Жолдау міндеттері: Шымкенттегі өңірлік мамандану мен экожүйе мүмкіндіктері

Шымкентте өмір сүріп жатқан әрбір отбасы үшін қаладағы жұмыс орнының тұрақтылығы, балаларының өз қаласынан жақсы жұмыс табуы, шағын бизнестің өсуі күнделікті өмірдің басты мәселелері болып қала береді. Осы сауалдардың барлығы экономиканың қандай негізге сүйенетінімен тығыз байланысты. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында өңірлік мамандану мәселесіне айрықша мән беріп, әр аймақтың өз артықшылығына сүйеніп, тұрақты әрі әртараптанған экономика құруы қажеттігін атап өтті.
Жолдау тармағының өзегі қарапайым да маңызды ой: заманауи экономикалық модель бір ғана салаға немесе бір алып кәсіпорынға тәуелді болмауы тиіс. Президенттің пайымынша, нарықтағы баға құбылмалылығы немесе сұраныстың төмендеуі сияқты жағдайлар бір бағытқа байланған өңірдің әлеуметтік-экономикалық тұрақтылығына тікелей соққы бола алады. Сондықтан аймақтар моноқалалар мен шикізаттық тәуекелдерден біртіндеп алшақтап, өз күшті жақтарын негізге алған жан-жақты даму жолына түсуі керек.
Шымкент – республикалық маңызы бар қала, елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис, көп ұлтты әрі жас халқы бар шаһар. Мұндай қала үшін экономиканың әртараптануы ерекше мәнге ие. Халқы жас, еңбек ресурсы мол қалада жаңа жұмыс орындарына деген сұраныс үнемі жоғары болады. Сондықтан бір-екі бағытқа сүйенген экономикадан гөрі, түрлі салалар бір-бірін толықтыратын кешенді жүйе қаланың болашағы үшін сенімдірек негіз бола алады.
Жолдауда «зәкірлі» мамандану ұғымы ерекше аталған. Мұнда негізгі сала айналасында экожүйе қалыптастыру қажеттігі айтылады. Мұны қала тұрғыны былайша түсінуі мүмкін: қаланың басты өндірістік бағыты күшті болған сайын, оның төңірегінде білім, логистика, қызмет көрсету және шағын өндіріс сияқты қосалқы салалар өсіп, көптеген адамға жұмыс пен табыс көзін ашады. Қай бағыт Шымкент үшін зәкірлі болатыны – кәсіби талдау мен ортақ келісімді қажет ететін мәселе, ал Жолдау бұл жерде негізгі қағиданы ғана белгілейді.
Экожүйенің бірінші тірегі – білім мен ғылым. Жолдау тармағына сәйкес, аймақтағы жоғары оқу орындары мен ғылыми-зерттеу институттары нақ осы өңірге қажетті мамандарды даярлап, өндіріске инновациялық шешімдер ұсынуы тиіс. Шымкенттегі студенттер мен жас мамандар үшін бұл – өз қаласында қажет болатын мамандықты таңдап, дипломмен бірге нақты жұмыс орнына жол табу мүмкіндігі. Ал өндіріс орындары үшін жоғары оқу орындарымен тығыз байланыс – жаңа технология мен білікті кадрдың көзі.
Екінші тірек – логистика мен инфрақұрылым, үшінші тірек – сервис саласы. Дайын өнімді ішкі және сыртқы нарыққа жылдам әрі тиімді жеткізетін көлік-логистикалық хабтар аймақ экономикасының қанды тамырындай. Сонымен қатар өндірістік құрал-жабдықты жөндеу, цифрлық қызметтер, консалтинг және IT-қолдау сияқты заманауи қызметтер жаңа бизнес мүмкіндіктерін туғызады. Бұл – әсіресе жас кәсіпкерлер мен IT саласының мамандары үшін өз ісін бастаудың нақты бағыты.
Төртінші бағыт – сабақтас өндіріс. Жолдауда шикізатты тереңірек өңдейтін, қосалқы бөлшектер шығаратын немесе қалдықтарды кәдеге жарататын шағын және орта бизнес желісін құру міндеті қойылған. Шымкент сияқты кәсіпкерлік белсенділігі жоғары қала үшін бұл – шағын және орта бизнестің үлкен өндірістік тізбектің толыққанды қатысушысына айналуына жол ашатын мүмкіндік. Мұндай тізбек жеке кәсіпкерге тұрақты тапсырыс, қалаға жаңа жұмыс орындары, ал бюджетке кеңейген салық базасын береді.
Жолдауда айтылғандай, кешенді тәсіл жаңа жұмыс орындарының ашылуына, салық базасының кеңеюіне және жергілікті халықтың әл-ауқатын арттыруға жол ашады. Бұл нәтиже қала тұрғыны үшін нақты өзгерістер арқылы көрінуі тиіс: жұмыс табу оңайлап, кәсіп ашу мүмкіндігі артып, қала қазынасына түскен қаражат қоғамдық қызметтер мен инфрақұрылымды жақсартуға бағытталады. Дегенмен бұл өзгерістер бір күнде болмайды, олар жүйелі жұмысты, мемлекет, бизнес, білім беру ұйымдары мен қоғамның өзара ықпалдастығын талап етеді.
Қорытындылай келе, Жолдаудағы өңірлік мамандану тақырыбы Шымкент үшін тек экономикалық сипаттағы міндет емес, қаланың ертеңгі әлеуметтік тұрақтылығының кепілі. Мықты экожүйе өңірлерді сыртқы экономикалық дағдарыстарға төзімді етіп, тұрақты өсімді қамтамасыз ете алады. Енді басты мәселе – бұл ойды нақты қадамдарға айналдыру. Қала тұрғындары үшін бұл – өз қаласының әлеуетін тиімді пайдаланып, балаларына сенімді болашақ қалдырудың жолы.