Шымкентте транспорттық карталардың бағасы өседі: тұрғындар не білуі керек?

25 тамыз 2026 жыл. Шымкент қаласының тұрғындары үшін маңызды жаңалық тарады: 1 қазаннан бастап қоғамдық көліктегі жол жүру үшін пайдаланылатын транспорттық карталардың бағасы өседі. Қазіргі таңда 550 теңгеге сатылып жатқан карта енді 800 теңгеге шығады. «Smart Mobility» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің өкілдері бұл шешімді картаны дайындауға, жеткізуге және қызметкерлер еңбегіне кеткен шығындардың артуымен түсіндіреді. Алайда бұл хабарлама қала тұрғындары арасында әртүрлі пікір тудырды.
Транспорттық карта жүйесі Шымкентте бірнеше жыл бұрын енгізілген болатын. Оның мақсаты — қоғамдық көлікте жол жүруді ыңғайлы, жылдам және қауіпсіз ету. Карта арқылы төлеу жолаушыларға ұсақ ақша іздеу қажеттілігінен арылтып, кезекте тұруды азайтты. Сонымен бірге жүйе әлеуметтік осал топтарға — мүгедектерге, зейнеткерлерге, көп балалы отбасыларға, оқушылар мен студенттерге — жеңілдіктер мен тегін жол жүру мүмкіндіктерін ұсынды. Бүгінгі күні қалада транспорттық картамен 200 мыңнан астам адам пайдаланады, олардың шамамен 80 мыңы — мектеп оқушылары. Жалпы алғанда, қала бойынша қоғамдық көлікпен күн сайын шамамен 700 мың жолаушы жүріп-тұрады — бұл Шымкенттің көлік жүйесі қаншалықты маңызды екенін айқын көрсетеді.
«Smart Mobility» ЖШС басшысы Ақылбек Ахметуалиұлы бағаны арттырудың себептерін нақты атап өтті. Оның айтуынша, карта дайындауға кететін шығындар соңғы уақытта едәуір өскен: суретті басып шығару, карталарды өндіру, жеткізу және қызметкерлер жалақысы — осының барлығы операциялық шығындарды ұлғайтты. «Бұл — мәжбүрлі шара. Алматы мен Астанада транспорттық карталардың бағасы 800-ден 1000 теңгеге дейін жетеді. Сондықтан біз Шымкент тұрғындарына, оқушылар мен студенттерге қазан айына дейін ескі бағамен карта алуға мүмкіндік беріп отырмыз», — деді ол. Бұл мәлімдеме тұрғындар арасында да, сарапшылар арасында да белсенді талқылауға түрткі болды.
Бірнеше балалы ана Айгерім Сыдықова бұл туралы өзіндік пікірін білдірді. Транспорттық картамен бір жыл бойы пайдаланып келе жатқан ол бүгін балаларына да карта ресімдеу үшін келген. «Мен бұл карта, әсіресе оқушылар үшін, өте пайдалы деп ойлаймын. Оқушылардың 1 сыныптан 11 сыныпқа дейін тегін жүре алатынын жақында ғана білдім. Бұл әлеуметтік тұрғыдан өте маңызды. Осындай мүмкіндік берген әкімімізге алғысымды білдіремін», — деді ол. Шынында да, Шымкент әкімдігінің шешімімен қоғамдық көлікте тегін жүруге 14 санаттағы азаматтар құқылы — бұл жүйенің әлеуметтік маңызы зор екенін тағы да дәлелдейді.
Транспорттық картаны ресімдеу тәртібі де тұрғындар үшін маңызды мәселе болып табылады. Карта алуды офлайн да, онлайн да жасауға болады — қоғамдық көлік қосымшасы арқылы. Офлайн ресімдеу кезінде белгілі бір құжаттар талап етіледі. Мысалы, оқушылар үшін қала аумағындағы мектепте оқитынын растайтын анықтама қажет. «Smart Mobility» маманы Диана Есболатова бұл шарттың себебін түсіндірді: «Карта тек Шымкент қаласының оқушыларына арналған. Сондықтан бізге осы құжат қажет. Бірақ Түркістан облысынан келетін ата-аналар жиі кездеседі — оларға мұндай карта бере алмаймыз. Анықтама бір рет тапсырылады. Деректер базаға бір рет енгізілсе, архивте сақталады. Карта жоғалып кетсе де, анықтаманы қайтадан әкелудің қажеті жоқ». Бұл жүйе тұрғындарға айтарлықтай ыңғайлылық береді.
Қалалық көлік саласының сарапшылары бағаның артуын негізінен заңды деп бағалайды, алайда бірқатар сұрақтар туындатады. Тұтынушылар құқығын қорғау жөніндегі мамандардың пікірінше, тарифтің өсуі бір жағынан қызметтің сапасын жақсарту мүмкіндігін береді, екінші жағынан — аз қамтылған отбасыларға қосымша жүктеме болуы мүмкін. Сарапшылар әкімдіктің жеңілдік санаттарының тізімін кеңейтуді және картаны ресімдеу үдерісін одан әрі жеңілдетуді ұсынады. Қазіргі уақытта қала тұрғындарының 100 мыңнан астамы транспорттық картамен жол жүрсе, қалғандары мобильді операторлар, банктік қосымшалар немесе арнайы бағдарлама арқылы төлейді.
Жалпы алғанда, транспорттық карта жүйесінің дамуы Шымкент үшін стратегиялық маңызды бағыт болып табылады. Қала соңғы жылдары халқы өсіп, инфрақұрылымы жедел дамып келе жатқан ірі мегаполиске айналуда. Қоғамдық көліктің жұмысын цифрландыру, жолаушылардың санын арттыру және қызмет сапасын жақсарту — осы бағыттағы негізгі міндеттер. Карта бағасының 550-ден 800 теңгеге дейін өсуі — бұл жүйені қолдап, дамытудың бір шарты. Алматы мен Астанада осы баға белгісі бұрыннан орнықты: мысалы, Алматыда карта 1000 теңгеге дейін жетеді, ал жүйе тиімді жұмыс істеп тұр.
Тұрғындар үшін ең маңызды ақпарат мынау: 1 қазанға дейін карта алуға үлгерсеңіз, ескі баға — 550 теңге — сақталады. Ал 1 қазаннан кейін жаңа тариф — 800 теңге — қолданысқа кіреді. Оқушылар мен студенттерге карта алуды кешіктірмеу ұсынылады. Ең бастысы — бұл карта арқылы мектеп оқушылары 11-сыныпты бітіргенше тегін жүре алады. Бұл отбасылар үшін елеулі жеңілдік, сондықтан мүмкіндікті дер кезінде пайдалану — қала тұрғындарының өз мүддесіне сай қадам болмақ.