Туран ауданының қоғамдық кеңесінде білім мен өндіріс мәселелері кешенді талқыланды

26 тамыз 2026 жыл. Туран ауданының қоғамдық кеңесінің кезекті отырысы аймақ тұрғындары мен мамандарының назарын өзіне аударды. Отырыста аудан әкімі Біржан Әзімбердиев жарты жылдық есебін ұсынып, болашақ жоспарлармен бөлісті. Мектептердегі қауіпсіздік мәселесі, шалғай елді мекендерден оқушыларды тасымалдау, өндірістік инфрақұрылымды дамыту — осының барлығы бір кеңес үстелі басында жан-жақты зерделенді. Қоғамдық кеңес мүшелері ұзақ уақыттан бері жинақталған сауалдарын тікелей жеткізуге мүмкіндік алды.
Туран ауданы Оңтүстік Қазақстанның экономикалық жағынан маңызды өңірлерінің бірі болып табылады. Соңғы жылдары аудандағы халық саны өсіп, білім беру мен өндіріс саласына деген сұраныс та күшейіп келеді. Республика бойынша ауылдық мектептерді дамыту бағдарламасы аясында жергілікті атқарушы органдар оқу орындарының материалдық-техникалық базасын жақсартуға міндеттенген. Дегенмен іс жүзінде жағдай жергілікті тұрғындарды толғандыруын тоқтатпаған. Жол қауіпсіздігі, оқушыларды тасымалдау мәселелері — бұлар жыл сайын талқыланып, бірақ шешімі баяу жүретін тақырыптар ретінде белгілі болып келеді. Осы кеңестің ерекшелігі сол — мәселелер жалпы сипатта емес, нақты мерзімдер мен жауапкершілік тұрғысынан талқыланды.
Кеңестің басты тақырыптарының бірі — мектеп маңындағы жаяу жүргіншілер өткелдерін жаңарту. Аудан әкімі Біржан Әзімбердиев деректер келтіре отырып, жүргізілген жұмыстар туралы есеп берді: «Ауданда барлығы 63 мектеп бар. Олардың 31-і мемлекеттік, 32-сі жеке меншік. Мектептерге дайындық жұмыстары қазір жүргізілуде. 31 мемлекеттік мектептің 17-сінде жаяу жүргіншілер өткелдері жаңартылды. 1 қыркүйекке дейін жұмыс толық аяқталады. Ал жеке мектептердің ішінде мұндай өткелдер тек сегізінде ғана бар». Бұл деректер қоғамдық кеңес мүшелерін ойландырды. Жеке мектептердің басым бөлігінде балалар жол қауіпсіздігі талаптарын қамтамасыз ететін инфрақұрылымнан мүлдем айырылып қалған. Аудан басшылығы тиісті басқармалармен бірлесіп, жеке мектептерге де 1 қыркүйекке дейін өткелдерді жаңарту міндетін қойғанын хабарлады.
Кеңес мүшелерінің тағы бір өткір мәселесі — шалғай ауылдардан оқушыларды мектепке жеткізу. Оқу орындарының өкілдері осы тақырыпты арнайы күн тәртібіне шығарып, акиматпен бірлесіп шешім іздеуді сұрады. Қазақстандағы ауылдық жерлерде балаларды мектепке тасымалдау проблемасы жалпыұлттық деңгейде де жиі айтылады. Білім министрлігінің мәліметтеріне сүйенсек, елдегі ауыл мектептерінің 40 пайызға жуығы тасымалдаумен қамтылу жетіспеушілігін сезінеді. Туран ауданы да бұл жағынан ерекшеленбейді. Кеңеске қатысқан ата-аналардың бірі Гүлнар Сейітқалиева өз ойын ашық айтты: «Бізге ең алдымен балалардың қауіпсіздігі маңызды. Жол жеткілікті алыс, қыста автобус болмаса, балаларды мектепке жіберу мүмкін болмайды. Бұл мәселе бір жылдан астам уақыт бойы шешілмей жатыр». Аудан басшылығы бұл мәселені кезекті жергілікті бюджет жоспарлауында есепке алуды уәде етті.
Өндірістік даму мәселесі де кеңесте маңызды орын алды. Кеңес мүшелері жаңа өндірістік объектілердің ашылуы, экспорттық әлеуетті арттыру және кәсіпкерлікті қолдау сияқты стратегиялық бағыттар бойынша нақты жоспарларды білгісі келді. Аудан әкімі Біржан Әзімбердиев осы тақырыпта болашаққа деген нақты ойларын жеткізді: «Қала бас жоспарына ұсыныстарымызды енгіздік. Қырсай аумағының төменгі бөлігінде құс фабрикасын салу жоспарланып отыр. Сол аймақтарда агроиндустриялық аймақ құру да қаралуда. Сондай-ақ Жаңаталап ауданында химиялық өндіріске байланысты жобаларды іске асыру жоспарланған». Бұл жоспарлар аймақ экономикасы үшін елеулі жаңалық болып табылады. Агроиндустриялық аймақтар Қазақстанда соңғы жылдары белсенді дами бастады және жұмыс орнын ашудың тиімді тәсілі ретінде танылып келеді.
Сарапшылардың бағалауынша, аудандық деңгейде өндіріс кластерлерін қалыптастыру жергілікті экономикаға оң серпін береді. Экономист Мұхтар Байжанов осы тақырыпты талдай отырып: «Агроиндустриялық аймақ пен құс фабрикасының тіркесімі — бұл тиімді стратегия. Бір жағынан азық-түлік өндіру, екінші жағынан жаңа жұмыс орындарын ашу. Химиялық өндіріс жобалары іске асса, ауданның экономикалық картасы мүлдем өзгеше болады», — деді. Жергілікті кәсіпкерлер де бұл бастамаларды қолдайтынын білдірді, алайда инфрақұрылымды — жолдарды, коммуникацияларды — бір мезгілде дамытпай, өндіріс орындарын ашу жеткіліксіз болатынын да ескертті.
Қоғамдық кеңес мүшелері отырысты қорытындылай келе, жарты жылдық есепте айтылған жетістіктерді мойындай отырып, бірқатар мәселелердің шешімін бақылауда ұстауды талап етті. Білім саласындағы жол қауіпсіздігі, оқушыларды тасымалдау, жеке мектептерге қойылатын талаптарды күшейту — осылардың барлығы бойынша нақты мерзімдер мен жауапты тұлғалар белгіленді. Кеңес төрағасы Айгүл Мамытова: «Бұл отырыс нәтижелі болды. Алайда сөз жоспарда емес, іс жүзінде көрінуі тиіс. Біз бір айдан кейін орындалу барысын тексереміз», — деп мәлімдеді. Отырыс аяқталып, шешімдер хаттамаға тіркелді. Туран ауданының тұрғындары енді уәде берілген жұмыстардың орындалуын асыға күтуде — және бақылауда ұстауға бел буған.