Шымкентте 30 отбасы баспанаға ие болды: Әлеуметтік тұрғын үй бағдарламасы жемісін беруде

28 қазан 2026 жыл. Шымкент қаласында тарихи маңызды оқиға болды — 30 отбасы өз пәтерлерінің кілттерін алды. Бозарық және Асар-2 шағын аудандарындағы көп қабатты үйлерде орналасқан бұл тұрғын үйлер кейіннен сатып алу құқығымен жалға берілді. Еліміздің оңтүстік өңірінде тұрғын үй мәселесінің шешіліп жатқандығы — жалпы қазақстандық тұрғын үй саясатының маңызды бір буыны ретінде бағаланып отыр.
Шымкент әкімі Ғабит Сыздықбеков жаңа тұрғын үй иелеріне кілттерді өз қолымен табыс етті. Рәсімге қатысқан отбасылар арасында мүгедектігі бар азаматтар, мүгедек балаларды тәрбиелейтін ата-аналар, көп балалы және толық емес отбасылар, Ұлы Отан соғысы ардагерлеріне теңестірілген азаматтар, сондай-ақ жетім балалар мен ата-ана қамқорлығынсыз қалған жастар бар. Пәтерлер барлық қажетті инженерлік коммуникацияларға қосылып, қоныс аударуға толықтай дайын күйінде тапсырылды.
Шымкент қаласының тұрғын үй мәселесі соңғы он жыл ішінде өткір сипат алып келеді. Республикалық маңызы бар қала мәртебесін 2018 жылы алған Шымкент халқы жыл санап өсіп, бүгінгі таңда 1,2 миллионнан асқан. Халықтың тез өсуі тұрғын үй нарығында сұраныс пен ұсыныстың арасындағы алшақтықты тудырып, бюджеті шектеулі отбасылардың баспана мәселесін шешуін қиындатып отыр. Осы мәселені шешу мақсатында мемлекет "Нұрлы жер" бағдарламасы аясында жалға беру тұрғын үйін салуды ұлғайтып, кейіннен сатып алу тетіктерін кеңейтуде. Шымкенттегі Бозарық пен Асар-2 аудандары осы бағдарламаның белсенді ошақтарына айналған.
"Бұл отбасылар жылдар бойы кезекте тұрды. Біреуі он жыл, екіншісі одан да көп уақыт күтті. Кілтті қолына алған сәтте көздерінен жас шыққанын көрдім — бұл жай ғана пәтер емес, бұл болашаққа деген үміт," — деді рәсімге қатысқан Шымкент қалалық мәслихатының депутаты Айнаш Бекова. Оның сөзі залда отырған меңгерушілер мен журналистердің жүрегіне тиді. Шынында да, кейіннен сатып алу құқығымен жалға беру тетігі — мүліктік мүмкіндігі шектеулі азаматтар үшін ипотекадан да қолжетімді жол ретінде бағаланады.
Кейіннен сатып алу құқығымен жалға беру механизмі Қазақстанда жеткілікті мол тарих жинаған. Бұл жүйе бойынша отбасы алдымен жалдамалы негізде пәтерде тұрып, белгіленген кезеңде оны өз меншігіне алу мүмкіндігіне ие болады. Ай сайынғы төлем нарықтық жалдау бағасымен салыстырғанда айтарлықтай төмен болатындықтан, бюджеті шектеулі отбасылар үшін бұл нұсқа ерекше тиімді. Тұрғын үй мамандарының бағалауынша, мұндай тетік арқылы пәтер алған отбасының ай сайынғы шығыны нарықтық ипотекамен салыстырғанда орта есеппен 30-40 пайызға аз болады. Бұл сандар Шымкент жағдайында ерекше маңызды, өйткені қаладағы жалдамалы пәтерлердің орташа бағасы соңғы үш жылда 25 пайызға өскен.
Тұрғын үй мәселесінің ең осал тобы болып табылатын жетім балалар мен мүгедектер үшін бұл бағдарлама өмірлік маңызға ие. Қазақстан бойынша тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтардың саны 600 мыңнан асады деген деректер бар. Оның ішінде ең ауыр жағдайдағылар — жетімдер мен мүгедектер. Шымкент мысалында бұл санаттардың кезектен тыс немесе басым тәртіппен пәтер алуы — мемлекеттің осал топтарға қолдауын күшейту бағытындағы шешімі екенін байқатады. "Мен он үш жыл кезекте тұрдым. Бүгін сол күттірген кілтті алдым. Балаларыма жылы үй беремін деген арманым орындалды," — деп айтты пәтер алушылардың бірі, үш баланың анасы Гүлнар Сейітова. Оның сөзі бағдарламаның тек сандық көрсеткіш емес, нақты адам тағдырларына тигізетін нәтижесін айқын бейнелейді.
Шымкент әкімдігі тұрғын үй бағдарламасын одан әрі жалғастыратынын мәлімдеп отыр. Алдағы уақытта кезекте тұрған азаматтар санын қысқарту мақсатында жаңа тұрғын үй кешендерін пайдалануға беру жоспарланған. Бозарық пен Асар-2 шағын аудандарындағы үйлер тек бастамасы — аймақта құрылыс жұмыстары тоқтаусыз жүргізілуде. Сарапшылардың болжамынша, Шымкент 2030 жылға дейін тұрғын үй кезегін 40 пайызға қысқартуға мүмкіндік алады, егер қаржыландыру ағымдағы қарқында жалғасса. Бұл — елеулі көрсеткіш, алайда оған жету үшін жыл сайын кемінде 500-600 пәтер тапсыру қажет деп есептеледі.
Жалпы алғанда, 30 отбасының кілт алу рәсімі — жай ғана символдық шара емес. Бұл Қазақстандағы тұрғын үй саясатының нақты адам өміріне ықпал ете алатынының айқын дәлелі. Мемлекет пен қоғамның бірлескен жауапкершілігі — осал топтарды баспанамен қамтамасыз ету — Шымкент тәжірибесінде өз жемісін беруде. Алдағы жылдар бұл бағытта одан да батыл қадамдар жасалады деген үміт бар. Себебі баспана — бұл жай ғана төрт қабырға мен шатыр емес, бұл қадір-қасиетпен өмір сүрудің, балаларды лайықты жағдайда тәрбиелеудің және болашаққа сеніммен қарауды мүмкін ететін негіз.