Шымкент жылу желілерін жаңа маусымға дайындауда: 135 ақаудың 95-і жойылды

Қазақстанның оңтүстік өңірінің ірі мегаполисі Шымкент қаласы 2026–2027 жылдардың жылыту маусымына белсенді дайындық жұмыстарын жүргізіп жатыр. 26 тамыз 2026 жыл күні жарияланған ресми мәліметтерге сәйкес, гидравликалық сынақтар барысында жылу желілерінде анықталған 135 ақаудың 95-і толық жойылған, ал қалған 40 учаскеде жөндеу жұмыстары белгіленген кестеге сәйкес жалғасуда. Бұл көрсеткіш — қала тұрғындарын алдағы суық мезгілге сапалы дайындықтың нақты дәлелі.
Шымкент Қазақстандағы үш республикалық маңызы бар қала қатарына жатады және оның халқы 1,3 миллионнан асады. Мұндай ірі қалада жылу жүйесін тиімді ұйымдастыру — тек тұрмыстық мәселе ғана емес, сонымен бірге денсаулық сақтау, білім беру және өнеркәсіп салаларының үздіксіз жұмыс істеуінің кепілі. Соңғы бірнеше жылда Шымкент жылу желілері бірқатар проблемалармен бетпе-бет келгені белгілі: ескі инфрақұрылым, жөндеу жұмыстарының уақтылы жүргізілмеуі, сондай-ақ қыс айларында жылу берудегі үзілістер халықтың наразылығын туғызып отырған. Осы себептен биылғы дайындық жұмыстарына деген ерекше назар аударылып отыр.
Қаланың энергетика және инфрақұрылымды дамыту басқармасының мәліметтері бойынша, жеке және мектеп қазандықтарының дайындық деңгейі 97 пайызға жетті — 71 объектінің 69-ы алдағы маусымға толық дайын. Сорап станцияларының жөндеу қарқыны да жоғары: 17 станцияның 13-і қалпына келтірілген, бұл 76 пайызды құрайды. «Шымсити», «Акжайық» және «Туран-1» қазандықтарында жаңа жылу алмастыру қондырғылары орнатылуда. Бұл жабдықтар жылу берудің тиімділігін арттырып қана қоймай, отын шығынын да едәуір азайтады деп күтілуде. Қала энергетикасы басқармасының жетекшісі Сейткали Нұрмағамбетовтің айтуынша, «жаңа жылу алмастырғыштарды орнату — ұзақ мерзімді инвестиция, бұл жабдықтар кемінде 15–20 жыл тиімді қызмет атқарады және жылыту сапасын сезімді түрде жақсартады».
Жылу желілерінің ағымдағы жөндеуі қала бойынша 18,6 шақырым ұзындықтағы учаскелерде жүргізілуде. Маман-инженерлер мен жөндеу бригадалары тәуліктің жарығы мен түнінде бірдей жұмыс жасап, мерзімді сақтауға тырысуда. Сонымен қатар, Шымкент энергетика басқармасы, «Қуатжылуорталық-3» мемлекеттік коммуналдық кәсіпорны және Alageum Electric компаниясы арасында резервтік отын сақтайтын резервуарларды жөндеу бойынша меморандумға қол қою жоспарланып отыр. Бұл үшжақты ынтымақтастық резервтік отын қорын уақтылы толтырып, төтенше жағдайларда жылу берудің үздіксіздігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Тұрғын үй секторындағы дайындық жұмыстарын жеке атап өткен жөн. Алдағы жылыту маусымына 2 241 көпқабатты үйдің 1 796-сы дайындалды, бұл 80 пайызды құрайды. Бюджеттік мекемелер арасындағы дайындық деңгейі одан да жоғары — 211 объектінің 194-інде қажетті жұмыстар аяқталған, яғни 92 пайыз. 950 көпқабатты үйде сервистік ұйымдармен шарттар жасалған, ал қалған 1 291 үйді сервистік қызмет көрсетумен қамтамасыз ету жұмысы жалғасуда. Қала тұрғыны, үш бала анасы Гүлнар Сейткалиева өз пікірін ортаға салды: «Өткен жылдары желтоқсан айында пәтерлерде жылу болмай, балаларды қалың киіндіріп ұйықтатқанымыз бар. Биыл жұмыстар ертерек басталыпты, бұл жақсы белгі. Тек шарттарды уақтылы жасасып, жылу берілуін күтіп отырмыз».
Тарихи тұрғыдан алғанда, Шымкенттің жылу жүйесі кеңес дәуірінде салынған. Инфрақұрылымның едәуір бөлігі 40–50 жылдық тарихқа ие, бұл жүйелі жаңғыртуды объективті қажеттілікке айналдырады. Алматы мен Астанадағы жылу жүйесінің жаңғырту тәжірибесімен салыстырғанда, Шымкент соңғы бес жылда осы бағытта айтарлықтай ілгерілегенін мамандар мойындайды. Дегенмен, жылу желілерінің толық ауыстырылуы бірнеше жылды қамтитын ірі жобаны талап етеді. Энергетика саласының тәуелсіз сарапшысы Болат Сүлейменовтің бағалауынша, «Шымкенттің жылу инфрақұрылымына жыл сайынғы инвестиция соңғы үш жылда 30 пайызға өскен, бұл оң динамика. Бірақ жүйенің 40 пайызы өз мөлшерлемесін өтеп болған — келесі 5–7 жылда жаппай ауыстыру зәрулігі туындауы мүмкін».
Алдағы маусымның сапалы өтуі үшін пәтер иелеріне, КСК және ОСИ өкілдеріне сервистік ұйымдармен шарт жасасу міндетті шарт болып табылады. Ресми органдар тұрғындарға бұл мәселені кешіктірмеуді ескертуде. Маусымалды тексеру кезеңі қыркүйек айының бірінші жартысынан басталады, сондықтан шарт жасаспаған үйлер пассас-порттық тексеруден өтпей, жылу берілмей қалуы мүмкін. Шымкент қала әкімдігі барлық дайындық жұмыстарының белгіленген мерзімде аяқталуын қамтамасыз ету үшін тұрақты мониторинг жүргізіп отырғанын хабарлауда. Жылыту маусымы дәстүрлі түрде қазан айының ортасында басталады. Биылғы дайындықтың жоғары қарқыны мен көрсеткіштері 2026–2027 жылдардың жылыту маусымының жоспарлы және үзіліссіз өтетіндігіне сенім береді.