Шымкентте электр қуатының үзілуі шағымдар тізімінде бірінші орынға шықты

Шымкентте электр қуатының үзілуі шағымдар тізімінде бірінші орынға шықты

Шымкент, 23 шілде 2026 жыл. Қала тұрғындарының өміріне тікелей әсер ететін коммуналдық мәселелер жыл сайын өзектілігін жоғалтпайды. Биыл да I-Shymkent 109 бірыңғай байланыс орталығына келіп түскен өтініштердің жиынтығы бұл мәселенің қаншалықты терең тамыр жайғанын айқын көрсетіп отыр. Жылдың басынан бері маманлар 202 998 өтінішті өңдеді — бұл өткен жылдың сол кезеңімен салыстырғанда 20 пайызға артық. 2025 жылы осы мерзімде байланыс орталығына 175 326 қоңырау түскен болатын. Өсу қарқынының мұндай жоғары болуы — тек белсенділіктің артқанын ғана емес, шешілмей жатқан жүйелі мәселелердің де молайып отырғанын аңғартады.

Шымкент ситуациялық орталығының цифрландыру басқармасына қарасты КМУ «Шымкент ситуациялық орталығы» операциялық қызметінің міндетін атқарушы басшысы Парасат Серіктің мәліметінше, қаңтардан бүгінге дейін 178 665 өтініш қанағаттандырылды, 22 390 өтінішке жауап берілді, 1 943 өтініш әлі қарастырылу үстінде, ал 736 өтініш бойынша орындау мерзімі өтіп кеткен. Соңғы санның болуы — мемлекеттік жауапкершілік тетіктерінің толыққанды жұмыс жасамайтынын, азаматтардың жолданған мәселелерін уақытында шешуде мүдделі тараптардың жеткіліксіз белсенді екенін дәлелдейді. Мерзімі өткен өтініштердің 736-ға жетуі — назар аударуды талап ететін маңызды сигнал.

Өтініштер тақырыбы бойынша талданғанда, олардың басым бөлігі — 148 874-і — кеңес алу сипатындағы сұрақтар болып шықты. Инциденттерге қатысты 49 429 хабарлама тіркелді, 2 651 өтініш ресми шағым ретінде ресімделді. Ең жиі кездесетін он мәселенің тізімі де айтарлықтай мазалаулы: бірінші орында электрмен жабдықтаудың үзілуі тұр, одан кейін қоғамдық көліктің жұмысы, көшелерді жарықтандыру мәселесі, жөндеу жұмыстарынан кейін жолдарды қалпына келтіру, қаңғыбас жануарларды аулау, қоқысты шығару, жасыл екпелердің күтімі, сумен жабдықтаудың үзілуі, балалар мен спорт алаңдарының жай-күйі, сондай-ақ ашық люктер мен құдықтар кіреді. Бұл тізім қалалық инфрақұрылымның кемінде бес-алты стратегиялық бағытта бір мезгілде толыққанды атқара алмай жатқанын аңғартады.

Аудандар бөлінісінде ең жоғары жүктеме Тұран ауданына тиді. Одан кейінгі орындарда Абай, Әл-Фараби, Қаратау және Еңбекші аудандары тұр. Тұран ауданының бірінші орында болуы кездейсоқ емес: аудан соңғы жылдары қарқынды дамып, тұрғын үй кешендерінің санының күрт өсуімен бірге инфрақұрылымдық жүктеме де сәйкесінше артып отыр. Жаңа тұрғын үйлер салынғанда желілердің қуаттылығы уақытылы жаңартылмайтыны — Қазақстанның барлық ірі қалаларына тән жүйелі проблема. Шымкент бұл тұрғыда ерекшелік жасамайды.

Электрмен жабдықтаудың үзілуі жазғы маусымда ерекше өткір сипат алады. Шымкент — Қазақстанның оңтүстік өңірінде орналасқан, жазы ыстық, жиі қуаттың шыңдық шегіне жететін қала. Кондиционерлер мен желдеткіштердің бір уақытта қосылуы желіні шамадан тыс жүктейді де, кернеу төмендеп, электр қуаты үзіледі. Сарапшылардың бағалауынша, Шымкентте тұрғылықты тұрғындардың соңғы он жылда 30 пайыздан астамға өсуі желілердің тозуымен қатар жүргізілмей, жаңарту шаралары жеткіліксіз қалып отыр. Энергетика секторына инвестиция тарту мен желілерді реконструкциялау мәселесін тереңірек зерделеу қажеттілігі жылдан жылға айқын бола түседі.

Байланыс орталығына тек шағымдар ғана келіп түспейтінін атап өткен жөн. Жыл бойы коммуналдық қызметтер мекемелеріне 1 854 алғыс сөз жолданды, сондай-ақ тұрғындар 94 ұсыныс пен 96 ақпараттық сұраным жіберді. Бұл — азаматтардың тек наразылық білдірумен шектелмей, диалогқа дайын екенін, мемлекетпен бірге қала мәселелерін шешуге мүдделі екенін айғақтайды. Мұндай белсенді азаматтық ұстаным — қала басшылығы пайдалана алатын және пайдалануы тиіс маңызды ресурс.

I-Shymkent 109 байланыс орталығына жыл бойы тәуліктік режимде 45 инспектор-оператор қызмет атқарады. Олар тұрғындардың аула аумақтарын жайластыру, жол инфрақұрылымы, газ-, су- және электрмен жабдықтау, қоғамдық көліктің жұмысы, тұрмыстық қатты қалдықтарды шығару, денсаулық сақтау, білім беру, қараусыз жануарларды аулау, ашық құдықтар, әлеуметтік қамтамасыз ету және басқа да жедел ден қоюды қажет етпейтін мәселелер бойынша өтініштер қабылдайды. 109 нөміріне қоңырау шалу қала мен ұялы телефондардан да тегін. Өтінішті қарастыруға бір күннен 14 күнтізбелік күнге дейін уақыт кетеді. Осы мерзімнің сақталуы азаматтардың мемлекеттік қызметке деген сенімінің негізгі өлшемі болып қала береді.

Статистиканы тұтастай алып қарағанда, I-Shymkent 109 бастамасы тиімді жұмыс жасап жатыр деп айтуға болады: 202 998 өтініштің 178 665-і шешімін тапты, бұл шамамен 88 пайыз. Алайда мерзімі өткен 736 өтініш пен 1 943 қарастырылу үстіндегі өтінішке ерекше назар аудару қажет. Қала тұрғындарының сенімі — тек сандармен емес, нақты өмірдегі нәтижелермен өлшенеді. Электр желілерін жаңарту, жол жөндеу жұмыстарынан кейін асфальтты уақытылы қалпына келтіру, қоқысты мүлтіксіз шығару сияқты базалық міндеттер орындалған жағдайда ғана байланыс орталығының жүктемесі де, тұрғындардың наразылығы да азаяр еді. Мұның жолы — жүйелі инвестиция, жауапкершілікті мықтату және ашықтықты арттыру.