Түркістанда Ыбырай Алтынсарин атындағы заманауи балалар кітапханасы есігін айқара ашты

2026 жылдың 2 маусымында Түркістан облысының мәдени өміріндегі тарихи оқиға болды: Ыбырай Алтынсарин атындағы облыстық балалар кітапханасының жаңа ғимараты салтанатты түрде пайдалануға берілді. 220 мыңнан астам кітап қорымен жарақтанған бұл мекеме тек кітап сақтайтын қойма ғана емес — жас ұрпақтың рухани тәрбиесіне арналған нағыз мәдени ошаққа айналмақ. Ғимараттың ашылуы кітапхананың 65 жылдық мерейтойымен дәл тұспа-тұс келуі бұл оқиғаға ерекше символдық мән береді.
Түркістан облысы бұрыннан да Қазақстанның мәдени астанасы ретінде танылып келеді. Атамекен жерінен шыққан ұлы ағартушы Ыбырай Алтынсарин «Келіңіздер, балалар, оқылық» деп халқын білімге шақырғаннан бері де бір ғасырдан астам уақыт өтті. Дегенмен оның осы ұраны бүгінгі күні де өзінің өміршеңдігін жойған жоқ. Керісінше, жаңа кітапхананың ашылуы сол ұлы мұраттың заманауи жалғасы іспеттес. Облыс орталығы Түркістан — ежелгі Қожа Ахмет Ясауи кесенесі орналасқан, рухани мәні зор қала. Осындай тарихи топырақта жаңа мәдени нысанның іске қосылуы жекелей бір оқиға ғана емес, бүкіл аймақтың мәдени картасының өзгеруі деп бағалауға болады.
Облыс әкімі Нұралхан Күшеровтің айтуынша, кітапхана — бұл тек кітап сақтайтын орын емес, ұлттың рухани қазынасы және тәрбиенің алтын бесігі. Ол Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ұлттық құрылтай мәжілісінде айтқан сөздерін мысалға келтіре отырып, «Тек оқитын ұлт ғана шынайы зияткерлік қоғам құра алады. Бұл елдің рухани дамуының негізі» деген тезисті ерекше атап өтті. «Кітапхана — бұл ұлттың рухани қазынасы мен тәрбиенің алтын бесігі. Жастардың кітапқа деген қызығушылығын оятып, оларды дұрыс бағытта тәрбиелеу — болашаққа жасалған маңызды инвестиция», — деді облыс әкімі салтанатты ашылу рәсімінде. Бұл сөздер залда отырған жүздеген қонақтардың жүрегіне жетіп, ұзақ қол шапалақпен қарсы алынды.
Жаңа кітапхана ғимараты заманауи сәулет өнерінің үлгісі болып табылады. Кең, жарық оқу залдары, балалардың шығармашылық қабілеттерін ашуға арналған арнайы бөлімдер, интерактивті аймақтар — мұның бәрі бала үшін кітапхана дегеніміз еркін ойын мен білімнің ұштасқан кеңістігіне айналатынын көрсетеді. Мекеме бір мезгілде 100-ге дейін оқырман қабылдай алады, ал ұжымда 50-ден астам маман еңбек етеді. Кітап қоры жылдан жылға толықтырылып отыратын болады. Педагог-психолог Айгүл Бекова жаңа нысан жайлы пікірін бөлісе отырып, «Балаға кітапты сүйюді мектептен бұрын үйрету керек. Осындай заманауи кеңістік балаларды кітапқа тартады, оқуды ойынға айналдырады», — деді. Оның сөзі бойынша, балалардың сандық мазмұнға тәуелділігі күшейіп тұрған бүгінгі заманда физикалық кітапхананың рөлі мүлдем жойылған жоқ, керісінше жаңа форматта маңыздырақ бола түсуде.
Түркістан облысының ардагерлер ұйымы төрағасы Жәнісбек Маулеңқұлов та тойға қатысып, кітапхана ашылуын ерекше қуанышпен қарсы алды. «Қазақ халқы кітапты әрқашан қастерлеген. Ыбырай Алтынсарин өзі «Келіңіздер, балалар, оқылық» деп білімге шақырды. Бүгін ашылып жатқан кітапхана сол асыл жолдың жалғасы, рухани орталық. Бұл тек кітап сақтайтын орын емес. Адамның ойлауын дамытуға, шығармашылық әлеуетін ашуға және ұлттық құндылықтарды болашақ ұрпаққа жеткізуге арналған қасиетті кеңістік», — деді ол. Ардагердің сөзінде терең мағына жатыр: ұлт жадын сақтау, рухани сабақтастықты үзбеу — бұл кез келген мемлекеттің ең өзекті міндеттерінің бірі.
Облыстағы кітапхана желісі де жыл санап кеңейіп келеді. Қазіргі уақытта Түркістан облысында 390 кітапхана жұмыс істейді, жалпы кітап қоры 6 миллион данадан асады. Өткен жылы 6 мәдениет үйі іске қосылып, қазір тағы 10 мәдени нысанның құрылысы жалғасуда. Бұл сандар облыстың мәдени инфрақұрылымға жасап жатқан инвестицияның ауқымын айқын көрсетеді. Мәдениет саласының маманы Серік Оразалиновтің бағалауынша, бұл бағытта жүйелі жұмыс жүргізілуде: «Кітапханалар, мәдениет үйлері — бұл халықтың рухани денсаулығын қорғайтын инфрақұрылым. Оған инвестиция салу — болашаққа салынған ең дұрыс қаржы», — деді ол.
Жаңа кітапхананың қоғамдық маңызын бағалай отырып, оның тек балаларға ғана емес, бүкіл отбасына арналған кеңістік екенін атап өту керек. Ата-аналар балаларымен бірге келіп, оқу мәдениетін отбасылық дәстүрге айналдыра алады. Білім беру психологтары дәлелдегендей, баланың оқуға деген қызығушылығы үйде, ата-анасымен бірге кітап парақтаған сәттен бастау алады. Сондықтан мемлекет пен отбасының бірлескен жауапкершілігі осы мекемені шынайы мәдени ортаға айналдырудың кілті болмақ. Ыбырай Алтынсарин атындағы балалар кітапханасы — бұл тарихтың жаңа бетін ашқан оқиға, ал ол беттің мазмұнын жазатын — кітапты қолына алған әрбір бала.