзін-өзі басқару тәжірибесінің тұрғысынан алсақ, акимдердің тұрғындармен кездесу форматы Қазақстанда 2000-жылдардан бастап белсенді дамып келе жатыр. Алайда сарапшылар бұндай кездесулердің тиімділігі тек диалог деңгейінде қалып қоймай, нақты шешімдер мен мерзімдерге байланысты болуы тиіс деп санайды. Мемлекеттік басқару саласындағы зерттеуші Нұрлан Жақыпбеков атап өткендей, «Тұрғын өтініштерін тіркеп, орындалу мониторингін жүргізетін ашық цифрлық платформа болған жағдайда биліктің есептілігі де, тұрғындардың сенімі де күшейеді».
Кездесу нәтижесінде жауапты қызметтерге барлық өтініштерді қарастырып, шешу жолдарын анықтауға тапсырма берілді. Қала басшылығының бұл бастамасы жергілікті проблемаларды жүйелі шешуге ұмтылысты танытады. Тұрғындар тарапынан белсенді азаматтық ұстаным байқалуы — ол өзі демократиялық мәдениеттің қалыптасу белгісі. Маңызды мәселе бір ғана: берілген тапсырмалар іс жүзінде орындалып, нәтижесі тұрғындарға уақытылы хабарланып отырса — Әл-Фараби ауданы тұрғандарының тіршілік сапасы нақты жақсарады. Шымкенттіктер осы нәтижені күтіп отыр.