Шымкент әлемге есігін айқара ашты: халықаралық баспасөз туры қаланың туристік әлеуетін паш етті

24 қазан 2026 жыл. Оңтүстік Қазақстанның ірі орталығы Шымкент қаласы бүгін тағы бір рет халықаралық назардың нысанына айналды. Әлемнің түкпір-түкпірінен жиналған 40 шетелдік журналист пен блогер қала тарихымен, қазақ халқының мәдени мұрасымен және оңтүстік өңірдің туристік мүмкіндіктерімен таныса бастады. Бұл шара Шымкентте өткізілетін халықаралық баспасөз турының тарихында төртінші рет ұйымдастырылып отыр — және әр жыл сайын оның ауқымы мен мәртебесі арта түсуде.
Баспасөз туры — бұл жай ғана қонақтар топтамасы емес. Бұл Қазақстанның өзін дүниежүзілік туризм картасына енгізуге деген саналы және жүйелі ұмтылысының нәтижесі. Елімізде туристік саланы дамыту мемлекеттік басымдық ретінде жылдан жылға күшейіп келеді. Қазақстанның туризм комитеті мәліметтері бойынша, 2025 жылы елімізге келген шетелдік туристер саны алдыңғы жылмен салыстырғанда 18 пайызға өскен. Ал Шымкент қаласы — халық санынан туристік инфрақұрылымына дейін — осы өсімнің ең белсенді іске асырушы тірегіне айналып отыр. Шымкенттің өзі 2018 жылы республикалық маңызы бар қалалар қатарына кіргеннен бері жаңа серпінмен дамып келеді, сондықтан оның туристік брендін халықаралық деңгейде таныту стратегиялық мақсатқа айналды.
Биылғы баспасөз турының ең бір назар аударарлық қатысушыларының бірі — Түркиядан келген 24 жастағы журналист Энес Шаһин. Жас маман Қазақстанға алғаш рет келген болса да, оның мұнда деген қызығушылығы терең тамырлы. Энес Шаһин: «Бұл менің Қазақстанға да, Шымкентке де алғашқы сапарым. Мен адам ретінде де, журналист ретінде де көшпенді халықтың өмірі мен тарихына өте қызығамын. Түркия тұрғындарына қазақ киіз үйінің элементтері, ұлттық өрнектер және олардың арғы аталарымызбен байланысы туралы айтып беркім деймін» деді. Журналисттің бұл сөздері тегін айтылмаған. Түркия мен Қазақстан — екі түркі тілдес халық, ортақ тарихи тамыры бар, тілдес, рухтас екі ел. Энес сияқты жас журналистердің осы байланысқа деген ынтасы екі халық арасындағы мәдени дипломатияның тірі дәлелі болып табылады.
Баспасөз тобының бағдарламасы аса бай болды. Қонақтар Шымкенттің тарихи ескерткіштерімен және оңтүстік өңірдің мәдени орындарымен танысты. Оларға қазақ халқының өткені мен мәдени мұрасы туралы кешенді баяндама ұсынылды. Ерекше қызығушылық тудырған — дәстүрлі қазақ киіз үйінің құрылымы мен рәмізді мәні. Журналистер киіз үйдің әр элементінің терең мағынасын, оны тігу өнерін, ішкі безендіруінің ата-бабаларымыздың дүниетанымымен байланысын тікелей тәжірибе арқылы ұғынды. Сонымен бірге ұлттық өрнектердің тілі, садақ ату өнері сынды дәстүрлі іс-шаралар да бағдарламаға кіргізілген болатын. Мемлекеттік мәдениет және туризм министрлігінің өкілі Жандос Мәмбетов пресс-конференцияда: «Шымкент — тек оңтүстіктің қақпасы емес, бұл қазақ өркениетінің тірі музейі. Мұнда тарих тас қабырғаларда ғана емес, халықтың жүрегінде сақталған» деп атап өтті.
Бағдарламаға «Ордабасы» футбол клубының матчына қатысу да кіргізілуі туристік имиджды жаңғырту тұрғысынан символдық мәнге ие. Спорт пен мәдениетті бірге ұсыну — заманауи туризмнің жаңа трендіне сәйкес келетін тәсіл. Футбол — халықаралық тіл, ол шекараны білмейді. Шетелдік журналист Шымкенттің тек ежелгі тарихы бар ғана емес, сонымен бірге өздерінің жергілікті клубтарын жандарынан артық сүйетін жанкүйерлері бар тірі, пульсі соғып тұрған қала екенін көреді — бұл оқырман мен аудиторияға берер образ мүлдем басқаша.
Шымкент баспасөз турының ерекшелігі — ол жыл сайын жаңа тақырып пен жаңа ракурспен ұйымдастырылуында. Бірінші жылдары негізгі акцент тарихи орындарға жасалса, кейінгі турларда гастрономиялық туризм, қолөнер, экотуризм мәселелері де қамтылды. Биылғы тур мәдени дипломатия мен халықтар арасындағы диалогқа ерекше мән берді. Шымкент қалалық туризм департаментінің директоры Зарина Байжанова: «Шетелдік журналист біздің қаламыз туралы жазған бір материал он мың туристік буклеттен мықтырақ жарнама жасайды. Себебі ол — тікелей тәжірибеден туған шынайы сөз» деп тұжырымдады.
Алдағы уақытта осы баспасөз турының нәтижелерінен не күтуге болады? Сарапшылардың пікірінше, халықаралық медиада Шымкент туралы жарияланатын материалдар 2027 жылғы туристік сезонда қалаға келушілер санын айтарлықтай арттыруы мүмкін. Орталық Азия туризмін зерттеуші Алматы мектебінің сарапшысы Бейбіт Сейткали бұл процеске оптимистік бағалау береді: «Шымкент туризмі соңғы бес жылда сапалы секіріс жасады. Халықаралық назардың ұлғаюы бұл секірісті тіпті жеделдетеді. Ең бастысы — осы екпінді тоқтатпай, тұрақты бағдарлама ретінде жалғастыру». Шынында да, Қазақстан — тек жер асты байлықтарымен емес, сонымен бірге адамдарын тәрбиелеп шыққан даласымен, тарихымен, өнерімен де дүниені таң қалдыра алатын ел. Шымкентте өткен халықаралық баспасөз туры осы шындықты тағы бір мәрте дәлелдеді.