Шымкентте қолжетімді тұрғын үй мүмкіндіктері кеңейіп келеді

30 қазан 2026 жыл. Шымкент қаласында тұрғын үй мәселесін шешуде тағы бір маңызды қадам жасалды: кезектегі 30 отбасы жаңа пәтерлердің кілтін алды. Бұл оқиға — қаладағы тұрғын үй бағдарламасының жүйелі түрде жалғасып келе жатқанының айқын дәлелі. Жылдар бойы үй-жайды армандап күткен адамдар үшін бұл күн тек кілт алумен ғана емес, жаңа өмірдің бастауымен де тең.
Жаңа пәтер иелерінің бірі — Гаухар Усербаева. Оның өз тұрғын үйіне деген күтуі бүгін он жылмен өлшенеді. Екі баласымен бірге жалдамалы пәтерден пәтерге көшіп-қонып жүрген бұл ана ниеттерін ешқашан жоғалтпады. Асар-2 шағынауданынан берілген пәтерді Гаухар отбасымен бірге аралап шықты, бөлмелердің орналасуын, жарықтылығын, жайлылығын сезінді. «Маған пәтер өте ұнады. Жарық, жайлы — дәл армандағандай. Осы сезімді сөзбен жеткізу қиын», — деді ол. Бұл қарапайым ана сөздерінің артында — он жылдық сабырдың, тозығы жеткен жалдамалы тұрмыстың және ниеттің күші тұр.
Жаңадан берілген тұрғын үй объектілері қаланың Ақжайық, Бозарық және Асар-2 шағынаудандарында орналасқан. Тұрғын үй үйлері пайдалануға берілген және барлық қажетті инженерлік желілерге — сумен жабдықтауға, жылуға, канализацияға және электрге — толық қосылған. Кілт табыстау рәсіміне Шымкент қаласының әкімі Габит Сыздыкбеков тікелей қатысты. Мұндай рәсімдердің жоғары деңгейде өткізілуі — мемлекеттің тұрғын үй мәселесіне берген назарының тағы бір куәсі.
Қаланың тұрғын үй басқармасының міндетін атқарушы басшысы Копжан Тулебаев бағдарлама шеңберінде берілген тұрғын үйлердің сапасына қойылатын талаптар туралы да нақтылады. Оның айтуынша, мердігер ұйымдар анықталған құрылыс кемшіліктерін кепілдік мерзімі ішінде жою міндеттемесін алады. Кепілдік мерзімі — бес жыл. Бірақ аталмыш кепілдік тұрғындардың өз кінәсінен туындаған зақымдарға қолданылмайтыны да ескертілді. Тұрғындарды осы жайтпен алдын ала таныстыру — маңызды қадам, өйткені жаңа үй иелерінің арасында алғаш рет жеке тұрғын үйіне ие болған азаматтар да жеткілікті. «Кепілдік жүйесі — бұл жаңа тұрғындарды қорғаудың негізгі тетігі. Бес жыл ішінде мердігер барлық мәселелерді шешуге міндетті», — деп атап өтті Тулебаев.
Шымкентте тұрғын үйге деген сұраныс жылдан жылға артып келеді. Отбасы банкінің деректері бойынша, бүгінгі таңда Шымкент бойынша тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтардың саны 98 мыңнан асады. Бұл — жаппай қалалануды бастан өткеріп жатқан мегаполистің ерекше ауыртпалығы. Шымкент — Қазақстанның үш қаласының бірі болып ресми статусқа ие болғалы бері халық саны тез өсіп, тұрғын үй бағасы жоғарылап, кезек тіздемесі де ұлғайып келеді. Мамандардың бағалауынша, бұл жағдай тек рыноктық баспана-ғана шешімдермен оңталмайды — мемлекеттік бағдарламалар міндетті түрде жалғасуы керек. «Тұрғын үй мәселесі — бұл тек экономикалық мәселе емес, бұл әлеуметтік тұрақтылық мәселесі. Адам тұрақты баспанасы болмаса, ол еңбекке де, отбасына да, болашаққа да басқаша қарайды», — дейді қала дамуының тәуелсіз сарапшысы Ерлан Бейсенов.
2026 жылдың соңына дейін қалада барлығы 5 572 пәтер беру жоспарланған. Бүгінгі күнге дейін 4 058 пәтер иелері кілттерін алып үлгерді. Демек, қалған мерзімде тағы 1 514 пәтер тапсырылуы тиіс. Бұл — жоспардың жүзеге асырылу деңгейі 72 пайыздан асып тұрғанын білдіреді. Жаңа тұрғын үйді алуға үміткерлер арасындағы таңдама — кездейсоқ емес. Бағдарлама шеңберінде пәтер алған азаматтардың ішінде мүгедектер, көпбалалы және толық емес отбасылар, сондай-ақ бюджет саласының қызметкерлері бар. Мұндай топтар үшін нарықтық баға бойынша тұрғын үй сатып алу іс жүзінде мүмкін емес, сол себепті мемлекеттік қолдау оларға тікелей бағытталған.
Шымкенттегі тұрғын үй бағдарламасының тарихи тамыры терең. Қала тәуелсіздік жылдарынан бастап демографиялық қысыммен күресіп келеді. Оңтүстік өңіріндегі ең ірі мегаполис ретінде Шымкент еңбек іздеген халыққа үнемі тартымды болды. Жыл санап ауылдан қалаға ағылатын адамдар санының артуы тұрғын үй тапшылығын туғызды. 1990-2000 жылдардағы экономикалық дағдарыс кезеңінде мемлекеттік тұрғын үй бағдарламалары іс жүзінде тоқтаған болатын. Ол кезеңде кезекте тұрған тізімдер дерлік қатып қалды. Бүгін мемлекет бұл борышты өтеп келеді — кезек ілгері жылжып, отбасылар жаңа пәтерлерге бет бұруда.
Қала әкімдігінің мәліметіне сәйкес, тұрғын үй қорын дамыту және халықты қолжетімді баспанамен қамтамасыз ету жұмыстары алдағы жылдары да жалғасады. Бұл — тек саяси уәде ғана емес, нақты бюджеттік міндеттемелермен бекітілген бағыт. Болашақта бағдарламаны жаңа категориялар мен қаржы тетіктерімен толықтыру да қаралуда. Жаңа тұрғындар өздерін тұрмыстық қиындықтарға дайындайды — жөндеу, жиһаз, нарықтық шығын. Бірақ олардың барлығы үшін ең бастысы — өз есігінің ары жағында тасталған алғашқы адым.