Қызылорда өнеркәсібінің жаңа белесі: аймақтың өндірістік кәсіпорындары дамудың жаңа кезеңіне шықты

2026 жылдың 24 шілдесінде Қызылорда облысы әкімінің орынбасары Нуриддин Аманқұлұлы аймақтың бірнеше ірі өндірістік кәсіпорнына жұмыс сапарын жасады. Бұл визит жай ғана тексеру емес — облыстың өнеркәсіптік әлеуетін бағалау, кәсіпкерлерді қолдау және экспорттық мүмкіндіктерді кеңейту мақсатында жүргізілген жүйелі шара болды. Аймақ басшылығының бұл қадамы өңірдің экономикалық дамуына деген ерекше назарын айқын көрсетіп отыр.
Қызылорда облысы — Қазақстанның күріш өндіру орталығы ретінде баршаға мәлім. Сырдария өзенінің бойында орналасқан бұл өңірде күріш егіншілігінің тарихы ғасырлар тереңіне кетеді. Кеңес дәуірінде де, одан кейінгі жылдарда да аймақтың ауылшаруашылық саласы елдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарып келді. Бүгінгі таңда облыс тек ауылшаруашылық өнімдерін өндірумен шектеліп қалмай, тереңдетілген өңдеу саласын да белсенді дамытып отыр. Дәл осы бағытта нәтижелі жұмыс жасап жатқан кәсіпорындардың бірі — «Най-Мир» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі.
Аймақтың ең ірі күріш өңдеу зауыттарының бірі болып саналатын «Най-Мир» кәсіпорнында Нуриддин Аманқұлұлы өндіріс процестерімен толық танысты. Зауытта күрішті автоматты тазалау, сұрыптау және фотосепарация технологиялары енгізілген. Тәуліктік қуаты 100-120 тонна күрішті өңдеуге мүмкіндік береді. Өнімдер Қазақстанның барлық өңірлеріне жеткізіледі, сонымен бірге Ресей мен Орталық Азия елдеріне экспортталады. «Бізде енгізілген фотосепарация жүйесі — заманауи технологияның ең жетілген үлгілерінің бірі. Бұл жүйе өнімнің сапасын айтарлықтай арттырды және тұтынушылардың сенімін нығайтты», — деп атап өтті зауыт басшысы. Кәсіпорынның экспорттық бағытта жұмыс жасауы аймақ экономикасы үшін валюта түсімін қамтамасыз ету тұрғысынан аса маңызды болып табылады.
Сапардың келесі кезеңінде облыс әкімінің орынбасары «Алтын Орда» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің тұз өндіру зауытына барды. Бұл кәсіпорын «Ассоль» брендімен йодталған тағамдық және техникалық тұз шығарады. Жаңа өндірістік желі іске қосылғаннан кейін тәуліктік өндіріс көлемі 30 тоннаға дейін артты. Ең маңыздысы — өнім тек ішкі нарықпен шектелмей, Ресей, Қытай, Қырғызстан, Эстония, Латвия, Литва және басқа да елдерге экспортталады. Кәсіпорынның география жағынан алыс орналасқан Балтық елдеріне дейін өнім жеткізуі — Қазақстан тауарының халықаралық бәсекеге қабілеттілігінің айқын дәлелі. «Алтын Орда» зауытының осындай кең ауқымды экспорт желісін қалыптастыруы тек кәсіпорын үшін ғана емес, бүкіл Қызылорда облысы үшін мақтаныш болып табылады. Облыс әкімінің орынбасары кәсіпорынды дамытуда мемлекет тарапынан қолдау көрсетілетінін атап өтті.
Күннің соңғы бөлігінде Нуриддин Аманқұлұлы «Абай-Дәулет» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің күріш өңдеу зауытын аралады. Бұл кәсіпорын биылғы жылы жаңа өндірістік желі іске қосуды жоспарлап отыр. Жаңа желі тәулігіне 120 тоннадан астам күрішті өңдеуге мүмкіндік береді. Зауытта ұнтақталған күріш және күріш жармасы өндіріледі. Кәсіпорын өкілдері жаңа желінің іске қосылуы жергілікті халықтың жұмыспен қамтылуын арттырумен бірге аймақтың жалпы өндірістік қуатын да едәуір ұлғайтатынын жеткізді. «Абай-Дәулет» зауытының дамуы Қызылорда облысының күріш өңдеу саласындағы жетекші ұстанымын одан әрі нығайтады деп күтілуде.
Мамандардың бағалауынша, аймақтың өнеркәсіптік кәсіпорындарының бүгінгі даму қарқыны — жылдар бойы жасалған инвестициялар мен жүргізілген реформалардың жемісі. Қазақстандық экономист Серік Байтасов өзінің пікірін білдіре отырып, «Қызылорда облысы тек ауылшаруашылық шикізатын өндіруші аймақтан тереңдетілген өңдеу орталығына айналу жолында нақты қадамдар жасап отыр. Бұл — дұрыс стратегиялық бағыт» деп атап өтті. Расында да, шикізатты өңдемей экспорттаудан гөрі дайын өнімді шет елдерге жөнелту аймақтың экономикалық тиімділігін бірнеше есе арттырады.
Облыстың өнеркәсіптік дамуы тұрғысынан алғанда, осы үш кәсіпорынның жұмысы бірнеше маңызды мәселені шешуге ықпал етеді. Біріншіден, жергілікті халықтың жұмыспен қамтылуын арттырады. Екіншіден, аймақ бюджетіне салықтық түсімдерді көбейтеді. Үшіншіден, Қазақстанның халықаралық сауда алаңындағы беделін нығайтады. Аймақ басшылығы осы бағытта жұмыс жасайтын кәсіпорындарға ынталандырушы жеңілдіктер беру, инфрақұрылымды жақсарту және экспорттық нарықтарға шығуда қолдау көрсету сияқты шараларды жалғастыратынын мәлімдеді.
Қызылорда облысының өнеркәсіптік секторы алдағы жылдарда одан әрі өсетіні сөзсіз. «Най-Мир», «Алтын Орда» және «Абай-Дәулет» кәсіпорындарының тәжірибесі аймақтың басқа кәсіпкерлері үшін де үлгі болып табылады. Аймақ әкімдігінің өндірістік кәсіпорындарға деген жүйелі назары мен қолдауы жергілікті бизнесті ынталандырады, ал жаңа инвестициялар мен технологиялардың енгізілуі өңірдің бәсекеге қабілеттілігін арттырады. 2026 жыл аймақ өнеркәсібі үшін шынымен де жаңа белестерге жетудің жылы болуы ықтимал, ал Нуриддин Аманқұлұлының бүгінгі жұмыс сапары — осы ілгерілеудің тірегі болатын диалогтың нақты көрінісі болды.