Шымкенттегі әйелдер көрмесі: кәсіпкерлік рухты ояту

30 қазан 2026 жылы Шымкент қаласында өткен ерекше бір шара тіршілік ету мен өзін-өзі реализациялау мәселесін тағы да күн тәртібіне шығарды. Абай ауданында ұйымдастырылған кәсіпкер әйелдер көрмесіне 20-дан астам қатысушы өзінің ел назарын аудара алатын тауарлары мен бұйымдарымен келді. Қолдан жасалған кестелер мен зергерлік бұйымдар, тоқылған өнімдер, кептірілген жемістер — байырғы дәстүр мен заманауи сауда рухы осы бір алаңда табысты ұштасты. Іс-шара жай ғана сауда дүкенінің форматында өтпеді: ол — тіршіліктің ауыртпашылығын жеңіп, өз жолын тапқан нақты адамдардың нақты тарихтарына куә болған сәт.
Шымкент бүгінде Қазақстанның үш мегаполисінің бірі ретінде белсенді даму жолында. Бірақ урбандық өрлеу артында тұрмыстық жағдайы ауыр жандар, ерте зейнеткерлікке шыққан немесе жұмысын жоғалтқан тұлғалар, балалы жас аналар бар. Солардың арасындағы ең осал топ — экономикалық белсенділіктен шеттетілген немесе шеттетілу қаупі бар әйелдер. Дәл осы себепті Абай ауданының Әлеуметтік қолдау бөлімі бастамашыл болып, кәсіпкер әйелдерді бір шатырдың астына жиналған осы мерзімдік алаңды ұйымдастырды. Мақсат — жоқшылыққа мойынсұнбай, іске кіріскен және кірісуге ниеттенген ерлі-зайыптыларға, жалғызбасты аналарға, зейнеткерлерге нақты бағыт-бағдар беру болды.
Осы жиынның ең бір жүректі тарихы — Шаргуль Алимхановаға тиесілі. Зейнетке шыққаннан кейін қолөнерге беріліп, ұлттық кесте мен лоскуттық тігіс өнеріне жігермен кіріскен бұл ана тек өзі үшін ғана тырыспаған. Ол өткен жылы Медеу тауының баурайында ұйымдастырылған ірі дәстүрлі қолөнер акциясына атсалысты — ол шара Гиннестің рекордтар кітабына еніп, жұртты таңдандырды. Алайда Шаргуль Алимхановаға бұл жетістіктен де маңыздысы — үйінде отырып тапсырыс орындау арқылы кіші кәсіпкер ретінде өзін танытуы, сондай-ақ өз өнерін төрт қызына, жастарға тарату болды. "Менде өте көп тапсырыс бар, сол себепті өзімді шағын кәсіпкермін деп санаймын. Жастарды шабыттандырып, білгенімізді үйреткіміз келеді" — деді шебер. Бұл сөздер жай сауда ғана емес, буын жалғастығы мен рухани мұраны сақтаудың нышаны.
Абай ауданының Әлеуметтік қолдау бөлімінің басшысы Меруерт Ераликызы іс-шараның мәнін нақты атап өтті: мақсат — бизнес ашып, аяғынан тік тұра алған нақты әйелдердің үлгісін көрсету, сонымен бірге мемлекеттің қолдау шаралары туралы ақпаратты кең аудиторияға жеткізу. "Біз тек теориямен шектелмейміз. Мына залда тұрған қатысушылардың бірқатары дәл осындай бағдарламалар арқылы өз ісін бастады. Олар — тірі дәлел" — деп түсіндірді ол. Мемлекеттік кәсіпкерлікті қолдау бағдарламалары соңғы жылдары ауылдық және қалалық аймақтардағы жұмыссыздықты азайтуда маңызды рөл атқаруда. Бастама капиталына гранттар, несие бойынша жеңілдіктер, тегін оқыту семинарлары — мұның барлығы жеке адамның алдына жол ашуы мүмкін.
Көрмеде тауар сатып алу мен тамашалаудан бөлек, мамандардың тікелей кеңестері де ұйымдастырылды. Кәсіпкерлік, әлеуметтік қолдау, заңдық сауаттылық — осы үш бағыт бойынша мамандар жиылған қауымға жан-жақты ақпарат берді. Бұл — мерекелік алаң мен ақпараттық ресурс орталығының сәтті үйлесуі. Мұны ерекше маңызды ететін бір жайт бар: ел аумағындағы гендерлік теңсіздік мәселесі шешімін күтіп тұрған нақты проблема болып қала береді. Қазақстанда жыл сайын мыңдаған әйел экономикалық белсенділік деңгейі жоғары емес ортада өмір сүреді. Оларға мемлекеттік бағдарлама туралы хабардар болу мен сол бағдарламаға қол жеткізу арасындағы алшақтықты жою — осы кеңестердің негізгі міндеті болды.
Іс-шарада заң сауаттылығын арттыруға да ерекше назар аударылды. Полиция департаментінің тұрмыстық зорлық-зомбылықпен күрес бөлімінің басшысы Жаныл Спанова жиналған қауымға ықтимал қиын жағдайларда қайда хабарласу керектігін, қандай шаралар қолданылуы мүмкін екендігін түсіндірді. Бұл тақырыптың өзі бізге аталмыш шара жай ғана сауда алаңы ретінде қарастырылмағандығын аңғартады. Тұрмыстық зорлық-зомбылықты Қазақстанда жыл сайын мыңдаған шаңырақ бастан өткереді, ал жәбірленушілердің едәуір бөлігі — экономикалық тәуелді немесе ақпараттан шеттетілген жандар. Демек, кәсіпкерлікті дамыту мен заңдық сауаттылықты бірге ілгерілету — тек тәжірибелік емес, терең адамгершілік мән-мазмұнға ие тәсіл.
Ұйымдастырушылар іс-шараның жыл өткен сайын өсіп келе жатқандығын атап өтті. Бұрын жиын кіші форматта өтсе, биылғы жыл қатысушылар саны айтарлықтай артты. Алда — мұндай кездесулерді тұрақты өткізу жоспары бар. Бұл бастаманың перспективалы болатынына дәлел де жетерлік. Жекелеген мысалдар жиналып, бірін-бірі нығайта бастаса, ол бір уақытта қоғамдық мәдениетке айналады. Ал кәсіпкерлік белсенділігін, заң сауаттылығын, рухани өрлеуді бір уақытта ілгерілетудің өзі — жоғары деңгейдегі жергілікті билік пен азаматтық бастаманың сәтті үйлесуінің белгісі.
Шымкенттегі 20-дан астам әйел бұл жолы өнімдерін сата отырып, жалпы бір ортақ жауаптың жаршысына айналды: дамудың жолы ашық, мүмкіндік бар, тек оны табу керек. Ал мемлекеттің, аудандық әкімшіліктің міндеті — осы жолды нақты адамға нақты жағдайда жақындату. Бүгін аты аталған Шаргуль Алимханованың кесте-өрнектері, Меруерт Ераликызының ұйымдастырушылық жігері, Жаныл Спанованың ақпараттандыру жұмысы — осының бәрі Шымкенттің жай ғана мегаполис емес, адам тағдырына бет бұрған қала екендігінің дәлелі.