Түркістан облысы өрт маусымына дайын: «Өрт-2026» жаттығуы аяқталды

Жыл сайын жазғы ыстық маусымның басталуымен бірге Қазақстанның оңтүстік өңірлерінде өрт қаупі күрт артады. Түркістан облысы — ормандары, далалары және кең ауылшаруашылық алқаптары бар аймақ ретінде осы тұрғыдан ерекше назар аударуды қажет етеді. 2026 жылдың 29 мамырында облыста «Өрт-2026» атты командалық-штабтық жаттығулар өткізілді. Бұл жаттығу — алдағы қиын маусымға дайындықтың жоғары деңгейін растайтын маңызды бір қадам.
Өрт сөндіру қызметтері жазғы маусымға дейін бірнеше ай бұрыннан кешенді дайындық жұмыстарын жүргізеді. Жоспарлы профилактикалық шаралар, техниканы тексеру, жеке құрамды оқыту — мінекей, осының бәрі өрт маусымы ресми түрде басталғанға дейін аяқталуы тиіс. Биылғы жылы Түркістан облысында осы бағыттағы дайындық жұмыстары ерекше жүйелі және жан-жақты жүргізіліп жатыр деп айтуға толық негіз бар. Облыс бойынша бекітілген жоспарға сәйкес минерализацияланған жолақтардың жалпы ұзындығы 10 мың шақырымды құрайды және олардың барлығы толық дайын. Бұл жолақтар орман, дала және егістік алқаптарда өрттің таралуын тежеудің ең тиімді тәсілдерінің бірі болып есептеледі.
Облыс әкімі Нұралхан Күшеров жауапты тұлғаларға нақты тапсырма берді: бекітілген жоспарды уақытылы және сапалы орындауды қамтамасыз ету, орман мен далалық өрттердің алдын алу бойынша профилактикалық шараларды күшейту, минерализацияланған жолақтар жасау жұмыстарын үздіксіз бақылауда ұстау, өрт қауіпті кезеңде күштер мен құралдардың дайындық деңгейін арттыру, сондай-ақ қажетті техника мен жанар-жағармай материалдарының қорын қамтамасыз ету. Аким бұл міндеттерді орындамау немесе кешіктіру — тікелей адам өміріне және табиғатқа зиян тигізуі мүмкін деп атап өтті. «Біз ешкімнің алдынан кешірім сұрамауымыз үшін алдын ала тиянақты дайындалуымыз керек», — деді Нұралхан Күшеров өткізілген кеңесте.
Облыстық Төтенше жағдайлар департаментінің бастығы Бақдат Шайзада дайындықтың нақты жай-күйін баяндады. Оның мәліметтері бойынша, орман мен далалық өрттерді сөндіру үшін департаментке бекітілген 340 қызметкер, 70 техника бірлігі және 1 тікұшақ бар. Авиация үшін 10 су алу нүктесі анықталған. Аймақтың 12 орман шаруашылығы мекемесі өрт қауіпті маусымға толық дайын. Маусым басынан бері 95 әкімшілік ықпал ету шарасы қолданылған. «Ауыл құтқарушылары» бағдарламасы аясында 2025 жылдан бастап облыста 10 өрт бекеті ашылды. «ТЖД-ның күштері мен құралдары күшейтілген дайындық режиміне көшірілді. Біз кез келген сценарийге дайынбыз», — деп мәлімдеді Бақдат Шайзада.
Маусымдық өрт бекеттерінің желісін кеңейту де маңызды бағыт болып табылады. Түркістан облысында 37 маусымдық өрт бекетін құру жоспарланған, оның 33-і іске қосылып үлгерген. Арнайы орман өрт кешендері мен арнайы өрт сөндіру жабдықтары дайындалуда. Мобилизациялық дайындық, аумақтық және азаматтық қорғаныс басқармасының басшысы Санжар Бүрлібаев берген мәліметтерге сүйенсек, жыл басынан бері облыс аумағында орман өрттері тіркелмеген. Бұл — профилактикалық жұмыстардың нәтижелі екенін дәлелдейтін маңызды көрсеткіш. Сайрам-Өгем мемлекеттік ұлттық табиғи паркінде өрттің ерте анықтау жүйелері орнатылуда. Тұтастай алғанда, мемлекеттік орман қорының аумақтарында 39 өрт сөндіру автомобилі, 12 трактор, 25 патрульдік автомобиль, 52 тіркеме, 71 бірлік қосалқы техника, 7 мотоцикл бар.
Кәсіби өрт сөндіру бөлімшелері жоқ елді мекендерде 14 еріктілер дружинасы құрылған, олардың қатарында екі жарым мыңнан астам адам бар. Бұл ерікті топтардың болуы — мемлекеттік жүйенің толықтырушысы ретінде аса маңызды рөл атқарады, өйткені ауыл аудандарында кей жерлерге кәсіби өрт сөндірушілер жедел жете алмауы мүмкін. Облыстың өрт қауіпсіздігі жөніндегі сарапшысы Дулат Омаровтың сөзімен айтсақ: «Еріктілер дружиналары — бірінші қорғаныс шебі. Олардың оқытылуы мен жабдықталуы кәсіби бөлімшелердің жұмысымен бірдей маңызды».
Тарихи тұрғыдан алғанда, Түркістан облысында өрттен болған шығын соңғы жылдары байқаулы азайғанын атап өткен жөн. Бірақ климаттың жылынуы, ыстық толқындарының жиілеуі және жел режимінің өзгеруі — бұл қауіпті мүлдем жойып жіберген жоқ, керісінше, жаңа тәуекелдерді туындатуда. Сондықтан облыс басшылығының алдын алу жұмыстарына, заманауи технологияларға және ерте ескерту жүйелеріне баса мән беруі — өте орынды стратегия. «Өрт-2026» жаттығуының өзі де осы стратегияның бір бөлігі: теориялық дайындықты нақты жағдайда сынап, кемшіліктерді маусым басталғанға дейін жою мүмкіндігі — бағалы тәжірибе.
Қоғам тарапынан да осы мәселеге деген қызығушылық артып отыр. Жергілікті тұрғындар, фермерлер, орман шаруашылығымен айналысатындар — бәрі де жыл сайын өрт маусымын үлкен алаңдаушылықпен күтеді. Облыс халқының наразылығына жол бермеу үшін билік органдары профилактикалық жұмыстарды жаппай ақпараттандырумен ұштастыруда: өрт қауіпсіздігі ережелерін насихаттайтын семинарлар, мектептерде өткізілетін сабақтар және БАҚ арқылы берілетін ескертулер — осының бәрі халықтың өрт қауіпсіздігі мәдениетін арттыруға қызмет етеді. Дайындықтың мұндай кешенді сипаты Түркістан облысының өрт маусымына нақты бет бұрып, тиімді қарсы тұрғанын айқын көрсетеді.