«Түркістан БГҚ»: Соңғы қалдық жылу қазандығының монтажы басталды

2026 жылғы 2 маусымда Түркістан облысындағы бірлескен газ қондырғысының (БГҚ) құрылыс алаңында тарихи маңызды кезең басталды: төртінші, қорытынды қалдық жылу қазандығын монтаждау жұмыстары ресми түрде қолға алынды. Бұл оқиға жобаның іске асырылуындағы соңғы ірі технологиялық кезеңнің басталғанын білдіреді және аймақтың энергетикалық болашағына деген үмітті нығайта түседі.
Станцияның бас корпусында жүргізіліп жатқан бұл жұмыстар тек техникалық міндеттерді ғана шешіп қоймайды — олар Қазақстанның оңтүстік өңірін тұрақты, заманауи энергиямен қамтамасыз ету стратегиясының іс жүзінде жүзеге асып жатқандығының айғағы болып табылады. Жұмыстардың барысын «Түркістан БГҚ» ЖШС Басқарма төрағасы Ұлан Бүркітов, бас мердігерлік консорциум өкілдері — Doosan Enerbility және Integra Construction KZ кезекті өндірістік кеңес аясында тексеріп, іске асырылып жатқан жұмыстардың сапасы мен мерзімдерін нақтылады.
«Түркістан БГҚ» жобасы — Қазақстандағы ірі энергетикалық инфрақұрылым жобаларының бірі. Мемлекеттің оңтүстігіндегі Түркістан облысы — халқы жылдам өсіп келе жатқан, өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығы белсенді дамып жатқан аймақ. Облыс халқы соңғы он жылда айтарлықтай өскен: 2024 жылғы деректер бойынша бұл өңірде 2 миллионнан астам адам тұрады, ал электр энергиясына деген сұраныс жыл сайын 5–7 пайызға артып отырады. Осындай өсімді қамтамасыз ету үшін жаңа генерациялаушы қуаттар аса қажет. Дәл осы себеппен бірлескен газ қондырғысын тұрғызу шешімі стратегиялық тұрғыдан ерте қабылданып, жобаға ірі халықаралық серіктестер тартылды.
Монтаждау жұмыстарының ағымдағы кезеңінде учаскеде қалдық жылу қазандығының тірек металл конструкциялары толық орнатылды: көтергіш колонналар, арқалықтар, байланыстар мен қаңқа элементтері жобалық осьтер мен биіктік белгілеріне сәйкес дәл реттелді. Бұл — жоғары дәлдікті талап ететін күрделі инженерлік процесс. Конструкцияның осьтер бойынша жобалық қалыпқа келтірілуі келесі маңызды кезеңге — жылу алмастырғыш модульдер мен ілеспе жабдықтарды монтаждауға — кедергісіз өтуге мүмкіндік береді. «Тірек конструкциялардың дәл орнатылуы — бұл тек бастама ғана. Алдымызда жылу алмастырғыштар, жабдықтарды интеграциялау, сынақтар — бәрі де жоспарлы мерзімде орындалады», — деп түсіндірді Ұлан Бүркітов өндірістік кеңес барысында.
Бас корпуста бір мезгілде №2 газ турбинасының диффузорын орнату жұмыстары да жалғасуда. Ұлан Бүркітов газ турбинасын, жалғау торабын және диффузорды түйістіру процесін тікелей учаскеде қарап шықты. Орнату аяқталғаннан кейін мамандар осы элементтерді біріктіру бойынша дәнекерлеу жұмыстарына кіріседі. Диффузор — газ турбинасының жұмыс тиімділігін арттырып, жану өнімдерін қалдық жылу қазандығына бағыттайтын маңызды конструктивтік тораптардың бірі. Осы жабдықтың дұрыс орнатылуы бүкіл технологиялық тізбектің сенімді жұмысын қамтамасыз етеді. Корей өнеркәсібінің лидері Doosan Enerbility мен қазақстандық мердігер Integra Construction KZ арасындағы серіктестік жұмыстардың жоғары технологиялық стандарттарда орындалуына кепілдік береді.
Бірлескен газ қондырғысының толық қуатқа шығуы Түркістан облысының экономикасына бірнеше бағытта оң ықпал етеді. Біріншіден, аймақтың өз электр қуатын өндіру мүмкіндігі артады, сыртқы тәуелділік азаяды. Екіншіден, жаңа өндірістік объект жергілікті халыққа тұрақты жұмыс орындарын береді: станцияны пайдалану кезеңінде 300-ден астам білікті маман тұрақты жұмысбастылықпен қамтамасыз етіледі деп болжануда. Үшіншіден, өнеркәсіптік кәсіпорындар мен ауыл шаруашылығы секторы үшін тұрақты энергия жеткізілімі жаңа инвестицияларды тартуға қолайлы жағдай жасайды. «Бұл станция аймақ үшін жай ғана электростанция емес — бұл экономикалық өрлеудің негізгі тіректерінің бірі. Облыста кез келген ірі өнеркәсіптік жоба жүзеге асыру үшін алдымен сенімді энергия қоры болуы тиіс», — дейді облыстың экономика бөлімінің сарапшысы.
Жобаның жалпы техникалық параметрлері де назар аудартады. Бірлескен газ қондырғысы — газ турбинасы мен бу турбинасы жұмысын біріктіретін жоғары тиімді генерация жүйесі. Мұндай технология дәстүрлі жылу электр станцияларына қарағанда отынды 30–40 пайызға үнемді пайдаланады, ал зиянды шығарындылар деңгейі де айтарлықтай төмен болады. Экологиялық тұрғыдан бұл — Қазақстанның жасыл экономикаға өту бағытымен үндесетін шешім. Халықаралық энергетика агенттіктерінің деректері бойынша, бірлескен цикл технологиясы электр энергиясын өндірудің ең экономикалық тиімді тәсілдерінің бірі болып есептеледі, ал оның Орталық Азия жағдайында қолданылуы өңірдің энергетикалық модернизациясын жеделдетеді.
Жұмыстар жоспарланған мерзімде жүріп жатыр. Алдағы айларда жылу алмастырғыш модульдерінің монтажы, дәнекерлеу жұмыстары, сынақтар мен іске қосу алдындағы тексерістер кезең-кезеңмен орындалады. Мердігерлер мен тапсырыс беруші барлық сатылардың жобалық сапада аяқталуын қатаң бақылауда ұстауда. «Түркістан БГҚ»-ның іске қосылуы Қазақстан оңтүстігінің энергетикалық картасын түбегейлі өзгертіп, аймақтың алдағы онжылдықтарға арналған тұрақты дамуының берік іргетасын қалайды.