Заң, спорт және жауапкершілік: Шымкентте жастардың болашағы талқыланды

13 тамыз 2026 жыл. Шымкент қаласының жоғары спорттық шеберлік мектебінде бүгін маңызды бір іс-шара өтті. Прокуратура өкілдерінің қатысуымен ұйымдастырылған бұл кездесу «Заң және тәртіп» қағидаттарына, азаматтық жауапкершілікке және жастарды тәрбиелеудегі спорттың рөліне арналды. Кездесу тек мектеп қызметкерлері мен әдіскерлерін ғана емес, сонымен қатар аталған оқу орнының жас спортшыларын да қамтыды. Іс-шараның өзектілігі — бүгінгі таңда қоғамда заңдылықты сақтау мәдениетін қалыптастыру барған сайын маңызды мәселеге айналып отырғандығымен байланысты.

Қазақстанда жастар арасындағы құқықтық сауаттылықты арттыру мәселесі соңғы жылдары мемлекеттік деңгейде жүйелі түрде қолға алынып келеді. Статистикалық деректерге сүйенсек, елімізде кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтардың алдын алу бағдарламалары шеңберінде жыл сайын мыңдаған профилактикалық іс-шара өткізіледі. Шымкент — халқы үш миллионнан асатын, Қазақстанның үшінші ірі қаласы ретінде — жастар саясаты тұрғысынан ерекше назар аударуды талап етеді. Мұнда жас халықтың үлес салмағы жоғары болғандықтан, тәрбиелік жұмыстардың сапасы мен жүйелілігі айрықша маңызға ие.

Жоғары спорттық шеберлік мектебінің директоры Серік Темірханұлы іс-шараның мақсаты мен маңыздылығы туралы нақты ойын білдірді: «Біз мектептің қызметкерлері мен дене шынықтыру және спорт мектебінің әдіскерлері арасында заң мен тәртіпті сақтау мәселелері бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргіземіз. Қазір біз Шымкент қаласы прокуратурасының өкілдерін арнайы шақырдық, олар қызметкерлерге осы тақырып бойынша толық ақпарат берді». Оның сөзінше, мұндай кездесулер тек бір рет өткізілетін шара емес, жүйелі жұмыстың бір бөлігі болуы тиіс. Мектеп басшылығы алдағы уақытта да осындай түсіндіру жиындарын тұрақты негізде ұйымдастыруды жоспарлап отыр.

Іс-шарада ерекше назар аударылған мәселе — жас ұрпақтың санасында заңға деген құрметті қалыптастыру болды. Ұйымдастырушылардың атап өткеніндей, заң туралы тек сөз қылудың өзі жеткіліксіз. Ең бастысы — жастардың өз іс-әрекеттеріне жауапты қарауын, дұрыс таңдау жасай алуын және белгіленген шектерден шықпауын қамтамасыз ету. Бұл ретте психологтар мен педагогтардың пікіріне жүгінсек, жасөспірімдердің мінез-құлқын қалыптастыруда үлгі-өнеге — рөлдік модель — ерекше маңызға ие. Атақты спортшылар, чемпиондар жастарға аса беделді тұлғалар ретінде қабылданады және олардың айтқан сөздері, өмір жолы жасөспірімдерге күшті ықпал етеді.

Осы тұрғыда іс-шараға қатысқан әлем чемпионы боксшы Біржан Жақыпұлының сөздері аса маңызды болды. «Біз жастардың да заңды сақтауы үшін, дұрыс бағытта тәрбиеленуі үшін, шектен шықпауы үшін және дұрыс жолды таңдауы үшін жұмыс жасап жатырмыз. Сонымен қатар біздің міндетіміз — жастарды спортқа тарту. Біз жас спортшылармен үнемі кездесіп, оларды қолдап, жоғары нәтижелерге жетуге ынталандырамыз» — деді ол. Чемпионның өзі де қиын жастық шақтан өткен, және жастарға деген мұндай ашық жүректілігі аудиторияда үлкен ілтипатқа ие болды. Прокуратура өкілдері де кездесуде белсенді рөл атқарып, қызметкерлерге заң бұзушылықтардың салдары туралы, азаматтардың құқықтары мен міндеттері жайлы егжей-тегжейлі түсіндіру жүргізді.

Спорттың жастарды тәрбиелеудегі рөлі туралы сөз ете отырып, мамандар ұзақ жылдардан бері дәлелденген бір ақиқатты ескертеді: дұрыс ұйымдастырылған спорттық іс-әрекет жасөспірімді зиянды ортадан, жаман компаниядан және теріс әсерлерден сақтайды. Шымкент қаласында спортпен шұғылданатын жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылық деңгейі орта статистикадан едәуір төмен екендігі тіркелген. Бұл деректер спортты жастар саясатының негізгі құралына айналдыру қажеттілігін тағы бір мәрте растайды. Сол себепті жоғары спорттық шеберлік мектебіндей оқу орындарының жұмысы тек спорттық жетістіктермен ғана өлшенбейді — олар жастардың тұлғасын жасауда маңызды социомәдени функция атқарады.

Іс-шараға қатысқан мектеп қызметкерлері де өз пікірлерін білдірді. Бірнеше ұстаз пен жаттықтырушы мұндай кездесулердің маңыздылығын атап, болашақта оларды мектеп оқушылары мен ата-аналар арасында да кеңінен өткізу керектігін ұсынды. «Біз тек спорттық нәтижелерді ғана емес, сонымен бірге азамат тәрбиелеп жатырмыз. Бала алдымен адам болуы тиіс, содан кейін чемпион» — деді мектептің тәжірибелі жаттықтырушыларының бірі. Бұл сөздер залда отырғандардың жүрегіне жол тапты.

Шымкентте өткен бұл іс-шара — тек бір қаланың ғана емес, бүкіл ел ауқымындағы жастар саясатының жаңа бетін ашуы мүмкін. Заң, спорт және жауапкершілік — бұл үш ұғымды біріктіре алған қоғам ғана берік тұтастыққа жете алады. Прокуратура өкілдері де, чемпиондар да, педагогтар да бір мақсат төңірегінде жиналып, жастардың дұрыс жолды таңдауына жәрдемдесу үшін ат салысса — бұл шынайы азаматтық бірліктің көрінісі. Алдағы уақытта мұндай кездесулерді тұрақты форматқа айналдыру жоспарланып отырғандығы — сенімді болашаққа жасалған нақты қадам.