Жолдау міндеттері: Шымкенттегі орта бизнестің жаңа мүмкіндіктері

Шымкенттің кәсіпкерлері мен өндірісшілері үшін бұдан былай басты сұрақ қарапайым: орта бизнеске арналған жаңа мүмкіндіктерді қалай тиімді пайдалануға болады? Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында орта бизнесті дамытудың кешенді жоспарына ерекше көңіл бөлді. Оның ішінде Шымкент сияқты ірі мегаполистерде өңірлік технологиялық хабтар ашылатыны тікелей аталған. Яғни республикалық маңызы бар қала үшін бұл тек жалпы мемлекеттік бағыт емес, нақты міндет те.
Жолдау тармағында елде шағын және орта бизнестің жалпы ішкі өнімдегі үлесі 40 пайызға жеткені маңызды тарихи межесі ретінде айтылады. Алайда Президент ендігі кезекте сандық көрсеткіштен сапалық құрылымдық өзгерістерге көшу қажеттігін атап өтті. Басқаша айтқанда, кәсіпкерлер санының артуы ғана жеткіліксіз: кәсіпорындар күшейіп, өнімі бәсекеге қабілетті болып, экономиканың тұрақтылығына шынайы үлес қосуы керек. Орта бизнес осы тұрғыда буферлік рөл атқаратын буын ретінде сипатталады.
Шымкент үшін бұл ой ерекше мәнді. Қала елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис, халқы жас әрі көп ұлтты, еңбек ресурсы мол өңір. Мұндай қалада кәсіпкерлік белсенділік жоғары болуы заңды. Дегенмен кәсіпорынның өсуі үшін ең алдымен қаржы мен технология қажет. Жолдауда айтылған кешенді жоспар дәл осы екі қажеттілікке жауап беруге бағытталған.
Жоспардың алғашқы бағыты ұзақ мерзімді қаржыландыруға қатысты. Орта бизнестің басты қиындықтарының бірі ретінде өндірісті кеңейтуге қажетті «ұзақ әрі арзан ақшаның» жетіспеуі аталды. Мұны шешу үшін даму институттары мен екінші деңгейлі банктер арқылы өңдеу өнеркәсібі мен жоғары технологиялық жобаларға жеті жылдан он жылға дейінгі мерзімге төмен пайызбен несие беру көзделген. Шымкенттегі өндіріспен айналысатын кәсіпкер үшін мұндай несие жаңа жабдық алуға, цех кеңейтуге немесе өндіріс желісін іске қосуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар мемлекеттік және квазимемлекеттік сектор отандық орта бизнес өнімін алдын ала, ұзақ мерзімді негізде сатып алуға кепілдік беретін оффтейк-келісімшарттар жүйесі енгізіледі. Бұл сұраныстың тұрақтылығын қамтамасыз етіп, нарықтық тәуекелден қорғайды. Трансұлттық корпорациялармен бірлескен жобаларға арналған қорлар мен инвестициялық субсидиялар сыртқы инвестицияны тартуға жол ашады.
Екінші бағыт — технологиялық жаңғыру және Индустрия 4.0. Президент отандық кәсіпорындардың жаһандық нарықтағы бәсекеге қабілеттілігі олардың технологиялық деңгейіне тікелей байланысты екенін меңзеді. Зауыттар мен фабрикаларда жасанды интеллект алгоритмдерін, роботтандырылған кешендерді және смарт-басқару жүйелерін енгізу көзделген. Шетелдік инвесторлармен серіктестік арқылы заманауи әрі экологиялық таза өңдеу технологияларын елге әкелу, ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға жұмсалған шығынды ішінара өтеу де жоспарда бар. Шымкент кәсіпорындары үшін бұл өндіріс шығынын азайтуға, өнім сапасын арттыруға және жаңа нарықтарға шығуға мүмкіндік беретін қадам болуы мүмкін.
Үшінші бағыт ірі кәсіпорындармен кооперацияны нығайтуға арналған. Жоспар бойынша ірі тау-кен, металлургия және мұнай-газ компанияларының айналасында қосалқы бөлшектер шығаратын, сервистік және IT-қызмет көрсететін орта бизнес кластерлері құрылады. Ал Шымкент сияқты ірі мегаполистерде ашылатын өңірлік технологиялық хабтар шағын және орта кәсіпкерлерді ірі трансұлттық корпорациялардың тапсырыстарымен байланыстыратын көпір рөлін атқарады. Бұл қала кәсіпкерлері үшін ірі тапсырыс алудың, тұрақты серіктес табудың және өз өнімін халықаралық талаптарға сәйкестендірудің жаңа жолы. Сонымен бірге ірі компаниялардың тәжірибесі негізінде орта бизнес инженерлері мен техниктерін оқыту, ISO және өзге де халықаралық сапа стандарттары мен сертификаттарын енгізу көзделген.
Қарапайым шымкенттік үшін бұл өзгерістердің мәні жұмыс орындарымен және табыс көздерімен байланысты. Орта бизнес өссе, өндіріс орындары көбейіп, білікті инженерлер, техниктер, бағдарламашылар және жұмысшы мамандықтарына сұраныс артады. Жас халқы көп қала үшін бұл өте маңызды: жастар білімі мен дағдысына сай жұмысты өз қаласынан таба алады. Сонымен қатар отандық өнімнің сапасы жақсарып, қосалқы қызметтердің құрылымы кеңейсе, оның әсері қала экономикасының түрлі салаларында сезіледі.
Дегенмен жоспардың нәтижесі тек мемлекеттік шешімдерге ғана емес, жергілікті бизнестің белсенділігіне де байланысты. Кәсіпкерлер қолжетімді қаржы құралдарын, технологиялық хабтардағы мүмкіндіктерді және оқыту бағдарламаларын уақтылы пайдалана білуі тиіс. Жергілікті билік пен бизнес қауымдастықтарының міндеті — жаңа тетіктер туралы ақпаратты жеткізіп, кәсіпкерге түсінікті әрі ашық жұмыс жүйесін қалыптастыру. Нақты шарттар мен іске асыру тәртібі кейін айқындалатындықтан, қала тұрғындары ресми хабарламаларды мұқият қадағалағаны жөн.
Қорыта айтқанда, орта бизнесті дамытудың кешенді жоспары Шымкент үшін шикізатқа тәуелділіктен арылып, әртараптандырылған экономика құру жолындағы нақты мүмкіндік. Ұзақ мерзімді несие, цифрландыру және ірі бизнеспен кооперация — осы үш тірек қала кәсіпкерлігін күшейтіп, жаңа жұмыс орындарының ашылуына жол салады. Жолдау қойған міндеттің мәні де осында: Шымкенттің жасы мен тәжірибесі, кәсіпкерлік рухы мен қаржылық, технологиялық қолдау бір арнада тоғысса, мегаполис елдің оңтүстігіндегі индустриялық және инновациялық орталыққа айнала алады.